حکایت درویش با روباه

حکایت درویش با روباه از باب دوم کتاب بوستان است ، سعدی در قالب حکایت درباره ضرب المثل نون بازوی خویش را خوردن روایت کرده است.

یکی روبهی دید بی دست و پای/فرو ماند در لطف و صنع خدای

که چون زندگانی به سر می‌برد؟/بدین دست و پای از کجا می‌خورد؟

در این بود درویش شوریده رنگ/که شیری در آمد شغالی به چنگ

شغال نگون بخت را شیر خورد/بماند آنچه روباه از آن سیر خورد

دگر روز باز اتفاق اوفتاد/که روزی رسان قوت روزش بداد

یقین، مرد را دیده بیننده کرد/شد و تکیه بر آفریننده کرد

کز این پس به کنجی نشینم چو مور/که روزی نخوردند پیلان به زور

زنخدان فرو برد چندی به جیب/که بخشنده روزی فرستد ز غیب

نه بیگانه تیمار خوردش نه دوست/چو چنگش رگ و استخوان ماند و پوست

چو صبرش نماند از ضعیفی و هوش/ز دیوار محرابش آمد به گوش

برو شیر درنده باش، ای دغل/مینداز خود را چو روباه شل

چنان سعی کن کز تو ماند چو شیر/چه باشی چو روبه به وامانده سیر؟

چو شیر آن که را گردنی فربه است/گر افتد چو روبه، سگ از وی به است

به چنگ آر و با دیگران نوش کن/نه بر فضلهٔ دیگران گوش کن

بخور تا توانی به بازوی خویش/که سعیت بود در ترازوی خویش

چو مردان ببر رنج و راحت رسان/مخنث خورد دسترنج کسان

بگیر ای جوان دست درویش پیرنه خود را بیفکن که دستم بگیر

خدا را بر آن بنده بخشایش است/که خلق از وجودش در آسایش است

کرم ورزد آن سر که مغزی در اوست/که دون همتانند بی مغز و پوست

کسی نیک بیند به هر دو سرای/که نیکی رساند به خلق خدای