قوم پارس ها که بودند؟/فهرست شاهنشاهان هخامنشی

جمعه، ۲۱ شهریور ۱۳۹۹ تاریخی
کورش کبیر شاه هخامنشیان

ظهور امپراتوری هخامنشیان

مورخان معتقعد که حدود چهار هزار سال پیش اقوام آریایی از دو طرف دریایی خزر به سرزمین ایران مهاجرت کردندو به تدریج پدر دشت های سبز وحاصلخیز آن ساکن شدند.

آریایی ها سه گرو بودند:

۱-قوم مادها

۲-قوم پارس ها

۳-قوم پارت ها

چکیده ای از قوم  مادها

مادها و پارس‌ها دو گروه از مهاجران آریایی بسیار نزدیک به هم بودند که احتمالا در نیمه دوم هزاره‌ی دوم پیش از میلاد وارد فلات ایران شدند و در شرق کوه‌های زاگرس مستقر شدند. حضور اقوام مختلف در منطقه در این زمان و سپس یورش‌های مکرر آشوریان علیه این اقوام و گروه‌ها، از جمله مادها و پارس‌ها سبب گردید که آنان برای مقابله با این تهاجمات مکرر گرد هم آیند و بنا براین اولین اتحادیه مادی تحت رهبری دیااُکو و شاید همزمان اتحادیه‌ای از پارس‌ها تحت رهبری هخامنش در ایران شکل گرفت.

رابطه مادها و پارس‌ها در این دوره و پیش از تلاش آستیاگ برای تصرف سرزمین پارس در زمان کورش دوم (کورش بزرگ) که منجر به جنگ بین این دو و در نهایت سلطه پارس‌ها بر مادها در این زمان شد، بیشتر دوستانه بود و به نظر می‌رسد تا پیش از فرمانروایی آستیاگ که برای اولین بار در صدد تصرف سرزمین پارس بر آمد.

۲- قوم پارس ها

پارس ها نيز مانند مادها مردماني آريايي بودند . ايشان نيز مانند خويشاوندان مادي خود مدت زيادي تحت تسلط آشوري ها بودند. کتيبه هايي ازپادشاهان آشور ( سارگن ، سلمانسرو آشور حيدون ) در اين ارتباط در دست است .

 با اعلام استقلال پارس از شاهنشاهی ماد شروع شد. طغیان پارس آغازگر جنگ‌های کوروش بزرگ(کورش کبیر) با ایشتوویگو بود. سبب این انقلاب اعمال ایشتوویگو آخرین شاهنشاه ماد بود که باعث متحد شدن استان‌های دیگر با پارس شد. نبردها از ۵۵۲ پیش از میلاد تا ۵۴۹ پیش از میلاد به رهبری کوروش بزرگ ادامه داشتند.

در تاریخ ۵۵۸ پ. م، کوروش دوم شاه اقوام و طوایف پارسی شد. مرکز فرماندهی او در پاسارگاد، به سایر سرزمین‌ها احاطه داشت. کوروش نیز مانند پدرش کمبوجیه اول، نسبت به شاهان ماد وفاداری داشت.

پارس ها به شش طايفه

پارس‌ها به شش خاندان شهری و ده‌نشین و چهار خاندان چادرنشین بخش شده‌اند. شش خاندان نخست عبارت‌اند از: پاسارگادیان، مارافیان، ماسپیان، پانتیالیان، دروسیان و گرمانیان. چهار خاندان دومی عبارت‌اند از: دایی‌ها، مردها، دروپیک‌ها و ساگارتی‌ها. از خاندان‌های نام‌برده، سه خاندان نخست بر خاندان‌های دیگر، برتری داشته‌اند و دیگران پیرو آن‌ها بوده‌اند و پاسارگادها از همه برترند.

 

تشكیل اولین حكومت پارس ها

ماد ها اولین گروهی بودند كه موفق شدند حكومت ماد را در ایران تشكیل دهند اما پس از فروپاشی امپراتوری آشور و فتح نینوا توسط دولت ماد در سال ۶۱۲ پیش از میلاد، حکومت ماد تبدیل به شاهنشاهی نیرومندی گردید.
هخامنشیان نخست پادشاهان بومی پارس و سپس انشان بودند ولی با شکستی که کوروش بزرگ بر ایشتوویگو واپسین پادشاه ماد وارد ساخت و سپس فتح لیدیه و بابل پادشاهی هخامنشیان تبدیل به شاهنشاهی بزرگی شد. از این رو کوروش بزرگ را بنیانگذار شاهنشاهی هخامنشی می‌دانند . در زمان ماد ها هم ایران یكدست نبود و هر قسمت متعلق به یكی از گروه های اریایی ها بود.

تا اینكه كورش بزرگ توسط ماندانا دختر پادشاه ماد و كمبوجیه پادشاه قسمتی از سرزمین پارس (انشان,شیراز امروزی) ایران یكدست شد و پارس ها به قدرت رسیدند ولی تصرف كل ایران برای كورش كافی نبود او كه در فقر و بیرون از كاخ ها بزرگ شده بود رفتارش با بقیه پادشاه ها فرق میكرد او پس از بر انداختن استیاگ از قدرت و بخشیدن او شروع كرد به بر انداختن پادشاهان ظالم دیگر به این ترتیب حكومت هخامنشیان تشكیل شد نام حكومتش را هم به احترام جدش هخامنش , هخامنشیان نامید كه اقوام پارسی در ان حكومت میكردند .

 

قوم پارس و دولت هخامنشیان

قوم پارس و دولت هخامنشیان

کوروش دوم (بزرگ)

کوروش کبیر نوه اژدهاگ از دخترش ماندانا بود. ماندانا با پادشاه پارس یعنی کمبوجیه اول ازدواج کرده بود.

ايختو ويگو (آستياگ)  پادشاه ماد ، دخترش ماندانا را به عقد کمبوجيه پارسي ( پادشاه انشان ) در مي آورد .حاصل اين ازدواج فرخنده  بزرگمردي است به نام کوروش که يونانيان او را سيروس ناميده اند .
به تدريج ، شهرت و قدرت گرفتن کوروش در پارس موجب نارضايتي ايختو ويگو (آستياگ) شده و با تدارک ديدن لشکري برعليه نوه اش قيام مي کند . اما به دليل محبوبيت کوروش و نارضايتي مردم ماد ( سرزمين مادري کوروش کبير) از پادشاه و ياري بزرگان ماد ، ايختو ويگو در جنگ شکست خورده و کوروش به سلطنت پدر بزرگش پايان داده و دولت متحد و بزرگ ايران را تشکيل مي دهد.
هرودوت مورخ يوناني مي نويسد :
مردم و بلندپايگان مادي که به هيچ روي از وي رضايت نداشتند با هدايت يکي از بزرگان ماد به نام هارپاگ بر آستياگ شوريده و کوروش هخامنشي را به سلطنت رساندند . کوروش از پدر بزرگ خود کينه اي به دل نمي گيرد و با وي رفتار مناسبي نشان داده و تا پايان عمر وي را مورد احترام قرار مي دهد .همدان را همچنان به عنوان يکي از پايتخت هاي ايران باقي گذاشت و سران مادي در شغل خود باقي مانده و تعدادي نيز منسب هاي مهم و جديدي دريافت نمودند .
کوروش در مدت کوتاهي توانست با شعار احترام به حقوق انسان واتحاد قبايل مختلف آريايي ( ماد ، پارت ، پارس و … )  يکي از معظم ترين امپراتوري هاي جهان را برآورد . تصوير زير نمايشي از اتحاد بزرگان ماد و پارس در تخت جمشيد است .

هخامنشیان

بنابه روایات مختلف مورخان قدیم، چیش پیش مذکور غیر از چیش پیش پدر کوروش معروف است، به این معنی که پس از مرگ هخامنش به ترتیب چیش پیش، کمبوجیه فرزند او و کوروش فرزند کمبوجیه به فرمانروایی رسیدند و سپس فرزند کوروش بنام چیش پیش دوم روی کار آمد و این شخص همان پدر کوروش و آریارمنا است که حکومت را میان دو فرزند خود تقسیم کرد و دو شاخه از خاندان هخامنش به وجود آورد. از شاخه ٔ آریارمنا به ترتیب پسرش ارشام، نوه‌اش ویستاسپ و پسر ویستاسپ یعنی داریوش بزرگ حکومت کردند.

شاخه ٔ دوم یعنی نسل کوروش را باید شاخه ٔ اصلی خاندان هخامنشی شمرد زیرا وسعت شاهنشاهی مربوط به این شاخه‌است. از این شاخه به ترتیب کوروش، پسرش کبوجیه ٔ دوم، کورش دوم پسر کمبوجیه و معروف به کورش بزرگ و پسرش کمبوجیه ٔ سوم فاتح مصر و سپس فرزندان دیگرشان به شاهنشاهی رسیدند.

 

شاهنشاهان بزرگ این خاندان به ترتیب عبارتند از:

فهرست شاهنشاهان هخامنشی

  1. کورش (۵۵۹-۵۳۰ ق. م.).
  2. گئومات یا گئوماتا
  3. کمبوجیه دوم (۵۳۰-۵۲۲ ق. م.).
  4. داریوش یکم (۵۲۲-۴۸۶ ق. م.).
  5. خشایارشاه (۴۸۶-۴۶۵ ق. م.).
  6. اردشیر یکم (هخامنشی) (۴۶۵-۴۲۴ ق. م.).
  7. خشایارشأ دوم
  8. سغدیانه
  9. داریوش دوم (۴۲۴-۴۰۵ ق. م.).
  10. اردشیر دوم (هخامنشی) (۴۰۵-۳۵۹ ق. م.).
  11. اردشیر سوم (هخامنشی) (۳۵۹-۳۳۸ ق. م.)
  12. آرسس (۳۳۸-۳۳۶ ق. م.)
  13. داریوش سوم (۳۳۶-۳۳۰ ق. م.)

داریوش سوم پس از مرگ اردشیر سوم و مسموم شدن فرزند او به روی کار آمد و دیری نپایید که به دست نیروهای تازه نفس اسکندر مقدونی و خُدعه و بی وفایی سرداران خود از میان رفت، و با قتل او نخستین شاهنشاهی قوم پارس منقرض گردید.

 

دومین پادشاهی قوم پارس

قوم پارس همچنان در این سرزمین زیست می‌کرد، و در حدود پانصد سال بعد از سقوط امپراطوری هخامنشی خاندان دیگری که خود را از نسل داریوش سوم و بازمانده ٔ خاندان هخامنشی می‌شمرد در پارس نیرو گرفت و دومین شاهنشاهی بزرگ قوم پارس را به وجود آورد.

ساسان جد این سلسله در شهر استخر در معبد آناهیتا (ناهید) مقامی ارجمند داشت. پسر او بابک با دختر یکی از امرای محلی ازدواج کرد و به وسیلهٔ ٔ کودتایی قدرت را از دست او گرفت و بعدها مؤسس سلسله ٔساسانی شناخته شد و جلوس او(۲۰۸ م.) مبداء تاریخ جدیدی به‌شمار رفت.

از فرزندان بابک به ترتیب این کسان به تخت شاهی نشسته‌اند :

۱- اردشیر بابکان (پسر بابک).
۲- شاپور پسر اردشیر.
۳- هرمز اول پسر شاپور.
۴- بهرام اول پسر دیگر شاپور.
۵- بهرام دوم پسر بهرام اول.
۶- بهرام سوم پسر بهرام دوم.
۷- نرسه (نرسی) پسر دیگر شاپور اول.
۸- هرمز دوم.
۹- شاپور دوم.
۱۰- اردشیر دوم (ساسانی).
۱۱- شاپور سوم.
۱۲- بهرام چهارم.
۱۳- یزدگرد اول.
۱۴- بهرام پنجم (بهرام گور).
۱۵- یزدگرد دوم.
۱۶- کواد اول (قباد اول)
۱۷- خسروانوشیروان.
۱۸- هرمز چهارم.
۱۹- خسرو دوم (خسرو پرویز).
۲۰- کواد دوم (شیرویه).
۲۱- اردشیر سوم (ساسانی).
۲۲- شهروراز.
۲۳- خسرو سوم.
۲۴- پوراندخت.
۲۵- آذرمیدخت.
۲۶- هرمز پنجم.
۲۷- خسرو چهارم.
۲۸- پرویز دوم.
۲۹- فرخزاد خسرو پنجم.
۳۰- یزدگرد سوم.
قوم پارت ها

قوم پارت ها که بودند؟بنیانگذاری دولت پارت ( اشکانیان )

قوم ماد

قوم مادها که بودند؟همه چیز درباره قوم مادها

انتخاب استان برای وضعیت آب‌و‌هوا