فناوری مالی و نوآوری
هفته نامه تجارت فردا – ترجمه جواد طهماسبی: در ژوئن 2007، هر بانکدار یا فرد دیگری که 499 دلار پول اضافی داشت می‌توانست بهانه جدیدی برای دور شدن از محیط کار پیدا کند: اولین آی‌فون اپل به فروش گذاشته شده بود. در اکتبر سال 2008 و پس از سقوط بانک لمان، فناوری مالی و نوآوری جدیدی به طور بی‌سر و صدا معرفی شد.
ساتوشی ناکاماتو در مقاله‌ای که به صورت آنلاین منتشر کرد، نوعی پول نقد الکترونیکی را توصیف کرد که افراد می‌توانستند بدون مراجعه به بانک برای یکدیگر ارسال کنند. این پول بیت کوین نامیده می‌شد. در حالی که بانک‌ها تلاش می‌کردند با بحران مالی و پیامدهای آن خود را سازگار کنند، سایر بخش‌های دنیا بیکار نایستادند. تلفن‌های هوشمند و رایانش ابری زندگی روزمره مردم و روش‌های استفاده از پول را دگرگون کردند. مصرف‌کنندگان انتظار دارند که بتوانند رایانه‌های قدرتمند را در دستان خود داشته باشند و به همان سادگی که توئیت می‌کنند یا عکس و فیلم با دوستان به اشتراک می‌گذارند، بهای خریدهایشان را پرداخت کنند یا پول نقد را به سادگی منتقل کنند. درخواست‌های مشتریان شرکتی نیز زیاد است.
با این حال، سیستم‌های فناوری اطلاعات در بانک‌ها ترکیبی عجیب از قدیم و مدرن یا کند و سریع هستند. بانک‌ها در تلاش‌اند که پیشرو بمانند و هکرهای فرصت‌طلب همواره در جستجوی سوءاستفاده از نقاط ضعف آنها هستند. اما اگر بانک‌ها در این رقابت عقب بمانند، چه خواهد شد؟ بیت کوین به عنوان تهدیدی برای ساختار بانک‌ها شناخته شد و نشان داد که فناوری مالی و نوآوری می‌توانند در کار آنها اخلال ایجاد کنند. درست به همان شیوه‌ای که آمازون کسب‌وکار خرده‌فروشان و اوبر تاکسی‌داران را دچار مشکل کردند. تهدید علیه بانک‌ها هنوز به وقوع نپیوسته است. این موضوع برای شرکت‌های نوپای فناوری مالی و نوآوری خبر بدی است و برای بسیاری از بانکداران مایه آرامش خاطر به شمار می‌رود. رقبای جدید وارد میدان شده‌اند، اما حداقل در کشورهای غربی به این نتیجه رسیده‌اند که همکاری راهی سریع‌تر برای رسیدن به موفقیت است تا نبرد رو در رو.
علاوه بر این، بانک‌ها به جای اینکه خود را زمین‌خورده توسط بیت کوین ببینند، تمایل دارند که فناوری زیربنایی آن، یعنی بلاک چین (Blockchain) را به نفع خود به کار ببرند. بنابراین، بانک‌های جهانی به سمت همکاری با شرکت‌های فناوری مالی و نوآوری و حتی با سایر بانک‌ها پیش خواهند رفت. نمی‌توان انکار کرد که گروه بزرگی از تازه‌واردان به عرصه فعالیت بانک‌ها وارد شده‌اند. وام‌دهندگان هم‌گام با هم یا بازاری مانند لندینگ کلاب (Lending Club) و سوفی (Sofi) در آمریکا یا فاندینگ سیرکل (Funding Circle) در بریتانیا، افراد و شرکت‌های نیازمند به وام را با کسانی که پولی برای وام‌دهی دارند مرتبط می‌سازند و به هر دو طرف وعده می‌دهند که بهترین نرخ‌ها را ارائه دهند.
شرکت بریتانیایی مارکت این ویس (Market Invoice) به شرکت‌های کوچک این امکان را می‌دهد که در قبال مطالبات آینده خود وام بگیرند بدون اینکه نیازی به مراجعه به بانک یا انتظار برای وصول مطالبات داشته باشند. بانک‌های دیجیتال در آلمان، روسیه و بریتانیا، بانک‌های موجود را به چالش کشیده‌اند. اما بانک‌ها به راحتی کنار نمی‌روند. به عنوان مثال، وام‌دهی همتا به همتا رشد سریعی داشته است، اما سال گذشته در آمریکا از 19 میلیارد دلار و در بریتانیا از 3.8 میلیارد پوند فراتر نرفت. علاوه بر این، برخی از بانک‌ها خود در این بازارها حضور دارند. موسیقی یکی از اولین صنایعی بود که مورد هجوم نوآوران دیجیتالی قرار گرفت و به آسانی تسلیم شد.
بخش خرده‌فروشی دشواری بیشتری داشت، زیرا مشتریان عادت دارند قبل از خرید کتاب، پوشاک یا سایر کالاها، آنها را ببینند و لمس کنند. بخش‌های مالی و مراقبت‌های پزشکی پیچیدگی‌های بیشتری دارند. افراد به سختی به محصولات مالی علاقه‌مند می‌شوند، بنابراین برندسازی هزینه زیادی به همراه دارد. بهترین و آسان‌ترین راه، اتحاد و همکاری با کسانی است که قبلاً مشتریان خود را دارند.
بانک‌ها منابعی دارند که بنگاه‌های نوپا حتی به خواب هم نمی‌بینند. سال گذشته، بانک جی‌پی‌مورگان 9.5 میلیارد دلار برای فناوری مالی و نوآوری هزینه کرد که سه میلیارد دلار آن به نوآوری‌ها تعلق گرفت. بانک‌ها هم از صرفه ناشی از مقیاس و هم سابقه حضور در صنعتی به شدت تحت مقررات بهره‌مندند. تازه‌واردان باید مجوز بانکی بگیرند، ماموران انطباق استخدام کنند و… هزینه این اقدامات برای بنگاه‌های کوچک بسیار سنگین است. حتی غول‌های فناوری که به حوزه مالی وارد شده‌اند و ممکن است در میان جوانان اقبال بیشتری داشته باشند نیز ممکن است به موفقیت نرسند.
اپل، گوگل و سامسونگ اپلیکیشن‌هایی دارند که به افراد این امکان را می‌دهند که در مغازه‌ها با تلفن هوشمند خرید کنند و آمازون به کسانی که در سکوی آن کالا می‌فروشند وام می‌دهد، اما هیچکدام از این بنگاه‌ها تمایل ندارند همانند بانک‌ها تحت نظارت دقیق قرار گیرند. در غرب، مقررات بسیاری از حوزه‌ها را بر روی فناوری مالی و نوآوری گشوده‌اند.
آیین‌نامه بازبینی‌شده اتحادیه اروپا در مورد خدمات مالی که به PSD2 شهرت دارد، به اشخاص ثالث این امکان را می‌دهد که روش‌های آسان‌تری برای پرداخت آنلاین ارائه دهند یا اطلاعات حساب‌های مختلف را (با اجازه صاحبان آنها) تجمیع کنند تا افراد بتوانند تصویر بهتری از امور مالی خود داشته باشند. آمریکا آیین‌نامه مشابهی ندارد، اما اداره کنترل ارز که بر بانک‌های کشور نظارت می‌کند، پیشنهاد داده تا مجوزهای ویژه‌ای به شرکت‌های فناوری مالی و نوآوری اعطا شود. چین چه‌کار می‌کند؟ غول‌های دیجیتال چینی نگرانی زیادی ندارند. شرکت‌هایی از جمله علی‌بابا و JD.COM انبوهی از داده‌های مربوط به مشتریان خود را در اختیار دارند. آنها از عادات خرید افراد و پولی که خرج می‌کنند آگاه‌اند، بنابراین گام بعدی ارائه وام‌های خرد به این افراد خواهد بود.
بانک‌های بزرگ چینی توجه زیادی به مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارهای کوچک نمی‌کنند، بنابراین مشتریان نسبت به بانک‌های موجود هیچ احساسی از وفاداری ندارند. مقررات‌گذاران نیز تمایل دارند که شرکت‌های آنلاین به حوزه مالی وارد شوند. تعجبی نیست که بیشترین سرمایه‌گذاری‌ها در فناوری مالی و نوآوری را در آسیا مشاهده می‌کنیم.
شرکت‌های فناوری مالی در هر نقطه‌ای که باشند، حداقل دو برتری نسبت به رقبای بزرگ‌تر دارند. اول، آنها چابک هستند، به راحتی کدنویسی می‌کنند، محصولات را آزمایش می‌کنند و آنچه کاربردی نیست را کنار گذاشته و آنچه مفید است را بهبود می‌بخشند. مدیر ارشد فناوری شرکت بتر (Better) که کارگزار وام مسکن آنلاین در نیویورک است، می‌گوید شرکت 20 تا 30 بار در روز محصولاتش را به‌روزرسانی می‌کند. بانک‌ها این کار را هر شش ماه یک بار انجام می‌دهند. دوم، شرکت‌های فناوری مالی و نوآوری استعدادهای هوشمند و مستعدی را جذب می‌کنند که بانک‌ها در جستجوی آنها هستند. بسیاری از این افراد پیش‌تر در بانک‌ها مشغول به کار بوده‌اند.
همزیستی سودآور همه این عوامل همکاری بین بانک‌ها و شرکت‌های فناوری مالی و نوآوری را تقویت می‌کنند. شرکت‌های فناوری مالی و نوآوری از اندازه و مشتریان بانک‌ها بهره‌مند می‌شوند و بانک‌ها با استفاده از متخصصان این شرکت‌ها به برنامه‌نویسی و تحلیل کوه‌های داده می‌پردازند. این همکاری خطر جمود در بانک‌ها را کاهش می‌دهد و به آنها این امکان را می‌دهد که محصولات جدیدی را بر اساس سیستم‌های اصلی خود بسازند. صفحات برنامه‌نویسی اپلیکیشن یا API که نرم‌افزارها را به یکدیگر متصل می‌کنند همزیستی را یک گام جلوتر می‌برد. به عنوان مثال، کسب‌وکارهای کوچک می‌توانند از نرم‌افزار حسابداری استفاده کنند که یک شرکت فناوری مالی و نوآوری از طریق سکوی آنلاین یک بانک ساخته است.
بانک‌ها (و بانک‌های مرکزی) از شرکت‌های نوپا دعوت می‌کنند که در محیط‌های کنترل‌شده‌ای مانند آزمایشگاه‌های داخلی، محصولات را توسعه دهند. این اقدام به همراه خود توافقات رسمی بیشتری را به همراه خواهد داشت. برخی از شرکت‌های فناوری مالی و نوآوری به بانک‌ها این امکان را می‌دهند که مشتریان بیشتری جذب کنند. شرکت بتر وام‌های مسکن متقاضیان را با سرمایه بیش از 20 سرمایه‌گذار از جمله فانی‌می و اکثر بانک‌های بزرگ آمریکا تأمین می‌کند. نرم‌افزار این شرکت مشخص می‌کند که معیارهای کدام وام‌دهنده برای کدام متقاضی مناسب‌تر است.
فناوری مالی و نوآوری هنوز در مراحل اولیه خود قرار دارد، اما بانک‌ها باید آن را پیگیری کنند. ناظران و سهامداران بانک‌ها را تحت فشار قرار می‌دهند تا هزینه‌ها را کاهش دهند و بهتر و سریع‌تر کار کنند. منافع نهایی به مشتریان خواهد رسید چراکه در ابتدای صف قرار دارند، اما بانک‌ها می‌دانند که باید خود در این مسیر پیش بروند.
🚀💰🤖 تشکر!
مقاله خیلی جالب و آموزنده‌ای بود! واقعاً فناوری مالی روز به روز در حال پیشرفت هست و باعث شده زندگی‌مون راحت‌تر بشه. فقط ای کاش بیشتر به تاثیرات اجتماعی بیت‌کوین هم اشاره می‌شد!