چگونه فردی میتواند تقویت اعتماد به نفس را به دست آورد و آن را حفظ کند؟
بدون تردید، تقویت اعتماد به نفس پایین یکی از مشکلات رایج در جوامع امروزی است و علت اصلی آن به تجربیات منفی افراد در دوران کودکی مربوط میشود؛ از جمله بدرفتاریهای زبانی، فیزیکی و جنسی. من نیز از این مشکل رایج در جوامع امروز بیبهره نبودهام، اما تلاش کردهام که تقویت اعتماد به نفس خود را افزایش دهم. این موضوع به نظر میرسد که بسیاری از افراد با آن دست و پنجه نرم میکنند.
در کتاب “شکستن زنجیر تقویت اعتماد به نفس” نوشته پروفسور “مارلین سورنسن”، نویسنده بیان میکند که چگونه روانشناسان گاهی کمبود تقویت اعتماد به نفس را با افسردگی اشتباه میگیرند. کمبود تقویت اعتماد به نفس یکی از عوامل تشدیدکننده افسردگی است، اما این دو موضوع کاملاً مجزا هستند. درمان این گونه مسائل مانند این است که بر روی زخم افسردگی کار کنید و در عین حال ریشه عفونی آن که کمبود تقویت اعتماد به نفس است را نادیده بگیرید.
من به هیچ وجه نمیگویم که درمانهای ضد افسردگی برای ایجاد تعادل و پایداری ذهنی بیفایده هستند. اگرچه مارلین در کتابش این ریشهها را با توجه به گذشته افراد بیشتر نمایان میکند تا بفهمیم الگوی افکار منفی چگونه شکل گرفته و چرا ضمیر ناخودآگاه ما همچنان به آن افکار منفی پناه میبرد و آنها را حقیقت میپندارد.
همانطور که میدانید، کلمات میتوانند آسیبزا یا آرامشبخش و درمانگر باشند. به یاد دارم که در کلاس اول به عنوان تنبیه بعد از مدرسه نگه داشته شده بودم. معلمم روی میز کوچک من نشسته و فریاد میکشید: «چرا نمیتوانی این را حل کنی؟» و برگهای با یک مساله ریاضی جلوی من بود. نیازی به گفتن نیست که نه تنها دلگرمی برای حل آن مساله نداشتم، بلکه ذهنم نیز قفل شده بود و نمیتوانستم سوال را درک کنم، چه برسد به اینکه بخواهم آن را حل کنم.
این رفتار معلم باعث شد هر بار که با مسالهای مشابه مواجه شوم، ترس وجودم را بگیرد و از اینکه ممکن است اشتباه کنم خجالت بکشم. به نظر میرسید این احساس همیشه با من است و هیچگاه نمیتوانم از آن فاصله بگیرم و البته این از بهترین خاطراتم نبود! آموزگاران به من توصیه میکردند که معلم خصوصی بگیرم، در حالی که اشتباه میکردند. مشکل در جای دیگری بود.
بعد از مدرسه با معلم خود کار میکردم و او از من پرسید آیا در درس دیگری هم مشکلی داری؟ و من پاسخ دادم: «راستش بله! من در ریاضی خیلی ضعیف هستم.» و بدون اینکه کسی بفهمد، ما با هم ریاضی کار میکردیم و نمره من به C رسید در حالی که قبل از آن نمرهام زیر D بود. آن روز برای من نقطه عطفی بود زیرا کسی به من ریاضی یاد میداد که صبر و حوصله زیادی داشت و هرگز از من نخواست همه چیز را به سرعت یاد بگیرم، بلکه پیوسته مرا تشویق میکرد و میگفت من میتوانم هر کاری را که بخواهم در زندگی انجام دهم.
از آن روز به بعد تصمیم گرفتم با معلم کلاس اول خود در افکارم آشتی کنم و تلاش کنم تا ناامیدی او را درک کنم. بعداً متوجه شدم که او همیشه میخواسته فرزندی داشته باشد و به هر دلیلی که من برایش اهمیتی نمیدهم، نمیتوانسته فرزندی داشته باشد. شاید این مشکل منبع آتش بود که در وجودش شعلهور بود و با ناامیدی خود مرا هدف قرار میداد، البته نه از روی عمد.
معمولاً افراد در جوانی ناملایماتی را متحمل میشوند که منجر به ناامیدی و یأس میشود و آنها این احساس را در آینده نیز تجربه میکنند؛ کافیست در شرایط مشابه قرار گیرند. البته بیشتر افراد اینگونه هستند. طبق یک تحقیق آماری، از هر 10 نفر، 9 نفر چنین احساسی دارند.
به عنوان مثال، میتوانید شریک زندگی خود را در نظر بگیرید. آنها در دنیایی کاملاً متفاوت از دنیای ما بزرگ شدهاند و بدون شک هیچکس منبع نامتناهی روحی ندارد تا مداوم ذهنش را به سمت افکار مثبت تغییر مسیر دهد. حال اگر همسر شما در کودکی آسیب روحی بزرگی دیده باشد، معمولاً در چنین شرایطی مشکلات رفتاری مشاهده میشود و افراد فکر میکنند بهترین راه ساکت بودن و سازش کردن است. اما کمتر کسی به ریشه این مشکل توجه میکند، ریشهای که معمولاً در کودکی دانهاش کاشته شده است.
طبیعتاً این ناامیدیها بر پرورش کودک سایه میافکند. این مانند یک پاسخ خودکار است و آنها به تدریج به آن اعتقاد پیدا میکنند و پس از گذشت زمان، آموزش دوباره مغز بسیار دشوار میشود، زیرا مغز شما منفینگری را آموخته است. من سالها با روانشناسان مختلف کار کردم و تحت درمان بودم تا اینکه استادی بزرگ به من کتاب مارلین را درباره تقویت اعتماد به نفس پایین توصیه کرد.
من همیشه خودم را سرزنش میکردم و با خود میگفتم: «من هیچ کاری را نمیتوانم درست انجام دهم.» یا «تنها کاری که من خوب میتوانم انجام دهم، خرابکاری است» یا «ای کودن». البته وقتی میگفتم “کودن”، کمی هم به آن میخندیدم. مارلین در این کتاب داستانهایی از زندگی واقعی افراد درباره تقویت اعتماد به نفس پایین نقل کرده است و سعی میکند به گذشته آنها رجوع کند تا شرایط فکری آنها را بهتر درک کند؛ اینکه آنها خود و دنیای اطرافشان را چگونه میبیند.
با خواندن کتاب و داستانهایش، رابطه نزدیکی بین شرایط خودم و این افراد یافتم. مطالعه این کتاب چشمانم را باز کرد و در نهایت ابزاری در اختیارم گذاشت که با کمک آن توانستم قدرتمندتر شوم و خود را درمان کنم.
مراحلی برای تقویت اعتماد به نفس:
- موفقیتها، تمجیدها و هر بار که از شما تعریف شده است را به یاد آورید و بنویسید. از تاریکی خارج شوید و حرکت کنید. مثبتها را به خاطر آورید.
- به تیتر برگههای خود نگاه کنید و ارزش واقعی خود را به یاد آورید؛ به خاطر بیاورید که بالاتر از همه، خداست که همه ما را به بالاترین عزت نفس میخواهد. اوست که ما را هدایت میکند تا از غار تاریک تقویت اعتماد به نفس پایین خارج شویم.
- به دنیای اطراف خود نگاه کنید و برای افرادی که در اطراف شما هستند، کارهایی انجام دهید که موجب رضایت آنها شود. کارهایی ساده همچون یک لبخند، یک سلام با روی خوش و خوش و بش کردن با افرادی که در نزدیکی شما هستند.
با ایجاد احساس خوب در دیگران و بهبود روابط خود، شما به زودی احساس خوبی از سرمایهگذاری بر روی اطرافیان خود خواهید گرفت. این هم یکی دیگر از معجزات کوچک خداوند است که میتواند به شما کمک کند تا زندگی را مثبتتر ببینید و از بازتاب این برخورد مثبت لذت ببرید و احساس فوقالعادهای داشته باشید.
سعی کنید بیشتر با افراد مثبتنگر و خوشبین در ارتباط باشید و ارتباطات خود با افراد منفینگر را محدودتر کنید. شما موجودی خاص، بسیار ارزشمند و هدیهای از سوی خدا هستید.
نویسنده متن: سارا معاون مدیر حقوقی شرکت هاردی و باکن
ترجمه: علی یزدی مقدم
منبع: ایران مطلب
خیلی مهمه که به تقویت اعتماد به نفس اهمیت بدیم و برای رسیدن به موفقیت، با تجربیات منفی دوران کودکی مقابله کنیم. من هم دغدغهای در این زمینه دارم!
این مقاله خوب بود، ولی حس میکنم مثالهاش کمی تکراری و قدیمی بودن. شاید اگر یه کم بیشتر به تجربیات جدیدتر اشاره میکردید، بهتر بود.