بر اساس مطالعات وسیع انجام شده در این زمینه، بسیاری از افراد در محل کار مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند، به آنها توهین می‌شود و از حقوق خود محروم می‌گردند. تقریبا تمامی کارمندان به نحوی با قلدری در محل کار مدیران خود مواجه شده‌اند، ولی درصد توهین و آزار به اقلیت‌ها، زنان و افرادی که حقوق کمتری دریافت می‌کنند، بیشتر است. همچنین افرادی وجود دارند که در این زمینه آگاهی کافی ندارند و نمی‌دانند که به آنها توهین می‌شود و جملات خاصی صرفا تحقیر آنهاست. اکثر افراد درمی‌یابند که در محیط کار با آنان به شکل ناعادلانه‌ای رفتار می‌شود، اما نه همه شکایت می‌کنند و نه همه توانایی بیان این قلدری در محل کار را دارند. برخی از آنها خود را مقصر می‌دانند و احساس گناه می‌کنند.
تعریف قلدری در محیط کار
قلدری در محل کار رفتاری است که نمی‌توان آن را با کد خاص رفتاری تعریف کرد. در بیشتر موارد، قلدری شامل مجموعه‌ای از تهدیدها، تحقیرها، محدودیت‌ها و آسیب‌های جسمی و روحی چون از دست دادن اموال، شهرت، عزت نفس و توانایی در انجام وظایف کاری است. قلدری در محیط کار مربوط به اختلافات جزیی شغلی، درگیری‌های کوچک یا رفتارهای خشن نیست. هر فردی ممکن است در صورت افزایش استرس کاری، عصبی شود، صدایش را بلند کند یا حرفی ناراحت‌کننده بزند. همه در برابر چنین رفتارهایی آسیب‌پذیرند. برخلاف افراد قلدر در محل کار، این افراد متوجه اشتباهات خود می‌شوند و معذرت‌خواهی می‌کنند، زیرا درمی‌یابند که کنترل رفتار خود را از دست داده‌اند.
قلدری شامل الگویی منظم و تکراری از رفتار در یک دوره زمانی است. قلدری سوءاستفاده عمدی از مقام، جایگاه و قدرت است و شامل رفتارهایی برای تحقیر، تهدید و کوچک شمردن افراد می‌باشد. این رفتار می‌تواند در هر حرفه و شغلی پیش بیاید و این فرهنگ نادرست ریشه در تاریخ و رویه سازمانی دارد. علاوه بر این، این رفتار زننده آنقدر رایج است که در نظر بسیاری افراد «عادی و طبیعی» به شمار می‌رود.
قلدری و رفتارهای ناپسند
افراد قلدر چه کسانی هستند؟ تحقیقات متعددی نشان می‌دهد که تقریبا نیمی از کارگران، رئیس خود را به عنوان قلدر معرفی کرده‌اند. این افراد را کسانی می‌دانند که زیر دستان خود را تحقیر کرده و مورد آزار قرار می‌دهند. همچنین تقریباً یک چهارم از پرسش‌شوندگان معتقد بودند که فرد قلدر معمولاً بالاتر از آنها از نظر مقام شغلی بوده است. البته دیگرانی هم به عنوان قلدر شناخته شده‌اند: همکاران، افرادی که سن بیشتری دارند و حتی جوان‌ها. به طور کلی می‌توان گفت که همه افراد در هر رده شغلی و سنی به نوعی با این مشکل مواجه هستند.
مدل‌های قلدری در محل کار به جایگاه شغلی شما و فردی که شما را تحقیر می‌کند بستگی دارد. اما به طور کلی، هفت نوع اصلی قلدری در محیط کار شامل:
- بستن اتهام دروغ به کارگر یا کارمندی که اشتباهی مرتکب نشده است.
- نادیده گرفتن، رد کردن یا نپذیرفتن نظرات آن کارگر یا کارمند.
- تعیین و اجرای مجموعه متفاوتی از سیاست‌ها یا استانداردهای شغلی برای آن کارگر یا کارمند.
- گسترش شایعات درباره آن کارگر یا کارمند.
- انتقاد مداوم از آن کارگر یا کارمند توسط رئیس یا همکاران.
- بیان نظرات تحقیرآمیز درباره آن کارگر یا کارمند در جلسات شغلی و در حضور او.
- فریاد کشیدن رئیس بر سر کارگر یا کارمند در حضور همکارانش.
رفتار قلدرمآبانه نصیب چه کسانی می‌شود؟
- افرادی که در زمان نامناسب در مکان نامناسب قرار دارند.
- افرادی که در شغل خود موفق هستند و با تفکر و خلاقیت خود رشد کرده و در نتیجه حس حسادت دیگران را تحریک می‌کنند.
- افرادی که در میان همکاران و دیگران محبوبیت دارند.
- افرادی که شخصیتی قوی دارند و با صداقت به بهبود شغلی و سازمان حرکت می‌کنند.
- افرادی که شخصیتی ضعیف دارند و آسیب‌پذیرند.
نحوه برخورد با همکار قلدری
افرادی که قربانی قلدری در محل کار می‌شوند، چه سرنوشتی خواهند داشت؟ یک گروه از آنها کنار گذاشته می‌شوند و دیگر به آنها توجهی نمی‌شود:
- به دلیل حادثه‌ای که پیش آمده، مورد بی‌توجهی قرار گرفته و کنار گذاشته می‌شوند.
- مدیر به آنها توجه نمی‌کند و از کمبود مدیریت رنج می‌برند.
- مسئولیت‌های آنها افزایش می‌یابد، اما اختیارات خاصی به آنها داده نمی‌شود.
- فرد قلدر تلاش می‌کند تا با این فرد کمترین ارتباط را داشته باشد و معمولاً از تماس چشمی یا جملات محدودی برای ارتباط استفاده می‌کند.
- آنقدر کار به آنها می‌دهند که نتوانند مسئولیت‌های خود را به خوبی انجام دهند.
گروه دوم تحت کنترل قرار می‌گیرند:
- به طور مداوم از آنها انتقاد می‌شود و کارهایشان به شکلی تحقیرآمیز زیر نظر گرفته می‌شود.
- آنها را مجبور به کار بیشتر و حتی انجام کارهای دیگران می‌کنند.
- رفتارهای آنها زیر نظر قرار می‌گیرد و شکایت‌هایی علیه آنها تنظیم می‌شود و به مقامات بالاتر ارائه می‌گردد.
گروه سوم حذف می‌شوند:
- هشدارهای کلامی و نوشتاری برای آنها فرستاده می‌شود تا آسایش آنها سلب شود و وادار به استعفا یا اخراج شوند.
- با اتهامات ساختگی و بهانه‌های بی‌اساس، مسیر اخراج آنها هموار می‌شود.
- به آنها اجازه حضور در جلسات شغلی داده نمی‌شود و به نظراتشان توجه نمی‌شود.
- با تله‌گذاری علیه آنها، این افراد را وادار به استعفا یا بازنشستگی زودتر از موعد می‌کنند.
- با نوشتن توصیه‌نامه‌های پر از دروغ، آنها را از به دست آوردن شغل دیگری محروم می‌سازند.
در برابر قلدری چه کنیم؟
راهنمای محافظت از خود در این تحقیقات نشان داد که نیمی از افرادی که با سطحی از رفتارهای قلدرمآبانه در محل کار روبرو شده‌اند، به نوعی با آنها مقابله کرده‌اند. نیمی از آنها گزارش کردند که این رفتارها علیه آنها متوقف شده است؛ در حالی که بقیه اظهار داشتند که وضعیت آنها یا تغییر نکرده یا بدتر شده است.
- سلامتی خود را در اولویت قرار دهید: حتی اگر از نظر روحی فردی قوی هستید، باید بدانید که نادیده گرفتن خشم و ترس می‌تواند به افسردگی منجر شود. تلاش کنید که سطح اضطراب شما از حد نرمال فراتر نرود، زیرا این امر می‌تواند به مشکلات جسمی منجر شود. تا حد ممکن از فرد قلدر فاصله بگیرید و با او رو در رو نشوید.
- تمام وقایع را ثبت کنید: تمامی صحبت‌هایی که بیان می‌کنید یا می‌شنوید را بنویسید تا بتوانید تصمیم منطقی بگیرید. تمام رفتارهای تحقیرآمیز فرد قلدر را زیر نظر داشته باشید و ایمیل‌ها و تهدیدهای او را نگه‌داری کنید.
- به دقت فکر کنید و با برنامه جلو بروید: به یاد داشته باشید که برخی حوادث قابل کنترل‌اند، برخی دیگر می‌توانند تحت تأثیر قرار گیرند و برخی نیز در کنترل شما نیستند. سعی کنید کمترین اشتباه را مرتکب شوید و به قول معروف سوژه در دست فرد قلدر ندهید.
- سعی کنید به گروهی بپیوندید تا تحت حمایت آنها باشید: رسیدن به هدف با همکاری گروهی بسیار آسان‌تر از تلاش به تنهایی است و احتمال موفقیت نیز بیشتر خواهد بود.
منبع : ماهنامه مطب
منبع : ایران مطلب
در مجله دایان نظراتی حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین جای ندارد.