قدرت تفکر مثبت: کلید موفقیت در زندگی و کار

کتاب «دیدن اتومبیل های قرمز» و اهمیت تفکر مثبت

اخیراً کتاب جدیدی تحت عنوان «دیدن اتومبیل های قرمز» در آمریکا منتشر شده است. این کتاب به یکی از آثار پرفروش آمازون تبدیل گشته است. محتوای آن درباره اهمیت دیدگاه ما و تأثیر آن بر موفقیت است. در این شماره، به نکات کلیدی این کتاب می‌پردازیم. امیدواریم در سال ۱۳۹۱، با تفکر مثبتتر بهترین سال زندگی‌مان را رقم بزنیم.

آیا به موضوعات مثبت فکر می‌کنید یا منفی؟

به طور طبیعی، مردم بیشتر به نتایج نامطلوب فکر می‌کنند تا مثبت. نتایج منفی معمولاً نصیب افراد بدبین می‌شود. برعکس، برای افرادی که مثبت‌اندیش هستند، رویدادهای خوب به‌طور مداوم رخ می‌دهد. این موضوع به‌مانند زمانی است که شما یک اتومبیل قرمز می‌خرید و بعد از آن همه اتومبیل‌های قرمز را اطراف خود می‌بینید. دیدن اتومبیل‌های قرمز به شما معنا پیدا می‌کند. شما به اتومبیل زیبا و جدید خود افتخار می‌کنید و از این بابت بسیار هیجان‌زده هستید، بنابراین بیشتر به آن فکر می‌کنید. وقتی اتومبیل قرمز، کانون توجه شما باشد، همه جا اتومبیل‌های قرمز خود را مشاهده می‌کنید.

پیام این است که «بر هر چیزی تمرکز کنید، بیشتر از آن خواهید داشت.» اگر موضوعات خوشایند را تجسم کنید، آنها به واقعیت تبدیل خواهند شد. البته همین اصل درباره موارد ناخوشایند نیز صدق می‌کند. بازیکن گلفی که دائماً نگران پرتاب توپ به درون دریاچه است، همواره توپ را به درون آب می‌اندازد. اگر نگرش شما مسیرتان را مشخص کند، پس خوب است که افکار خود را به سمت مثبت هدایت کنید.

سه مرحله برای تفکر مثبت

1. به آن فکر کنید – به خود قول دهید که فعالانه فقط به مطالب و نتایج مثبت فکر کنید. در اجرای این برنامه کاملاً جدی باشید و آن را مانند قراردادی با خودتان درنظر بگیرید. هدف شما: کنترل فعالانه فرآیند تفکرتان است.
2. آن را ببینید – خروجی‌های مطلوب خود را تجسم کنید. آنها را با جزئیات کامل و شفاف ببینید.
3. آن را انجام دهید – برای دستیابی به خروجی‌های مطلوب، اقدام‌های مثبت انجام دهید. پافشاری کنید. برای تأثیرگذاری بر مواردی که در توان شماست، به سختی کار کنید. زمانی که کارها به خوبی پیش می‌روند، جشن بگیرید. اقدامات خود را به‌صورت روزانه، هفتگی و ماهانه برنامه‌ریزی کنید.

از عادات ذهنی منفی رها شوید

همیشه از فرآیند فکری و عادات ذهنی خود آگاه باشید. به عادت مضر تفکر منفی باز نگردید. مردم در طول روز به ۱۲۰۰۰ تا ۵۰۰۰۰ مورد مجزا فکر می‌کنند که ۷۰ درصد این تفکرات، نگران نتایج نامطلوب در آینده است. دلیل آن چیست؟ دکتر «اِلن Weber» توضیح می‌دهد که «شرایط اجتماعی و تجربیات زندگی» باعث تفکر منفی می‌شود. تذکرات رایج در والدین مانند «مواظب باش صدمه نبینی!» کودکان را به فکر کردن به نتایج منفی و نه مثبت عادت می‌دهد.

به علاوه، بسیاری از مردم این احساس را دارند که شایسته موفقیت نیستند یا توانایی دستیابی به آن را ندارند. برای شروع تفکر مثبت، باید بر این مانع غلبه کنید.

بادامه مغز و تفکر مثبت

بادامه مغز، مسئول واکنش به «ترس و نگرانی» است که با حضور خطرات فیزیکی یا اضطراب احساسی به وضعیت ترس می‌افتد. حالت ترس باعث ترشح ماده‌ای شیمیایی به نام کورتیزول می‌شود که عوارض فیزیولوژیکی مضری به دنبال دارد. انسان‌ها می‌توانند از تفکر مثبت برای غلبه بر این حالت ترس در بادامه مغز استفاده کنند. تفکر مثبت جلوی ترشح کورتیزول را می‌گیرد و به جای آن مغز را به ترشح «سِرُتونین» وادار می‌کند که با «خلاقیت، نوآوری و تمرکز» در ارتباط است. این موارد در نقطه مقابل ترس و نگرانی قرار دارند.

مغز دارای قابلیت فوق‌العاده‌ای برای ایجاد مسیرهای عصبی جدید است. با تفکر مثبت می‌توانید مغز خود را به بازسازی وادار کنید. فرآیند تغییر عصبی پویاست و گام به گام نیست. بنابراین همیشه مثبت فکر کنید. با این کار، می‌توانید مسیرهای عصبی جدیدی در مغز خود ایجاد کنید و نتایج مثبتی را تجربه کنید.

از موارد کوچک شروع کنید

سعی نکنید یک شبه تغییرات بزرگی در تفکر خود ایجاد کنید. این کار ممکن است بادامه مغز را تحریک کند و باعث ترشح کورتیزول شود که عواقب منفی زیادی خواهد داشت. به جای آن، ذهن خود را به‌طور تدریجی تغییر دهید. در فعالیت‌های جدیدی مانند گسترش مهارت‌های جدید شرکت کنید. با ترس‌های خود روبرو شوید و برای غلبه بر آنها به سختی کار کنید. اهدافی که امیدوارید در حوزه‌های مختلف زندگی انجام دهید را به دقت مشخص کنید.

تصور نتایج مثبت برای رویدادهای پیش رو می‌تواند به تحقق آنها به همان ترتیب کمک کند. آلوارو پاسکوآل، متخصص مغز، برای نشان دادن عملکرد این تکنیک‌های تجسم، دو گروه را در یادگیری نواختن پیانو بررسی کرد. این دانشمند گروهی را انتخاب کرد که به آنها توضیح داد که با کدام انگشت کدام نت را بنوازند و از آنها خواست که پنج روز و روزی ۲ ساعت پیانو تمرین کنند. گروه دیگر انگشتان خود را برای نواختن نت را به‌طور مجازی یاد گرفتند. آنها پنج روز و هر روز به مدت ۲ ساعت با گوش دادن به نت‌هایی که نواخته می‌شد، خود را در حال نواختن پیانو تجسم می‌کردند. پس از آن، هر دو گروه نت‌ها را روی پیانو اجرا کردند و هر دو تقریباً به یک اندازه نواختن صحیح پیانو را یاد گرفته بودند.

تجسم و تفکر مثبت

تجسم کار پیچیده‌ای نیست. خود را در حال انجام کاری تصور کنید که آرزویش را دارید، مثلاً ارائه یک سخنرانی فوق‌العاده. آن را با شفافیت و جزئیات تجسم کنید. از افراد منفی دوری کنید. به دنبال دوستان خوش‌بین باشید و با آنها ارتباط برقرار کنید. چهار حالت باعث ناآرامی ذهنی می‌شود: «فرّار بودن، عدم قطعیت، پیچیدگی و ابهام.» برای مواجهه با آنها، تصویری واضح از خواسته‌های خود در ذهن حفظ کنید. با یادآورهای تصویری، یعنی نشانه‌هایی که سفر ذهنی جدید شما را یادآوری می‌کند، به خودتان کمک کنید. می‌توانید به سادگی از روش «اتومبیل‌های قرمز» استفاده کنید. برخی افراد لباس قرمز می‌پوشند تا تفکر مثبت را به خود یادآوری کنند. دیگران اشیای قرمزی را به عنوان یادآور در محیط کار خود قرار می‌دهند.

چند تمرین عملی برای تفکر مثبت

برای اینکه تفکری مثبت داشته باشید، اول باید خود را بشناسید. برای پیاده‌سازی ۶ گام «اتومبیل قرمز»، این فهرست‌ها و جداول را آماده کنید:

1. احساسات، علایق و نقاط قوت – کارتتان را با نوشتن احساسات، علایق و نقاط قوت خود آغاز کنید. تحقیقات نشان داده‌اند که تنها ۲۰ درصد از مردم به‌طور فعال از نقاط قوت شخصی خود استفاده می‌کنند.
2. احساسات، علایق، نقاط قوت و ارزش‌ها – ارزش‌های خود را به فهرست‌تان اضافه کنید. اصول معناداری که تأثیر مستقیمی بر کار بعدی شما دارند را انتخاب کرده و فهرستی از اهداف مهم خود تهیه کنید.
3. فهرست مشارکت‌ها – کارهایی که می‌خواهید انجام دهید را در طوفان مغزی بررسی کنید. سپس فهرستی از اهداف خود تهیه کنید.
4. دایره کامل – نموداری با بیضی کوچکی در مرکز آن و محورهایی به سمت بیرون رسم کنید. روی هر محور دایره‌ای بکشید که نماد یکی از حوزه‌های وسیع زندگی شما مثل روابط، سلامتی و تندرستی، شغل، معنویات، تحصیلات و … است.
5. تنظیم جملات «می‌خواهم…» – پس از تفکر دقیق درباره تمامی موضوعات و تمرینات بالا و نوشتن پاسخ‌های خود، مجموعه‌ای از جملات «می‌خواهم…» را برای هر گروه اصلی زندگی خود تهیه کنید.
6. کاربرگ پل – تمرین بعدی برای شناخت خود، «کاربرگ پُل» را تهیه کنید. این کاربرگ چهار موردی را نشان می‌دهد که «پلی برای رسیدن به شرایط مطلوب» ایجاد می‌کند.

تاثیر تفکر مثبت بر تیم‌ها

تمرین‌هایی که در بالا به آنها اشاره شد، علاوه بر افراد برای تیم‌ها نیز مفید هستند. تیم‌هایی که از فرآیند ارزیابی شخصی پیروی کرده و فهرستی از خواسته‌های خود تهیه می‌کنند، می‌توانند هویت خود به عنوان یک گروه و مواردی که مایلند به آنها دست یابند را شفاف‌سازی کنند. اعضای تیم می‌توانند پیشاپیش این تمرینات را انجام دهند یا برای کمک به دیگر اعضای تیم از آنها استفاده کنند.

اگر همه با تفکر مثبت و «اتومبیل قرمز» سازگار شوند، سازمان سود زیادی کسب خواهد کرد. برای تغییر فرهنگ خود به شکل مثبت، به همه آموزش دهید که بر خواسته‌های خود تمرکز کنند، نه بر نگرانی‌ها و ترس‌ها. چنین تغییری بسیار انرژی‌بخش است.