سرمایه گذاری در شهرهای بازی
ماهنامه دنیای سرمایه گذاری در شهرهای بازی – عماد عزتی: سرمایه گذاری در شهرهای بازی و عرصه سرگرمی و تفریح در سطح جهانی یکی از جذاب ترین فرصت ها برای سرمایه‌گذاران و علاقه‌مندان به این بازار چند صد میلیارد دلاری به شمار می‌رود. ممکن است هنگام تجربه یکی از بازی‌های پارک تفریحی در شهر خود، هیچ تصوری از هیجانات و عواملی که به جذب سرمایه‌های کلان منجر شده، نداشته باشید و بیشتر به لذت‌های لحظه‌ای فکر کنید. در واقع، همین هیجان اصلی‌ترین دلیل سرمایه گذاری در شهرهای بازی بوده و همچنان عامل جذب سرمایه‌های مختلف از سرتاسر جهان است تا بخش قابل توجهی از سرمایه‌ها را به خود جلب کند.
کارشناسان و مشاوران سرمایه‌گذاری بر این باورند که از آغاز دهه 50 میلادی، به‌دنبال تغییرات سبک زندگی بشر و صنعتی شدن بیشتر شهرها، سرمایه گذاری در شهرهای بازی و زمینه تفریح و شادی مردم با توجه به فرهنگ و سنن آن‌ها می‌تواند یکی از مهم‌ترین و جذاب‌ترین سرمایه‌گذاری‌ها باشد. به‌طوری که ساخت و احداث پارک‌های تفریحی، پارک‌های آبی، سالن‌های بازی و حتی دهکده‌های تفریحی در کنار باغ‌وحش‌ها، از بهترین گزینه‌ها برای سرمایه گذاری در شهرهای بازی محسوب می‌شوند.
اما در کشور ما ایران، اگر به آمارهای موجود دقت کنیم، می‌بینیم که نه تنها سرمایه گذاری در شهرهای بازی مناسبی صورت نگرفته، بلکه به دلیل کمبود مشاوره‌های علمی، جمع‌آوری سرمایه‌ها در بخش‌هایی انجام شده که می‌تواند به حذف سرمایه‌گذاران از این صنعت پرسود منجر شود. بنابراین، به بازار شادی و تفریح سر زده‌ایم تا علاوه بر بررسی مشکلات، به دنبال فرصت‌های ناب سرمایه گذاری در شهرهای بازی در این زمینه باشیم.
آمارهای بین‌المللی چه می‌گویند؟
شاید بسیاری از ما وقتی کلمه شهربازی را می‌شنویم، ناخودآگاه به یاد دیزنی لند معروف بیفتیم که نمادی از موفقیت این برند به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین شهربازی‌های زنجیره‌ای جهان است، اما این تنها بخشی کوچک از دنیای بی‌پایان شهربازی‌های بین‌المللی در سرتاسر جهان است. بر اساس آمارها، کشور ژاپن و به‌طور کلی آسیای جنوب شرقی در دهه اخیر بیشترین رشد را در جذب سرمایه گذاری در شهرهای بازی داشته‌اند.
کارشناسان بر این باورند که به دلیل زندگی صنعتی در این منطقه، ساکنان باید برای تفریح و تغییر فضای زندگی به این نوع فرصت‌های تفریحی دسترسی داشته باشند که همین روند عامل جذب سرمایه‌های کلان بوده است.
اروپا در اندیشه صعود
بر اساس آمارهای موجود تا پایان سال 2015، قاره سبز با 19 شهربازی بزرگ توانسته سالانه تعداد زیادی از گردشگران را به خود جلب کند، به‌طوری که تقریباً 70 میلیون نفر سالانه از این مراکز دیدن می‌کنند و درآمدی حدود 1.5 میلیارد دلار برای اقتصاد قاره سبز به ارمغان می‌آورد. بر پایه همین آمارها، کشورهایی چون آلمان، فرانسه و انگلستان در دو سال اخیر رشد قابل توجهی در سرمایه گذاری در شهرهای بازی داشته‌اند. این در حالی است که کشورهای اسپانیا، ایتالیا، یونان و ترکیه در رده‌های بعدی قرار دارند.
آسیای جنوب شرقی؛ در حال ترقی
آمارهای سرمایه گذاری در شهرهای بازی در منطقه جنوب شرقی آسیا نشان می‌دهد که کشورهای ژاپن، تایوان و چین به‌عنوان کشورهای موفق در جذب سرمایه‌های خارجی برای افتتاح این گونه مراکز تفریحی شناخته شده‌اند. صنعت شهربازی ژاپن با حدود 29 شهربازی بزرگ و حدود یک و نیم میلیون متر مکعب پارک، به‌طور متوسط 75 میلیون بازدیدکننده و درآمدی حدود یک میلیارد دلار دارد. روند سرمایه گذاری در شهرهای بازی در چین و تایوان نیز از آغاز سال 2010 رشد سالانه 15 درصدی را نشان می‌دهد.
از مهد شهربازی‌های جهان چه خبر؟
همان‌طور که قبلاً بیان شد، آمریکا پیشگام صنعت پارک‌های تفریحی است و تنوع شهربازی‌ها و سرگرمی‌های موجود در آن‌ها باعث شده است که پارک‌های تفریحی این کشور مانند دیزنی لند معروف، در سطح جهانی شناخته شوند و طرفداران زیادی پیدا کنند. ایالات متحده بزرگ‌ترین صنعت پارک‌های تفریحی را در جهان به خود اختصاص داده و با 40 شهربازی بزرگ، سالانه درآمدی حدود 4.5 میلیارد دلار و بیش از 159 میلیون بازدیدکننده دارد.
چیزی به نام صنعت تفریح نداریم!
رشام صفی پوریان، مشاور احداث شهربازی‌های مدرن در ایران، با اشاره به جایگاه صنعت تفریح در اقتصادهای بین‌المللی، گفت: «اگر در معادلات اقتصادی به خصوص در بخش صنعت گردشگری دقت کنیم، یکی از مهم‌ترین جذابیت‌های سفر برای مسافران در سراسر جهان، وجود اماکن تفریحی و سرمایه گذاری در شهرهای بازی است؛ در حالی که ایران در این زمینه با استانداردهای جهانی فاصله زیادی دارد و هنوز گام‌های لازم را برنداشته است.»
صفی پوریان افزود: «برای احداث یک شهربازی لازم است به‌صورت تخصصی و اصولی عمل کنیم، اما هنوز در ایران این موضوع عمومی نیست و سرمایه‌گذاران به‌دنبال کمترین هزینه و استفاده از تجهیزات ابتدایی هستند. هرچند به دلیل عدم وجود مراکز تفریحی بزرگ، سودی دارند، اما این سود پایدار نیست و مردم مدت زمان زیادی به این مراکز جذب نخواهند شد.»
وی بر این باور است که اکنون صنعت تفریح به یک علم تبدیل شده و برای سرمایه گذاری در شهرهای بازی باید بر اساس اصول اقتصادی و علمی برنامه‌ریزی کنیم، نه اینکه با گذاشتن چند دستگاه ابتدایی در یک مکان، به‌عنوان شهربازی شناخته شویم. این مشاور در ادامه بیان کرد: «یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های موجود برای جذب سرمایه‌های خارجی برای احداث شهربازی‌های مدرن در ایران، موازی‌کاری ارگان‌ها است؛ به‌طوری که امروز برای دریافت سه مجوز لازم داریم و هر کدام از این مجوزها می‌تواند هزینه‌های زیادی برای سرمایه‌گذاران به همراه داشته باشد و مدت زمان صدور آن‌ها نیز بسیار طولانی است که بسیاری را از ورود به بازار جذاب و 80 میلیونی ایران منصرف می‌کند.»
صفی پوریان درباره بازگشت سرمایه و ارزش افزوده آن در این صنعت گفت: «اگر با اصول اقتصادی و معادلات بین‌المللی در صنعت تفریح پیش برویم، ارزش افزوده‌ای قابل توجه با دوره بازگشتی حداکثر 3 ساله در مجموعه‌های باز و دو ساله در مجموعه‌های سرپوشیده خواهیم داشت؛ چرا که طرح توجیهی برای هر یک از این موارد سرمایه گذاری در شهرهای بازی متفاوت است و میزان جذب مخاطب متغیر است.»
وی در ادامه افزود: «با توجه به تعرفه 40 درصدی گمرک برای ورود تجهیزات خارجی و وابستگی 80 درصدی به تولیدات خارجی، می‌توانیم به دو صورت سرپوشیده یا محیط باز برنامه‌ریزی کنیم. در فضای سرپوشیده به ازای هر هزار متر مربع، تقریبا 2 میلیارد و 100 میلیون تومان برای تهیه 20 دستگاه مناسب و جذاب لازم است و در فضای باز این مبلغ به 4 میلیارد تومان برای 5 دستگاه فوق‌العاده می‌رسد. هزینه دکوراسیون در سرمایه گذاری در شهرهای بازی سرپوشیده حدود 150 میلیون تومان و در فضای باز نزدیک به 500 میلیون تومان خواهد بود.»
این مشاور معتقد است اگر دولت به‌دنبال جذب سرمایه‌های خارجی در بخش‌های مختلف صنعتی باشد، این نوع سرمایه گذاری در شهرهای بازی یک فرصت بسیار مناسب خواهد بود و می‌تواند با تخفیف‌های گمرکی و تسهیل ورود سرمایه‌های خارجی، زمینه‌ساز ورود میلیاردها تومان سرمایه با ارزش افزوده بالا و اشتغال‌زایی برای اقتصاد کشور شود.
هنوز سنتی فکر می‌کنیم
در همین راستا، رضا مردانی، دبیر انجمن صنفی شهربازی‌داران ایران، گفت: «بسیاری از فعالان اقتصادی اعتقاد دارند که سرمایه گذاری در شهرهای بازی یکی از مطمئن‌ترین گزینه‌ها برای علاقه‌مندان است اما در کشور نگاه سنتی مانع از رشد این صنعت به اندازه رقابت‌های جهانی شده است.» مردانی با اشاره به اینکه ایران از نظر تعداد شهربازی‌ها در مرتبه 90 جهانی قرار دارد، اظهار داشت: «این رتبه نتیجه بی‌توجهی به سرمایه گذاری در شهرهای بازی و نادیده گرفتن ارزش افزوده این نوع سرمایه‌گذاری است؛ در حالی که در دهه 70 میلادی در رده دهم بودیم. این به معنی از دست دادن تعداد زیادی از مشاغل مرتبط با صنعت شهربازی است، چرا که با احداث هر شهربازی، حداقل 30 شغل مستقیم و 150 شغل غیرمستقیم ایجاد می‌شود.»
وی درباره تعداد شهربازی‌های موجود در ایران گفت: اکنون 1700 واحد شهربازی در کشور ثبت شده که از این تعداد، 400 واحد سرپوشیده و بقیه در فضای باز شهری واقع شده‌اند. این در حالی است که با توجه به افزایش ساخت مراکز خرید مدرن، درخواست مجوز برای ایجاد فضای سرپوشیده بیشتر نیز افزایش یافته است.
همه این چیزا خیلی خوبه ولی به نظرم نویسنده میتونست بیشتر به جزئیات جذب سرمایه و چالش‌هاش بپردازه. یه مقدار کلی گویی کرده. اخه مگه میشه فقط هیجان رو ملاک قرار داد؟