نوکیا: درس‌های شکست در عصر گوشی‌های هوشمند

شکست نوکیا در بازار گوشی‌های هوشمند

وب‌سایت آی بازاریابی: برند نوکیا که مرکز آن در فنلاند واقع شده است، روزگاری بزرگ‌ترین و معتبرترین نام در تولید و فروش تلفن‌های همراه بوده است. اما این برند در مواجهه با تغییرات پیوسته بازار که ورود گوشی‌های هوشمند و ظهور برندهای اپل و سامسونگ را به همراه داشت، نتوانسته موفقیت‌های لازم را کسب کند. مشکلات و چالش‌های پیش روی نوکیا به‌وضوح در آمار و ارقامی که این برند منتشر کرده، مشهود است. این شرکت در ابتدای ژوئن 2012 از درآمدی برابر با 34 میلیارد دلار خبر داده، در حالی که در پایان ژوئن 2015 این رقم به حدود 16 میلیارد دلار کاهش یافته است. این اعداد در واقع نمایانگر تحولاتی در این شرکت هستند. نوکیا در سال 2013 نیز درآمد خود را 8.5 میلیارد دلار اعلام کرده است. این ارقام نشان می‌دهد که این شرکت نتوانسته جایگاه خود را در بازار حفظ کند و همزمان رشد کند. چالش‌هایی که نوکیا با آن‌ها مواجه است، ناشی از تغییرات ناگهانی در محیط کسب‌وکار این برند می‌باشد.

عوامل سیاسی مؤثر بر نوکیا

تشخیص عوامل سیاسی مؤثر بر نوکیا دشوار است. این شرکت در فنلاند مستقر است و این کشور نه تنها کمک مالی یا امتیاز ویژه‌ای به آن ارائه نکرده، بلکه نوکیا را مجبور به ایجاد یک اتحاد ضعیف با مایکروسافت کرده است که نتیجه خوبی برای آن نداشته است. برخلاف سایر شرکت‌های فناوری، نوکیا از حمایت‌های دولتی گسترده‌ای برخوردار نیست و این موضوع می‌تواند هم به نفع و هم به ضرر آن باشد، چرا که ممکن است از یک قدرت بزرگ حمایت نشود و در عین حال از نفوذ سیاسی رقابتی خود نیز محروم باشد. اگر این شرکت در چین قرار داشت، عدم ثبات سیاسی و سایر تغییرات ممکن بود تأثیر منفی بر تولید آن بگذارد و مجبور به انتقال فرایند تولید به کشورهایی با هزینه‌های بالاتر مانند آمریکا شود.

عوامل اقتصادی مؤثر بر نوکیا

نوکیا به شدت از رکود اقتصادی اروپا در سال‌های اخیر آسیب دیده است. ناامیدی اقتصادی در اروپا باعث محدودیت‌های زیادی در بازاریابی و فروش این برند در بازار داخلی‌اش شده است. برخلاف برند اپل، نوکیا با چالش‌های زیادی برای ورود به بازار چین نیز مواجه شده است. این شرکت همچنین بر خلاف رقبا مانند گوگل، اپل و سامسونگ از منابع مالی محدودی برخوردار است. به‌ویژه، به نظر می‌رسد نوکیا فاقد توانایی‌های تحقیق و توسعه‌ای است که به سایر شرکت‌ها اجازه می‌دهد محصولات جدیدی توسعه و معرفی کنند، زیرا منابع مالی کافی برای تأمین مالی تحقیق و توسعه ندارد.

عوامل اقتصادی-فرهنگی مؤثر بر نوکیا

عامل فرهنگی اصلی که به نوکیا آسیب رسانده، پذیرش عمومی گوشی‌های هوشمند و افزایش استفاده از اپلیکیشن‌های موبایل است. بسیاری از این اپلیکیشن‌ها مانند واتس‌اپ برای سیستم‌های عامل پیشرفته‌تری مثل اندروید و iOS طراحی شده‌اند و تصمیم نوکیا به استفاده از سیستم‌عامل ویندوز به‌جای اندروید، از جذابیت دستگاه‌هایش در نظر مشتریان کاسته است. رشد برندهایی نظیر اپل در کشورهای مختلف، به‌ویژه در آمریکا، به شدت بازار نوکیا را محدود کرده است، زیرا منجر به شکل‌گیری مشتریانی شده که فقط به خرید محصولات یک برند خاص تمایل دارند. نوکیا در سال‌های اخیر تلاش کرده تا با این وضعیت مقابله کند، در حالی که تنها دو برند بزرگ ارائه‌دهنده گوشی‌های هوشمند و دو سیستم‌عامل وجود دارد: اپل و سامسونگ، و اندروید و iOS. این موضوع باعث شده بسیاری از مشتریان اصلاً نوکیا را در میان گزینه‌های خود مطرح نکنند.

عوامل فنی و تکنیکی مؤثر بر نوکیا

عوامل فنی و تکنیکی تأثیرگذار بر نوکیا ریشه در محدودیت‌های اجتماعی این کسب‌وکار دارد. توسعه سیستم‌های عامل منبع باز مانند اندروید و معرفی اپلیکیشن‌ها، به شدت بر بازار موبایل تأثیر گذاشته است. گوشی‌های موبایل از یک وسیله ارتباطی ساده به کامپیوترهای قابل حمل تبدیل شده‌اند. این امر منجر به خواسته‌های جدیدی از سوی مشتریان می‌شود که به دنبال انجام کارهای مختلفی نظیر عکاسی، تماشای ویدیوهای آنلاین و انجام امور تجاری با گوشی‌های خود هستند. انتخاب نوکیا برای استفاده از سیستم‌عامل کمتر شناخته‌شده ویندوز بر روی گوشی‌هایش، این مشکل را دوچندان کرده و موجب محدودیت در انتخاب مشتریان و دشواری در فروش گوشی‌هایش به جوانان شده است. به همین دلیل، این برند هنوز موفق به ورود به بازارهای پردرآمد مانند تولید و عرضه تبلت‌ها نشده و این مسأله به شدت مزیت رقابتی‌اش را در آینده محدود کرده است.

عوامل قانونی مؤثر بر نوکیا

محیط قانونی نوکیا نیز با چالش‌های زیادی مواجه است، چرا که این شرکت تحت قوانین اتحادیه اروپا قرار دارد. این اتحادیه در حال بررسی استفاده انحصاری گوگل از سیستم‌عامل اندروید است، که ممکن است تغییرات زیادی در بازار نوکیا ایجاد کند، حتی ممکن است اندروید به یک شرکت مستقل تبدیل شود. هر چند تأثیرات این موضوع بر نوکیا در حال حاضر به وضوح مشخص نیست، اما می‌تواند تأثیر بزرگی بر دسترسی این برند به بازارهای اروپایی داشته باشد. یکی از فرضیات این است که گوگل ممکن است مجبور به حذف جیمیل از سیستم اندروید شود که این امر به خودی خود ممکن است محبوبیت سیستم‌عامل را کاهش دهد.

عوامل محیطی مؤثر بر نوکیا

همچون دیگر تولیدکنندگان الکترونیکی، نوکیا نیز با چالش دفع ایمن و اقتصادی محصولات خود بدون آسیب به محیط‌زیست مواجه است. یکی از چالش‌های هزینه‌بر که ممکن است در سال‌های آینده با آن روبرو شود، قوانین مربوط به مسئولیت تولیدکنندگان در دفع و بازیافت محصولات مصرفی‌شان است، که می‌تواند هزینه‌های سنگینی به همراه داشته باشد، به‌ویژه اگر این اقلام شامل باتری‌های لیتیومی هم باشد. یکی دیگر از نگرانی‌های محیط‌زیستی که می‌تواند بر نوکیا تأثیر بگذارد، افزایش هزینه‌های مواد و قطعات مورد نیاز است، به‌خصوص در تهیه باتری‌های لیتیومی. افزایش تقاضا برای لیتیوم در دیگر صنایع مانند خودروهای برقی می‌تواند منجر به محدودیت عرضه و افزایش قیمت‌ها شود. همچنین تغییرات آب و هوایی ناشی از گرم شدن زمین ممکن است بر زنجیره تأمین این برند تأثیرگذار باشد. قوانین محیط‌زیستی جدید در چین ممکن است تولید گازهای گلخانه‌ای را محدود کند که می‌تواند هزینه‌های تولید را در آن کشور افزایش دهد و بر هزینه‌های نوکیا تأثیر بگذارد.

آینده نوکیا

با توجه به چالش‌های فراوان در بازار کنونی، نوکیا به‌شدت نیاز به تغییر مدل کسب‌وکار و محصولات خود دارد تا بتواند حیات خود را در بازار فعلی حفظ کند. در حال حاضر، هنوز مشخص نیست که آیا نوکیا قادر خواهد بود دوباره به یک بازیگر اصلی در حوزه تولید محصولات مصرفی الکترونیکی تبدیل شود یا خیر؟

منبع : برترینها