بهترین جاهای دیدنی شهر همدان؛ معرفی جاذبه های تاریخی، طبیعی و تفریحی

استان همدان با قدمت تاریخی و آب و هوای خنک یکی از بهترین شهرهای ایران و از جاذبه های گردشگری ایران برای مسافرت در گرمای تابستان است. آشنایی با جاهای دیدنی همدان در تابستان مسافرت لذت بخش تری را برای شما رقم خواهد زد.

موقعیت جغرافیایی استان همدان

استان همدان، با وسعتی بالغ بر 19493 کیلومتر مربع از مرتفع ترین مناطق در غرب کشور است. همدان در دامنه های کوه الوند بنا شده و ارتفاع آن از سطح دریا 1741 متر است. اگر به یکی از مناطق مرتفع این شهر بروید خواهید دید اطراف شهر را کوه های کوتاه و بلندی فراگرفته است. قطعا چنین شهری جزء شهرهای سردسیر ایران به حساب می آید.

این موضوع سبب شده همدان یکی از بهترین انتخاب ها برای مسافرت در تابستان باشد. ساختار و طراحی اصلی شهر همدان در گذشته توسط آلمانی ها انجام شده که با توجه به افزایش جمعیت و گسترش شهر نشینی و ساخت و سازها در این شهر، تقریبا از طراحی اولیه آن چیزی باقی نمانده است. در سال 1385 طرحی در مجلس شورای اسلامی تصویب شد که طی آن همدان پایتخت تاریخ و تمدن ایران معرفی و ثبت گردید.

بهترین زمان سفر؟ چرا تابستان؟

با توجه به قرار گرفتن این شهر در دامنه ها و به نوعی کوهستانی بودن این شهر، زمستان های همدان بسیار سرد و برفگیر است. اما تابستان های این شهر آب و هوایی خنک و مطلوب دارد. پیشنهاد ما برای سفر به این شهر اواخر اردیبهشت، خرداد و تیر ماه است. در این فصل می توانید از بهترین جاهای دیدنی همدان نهایت لذت را ببرید.

جاذبه های گردشگری همدان

جاذبه های گردشگری همدان را می توان به عنوان پیشنهاد به دو بخش تقسیم کرد. انتخاب نهایی برای بازدید با شماست. جاهای دیدنی همدان در تابستان آنقدر متنوع هستند که برای هر سلیقه ای گزینه ای وجود دارد.

• بازدید غار علیصدر و شهر لالجین
• بازدید از مناطق تاریخی و تفریحی شهر

اما این تقسیم بندی برای چیست؟ غار علیصدر و شهر لالجین (شهر سفال ایران) در یک مسیر و خارج از شهر هستند. در نتیجه شما تقریبا یک روز کامل برای بازدید از این دو مکان احتیاج دارید. پس از آن می توانید از بقیه جاهای دیدنی همدان دیدن کنید.

1- غار علیصدر

 

معروف ترین و زیباترین جاهای دیدنی همدان در تابستان را باید غار آبی علیصدر دانست. علیصدر یکی از جاهای دیدنی همدان طولانی ترین غار آبی جهان است که در 70 کیلومتری شهر همدان یافت شده است. برای تماشای این غار از شهرستان کبودرآهنگ و در نهایت روستای علیصدر گذر خواهید کرد. طی چند سال اخیر با تلاش های بسیار موفق شده اند مسیرهای جدید دیگری از این غار را کشف کرده و رفت و آمد در آن را برای عامه مردم فراهم سازند. با پوشیدن جلیقه های نجات وارد فضای اصلی غار می شوید.

عجله نکنید! حداقل 3 ساعت زمان برای بازدید و مشاهده شگفتی های این غار صرف خواهید کرد. شاید برایتان جالب باشد بدانید که دمای هوا در این غار و بسیاری از غارهای دیگر در تمام فصول سال ثابت و حدودا 20 درجه سانتی گراد است! بخش هایی از مسیر، آبی است که باید با قایق طی کنید و بخش هایی با پیاده روی همراه است.

2- مجموعه گنج نامه همدان و آبشار آن

شاید از مهم ترین سنگ نوشته های باستانی باقی مانده از دوران داریوش کبیر و خشایارشاه، کتیبه های گنج نامه را بتوان نام برد. این کتیبه ها به سه زبان پارسی باستان، عیلامی و بابلی در دل صخره های کوه الوند تراشیده شده اند. ترجمه بخشی از این کتیبه ها به شرح زیر است:

“منم داریوش، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه سرزمین هایی که نژادهای گوناگون دارند، شاه سرزمین دور و دراز، پسر ویشتاسب هخامنشی”.

 

وجود آبشار زیبای گنج نامه با 12 متر ارتفاع یکی دیگر از جاهای دیدنی همدان در تابستان است که در مسیر صعود به ارتفاعات کوهستان الوند قرار گرفته است. آبشار گنج نامه توجه بسیاری از علاقه مندان به صخره نوردی را در تمام فصول سال به خود جلب نموده و از خنک ترین جاهای دیدنی همدان در تابستان است.

یکی از جاهای دیدنی همدان وجود پارکی با فضاهای مناسب تعبیه شده برای گردشگران و رستوران های متعدد در پایین دست آبشار، شرایط یک تفریح را برای گردشگران و بازدید کنندگان فراهم آورده است. در مجاورت این جاذبه ها، تله کابین گنج نامه با طول خط 1680 متر، بانجی جامپینگ، سالن بولینگ، سورتمه، و … از دیگر امکانات مجموعه تاریخی-تفریحی گنج نامه همدان هستند.

3- غار آکواریوم گنجنامه

 

یکی از جدیدترین تفریحات در بخش گنج نامه غار آکواریوم است. این آکواریوم با مساحتی حدودا 1000 متر مربع و ارتفاعی متغیر از 2.5 تا 15 متر یک سالن اصلی با ظرفیت 85000 لیتر و 21 آکواریوم آب شور و شیرین با ابعاد مختلف دارد. آکواریوم مخصوص نگهداری سفره ماهی، ستاره دریایی و وجود آکواریوم های پلنت به ابعاد 3*2 در نوع خود بی نظیر است. در طبقه دوم، محوطه نگهداری برای نمونه های نادر زیست محیطی و خزندگان سراسر جهان فراهم شده است. این مجموعه یکی از مدرن ترین جاهای دیدنی همدان در تابستان محسوب می شود.

4- آرامگاه ابوعلی سینا

 

آوازه بوعلی سینای همدانی به کتاب های دانشگاه آمریکا نیز رسیده است. کمتر کسی است که نام ابوعلی سینای طبیب، حکیم، شاعر و عارف نام آشنای ایران که آوازه اش در دنیا هم پیچیده، نشنیده باشد. آرامگاه این حکیم بزرگ در شهر همدان قرار گرفته است. طرح بنای آرامگاه بوعلی سینا را از برج معروف گنبدقابوس در شهر گنبد الهام گرفته اند.

آرامگاه بوعلی سینا یکی از جاهای دیدنی همدان در میدانی به همین نام در شهر همدان قرار گرفته است که شامل سه بخش است. آرامگاه بوعلی سینا، بخشی به عنوان موزه و محل نگهداری اشیاء قدیمی اکتشافی از این شهر و بخش دیگر به محل نمایش کتب خطی (دست نوشته ها) و آثار بوعلی سینا اختصاص داده شده است. این آرامگاه بدون شک یکی از مهم ترین جاهای دیدنی همدان در تابستان برای علاقه مندان به تاریخ و فرهنگ است.

5- آرامگاه باباطاهر عریان

 

یکی از شاعران معروف کشور باباطاهر عریان است. باباطاهر از شاعران قرن چهارم و پنجم هجری است. آرامگاه جاهای دیدنی همدان این شاعر نامدار در میدان باباطاهر همدان واقع شده است و از معروف ترین جاهای دیدنی همدان محسوب می شود.

6- تپه باستانی هگمتانه

 

یکی از کهن ترین مناطق تاریخی کشور تپه باستانی هگمتانه است که می تواند یکی از بهترین جاهای دیدنی همدان در تابستان باشد. هگمتانه را نخستین پایتخت کشور نامیده اند. طبق گفته های هرودوت تاریخ دان معروف یونانی، هگمتانه به دستور دیاکو، نخستین شاه مادها احداث شده است.

طی اکتشافات صورت گرفته در این بخش، آثار ارزشمندی از دوران های مختلف از جمله هخامنشیان، ساسانیان کشف شده است. با گذشت زمان بسیاری از بخش های این شهر تخریب و از بین رفته است.

7- گنبد علویان همدان

 

یکی از آثار برجسته دوران اسلامی که با شماره 94 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده، گنبد علویان است. این گنبد در مجاورت امامزاده عبدالله همدان قرار گرفته است.

8- برج قربان

 

یکی دیگر از بناهای تاریخی برج قربان است که در محله زندی ها و در نزدیکی دبیرستان ابن سینا قرارگرفته. این بنای تاریخی در قرن هفتم و هشتم هجری به سبکی ساده ساخته شده است. در این برج مقبره شیخ الاسلام حسن بن عطار حافظ ابوالعلاء و جمعی از امراء سلجوقی قرار دارد.

 

9- شیر سنگی

یکی از آثار باستانی و قدیمی شهر همدان شیر سنگی نام دارد. این مجسمه زیبا در وسط میدان مربع شکلی با همین نام واقع شده است. شاید با دیدن سنگ تعجب کنید که چرا شمایل شیر کامل مشخص نیست! گذر زمان و سالیان دراز باعث شده که سنگ شکل اصلی خود را از دست داده و دیگر زیاد شبیه شیر نباشد، اما همچنان باشکوه و زیباست.

اطلاعات دقیقی از تاریخ ساخت این مجسمه وجود ندارد، اما مطالعات باستان شناسان بر روی حکاکی های درج شده در تندیس حاکی از آن است که این سنگ متعلق به دوره اشکانیان است. در ابتدا دو تندیس از این مجسمه وجود داشت که در کنار دروازه شهر قرار داشته اند، اما بعدها، یکی از آن ها از بین رفته و دیگری شکسته که در سال 1328 مورد تعمیر قرار گرفت و در این میدان قرار داده شد.

10- تپه و مجتمع تفریحی عباس آباد (بام همدان)

تپه و مجتمع تفریحی عباس آباد که با نام های «بام همدان» و «تپه نقاره خانه» نیز شناخته می شود، در جنوب شهر همدان و بر بلندایی مشرف به شهر قرار گرفته است. این نام تاریخی «نقاره خانه» از آن روست که در گذشته، هنگام تغییر حاکم، بر فراز این تپه نقاره می نواختند تا مردم از خبر مهم باخبر شوند. مسیر دسترسی به آن از میان کوچه باغ های سرسبز عباس آباد می گذرد و همین مسیر، خود بخشی از جذابیت گردش در این منطقه است.

این مجموعه در سال 1394 به بهره برداری رسید و امروز به یکی از قطب های تفریحی و اقامتی همدان تبدیل شده است. در بالای تپه، دریاچه یا استخری بزرگ وجود دارد که رستورانی جزیره ای در میان آن ساخته شده و چشم اندازی متفاوت پدید آورده است. آبشار مصنوعی با ارتفاع حدود 60 متر در ضلع شرقی مجموعه، از جاذبه های اصلی آن است و پله های کنار آن امکان تماشای شهر از فراز تپه را فراهم می کند. امکاناتی همچون ویلاهای اقامتی دوبلکس، سینمای روباز، زمین اسکیت، رستوران، کافی شاپ و مسجد در این مجموعه فراهم شده است.

11- آرامگاه استر و مردخای

آرامگاه استر و مردخای در مرکز شهر همدان، ابتدای خیابان دکتر شریعتی و در نزدیکی میدان امام خمینی قرار دارد و از مهم ترین زیارتگاه های یهودیان ایران و جهان به شمار می رود. بر اساس سنت یهودیان ایرانی، این مکان مدفن «استر» (ملکه یهودی و همسر خشایارشا) و «مردخای» (عمو یا پسرعموی او) است؛ شخصیت هایی که در روایت کتاب استر تورات، قوم یهود را از یک توطئه قتل عام نجات دادند. همین رویداد، مبنای جشن سالانه «پوریم» در تقویم یهودی است و آرامگاه نیز در ایام این جشن، مقصد زیارت و دعا محسوب می شود.

بنای فعلی از سنگ و آجر ساخته شده و معماری آن، با وجود کاربری یهودی، شباهت آشکاری به سبک بناهای اسلامی و امامزاده ها دارد؛ گنبدی بر فراز اتاقی مربع شکل قرار گرفته و ورودی آن دری سنگی و بسیار کوتاه است که بازدیدکننده باید خم شود تا وارد شود. در داخل اتاق اصلی، دو صندوق چوبی منبت کاری شده روی قبور قرار دارد؛ صندوق کهن تر و نفیس تر به استر نسبت داده می شود و منبت کاری صندوق دیگر را به استاد «عنایت الله بن حضرت قلی تویسرکانی» نسبت می دهند. کتیبه هایی به خط عبری بر دیوارها و صندوق ها دیده می شود و پارچه هایی که زائران برای ادای نذر به قبور هدیه کرده اند، بر روی صندوق ها گسترده شده است.

12- حمام تاریخی قلعه

حمام تاریخی قلعه که با نام «حمام حاج محمدسعید» نیز شناخته می شود، یکی از جاهای دیدنی همدان در محله قدیمی قلعه (قاشق تراشان) همدان و در خیابان شریعتی، نزدیک آرامگاه استر و مردخای قرار دارد. این بنا در اواخر دوره قاجار ساخته شده و در تاریخ 25 اسفند 1380 با شماره ثبت 5023 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. حمام قلعه دارای حدود 1700 مترمربع عرصه و 1500 مترمربع اعیانی است و بخش های زنانه و مردانه آن از یکدیگر جدا بوده است.

معماری این حمام ترکیبی از سبک ایرانی و اسلامی است و شامل بخش هایی چون سردر آجری، هشتی ورودی، سربینه (رختکن)، راهروهای پیچ درپیچ و گرمخانه می شود. پلان حمام سرد و گرم آن مربع شکل است و چهار ستون سنگی با سقفی طاق دار و قوس های جناغی زیبا، فضای داخلی را مزین کرده است. برای حفظ گرما و دسترسی آسان تر به آب قنات، بنا کمی پایین تر از سطح زمین ساخته شده و نور آن از روزنه های سقف تأمین می شده است.

13- پیاده راه میدان امام

میدان امام خمینی یکی از جاهای دیدنی همدان، که با نام میدان مرکزی همدان نیز شناخته می شود، یکی از منحصربه فردترین میدان های شهری ایران و تنها شهر شعاعی کشور است. طرح این میدان در دوره پهلوی اول توسط مهندس معمار آلمانی «کارل فریش» تهیه و بین سال های 1309 تا 1312 اجرا شد. از این میدان دایره ای شکل، شش خیابان سی متری با زاویه 60 درجه به نام های اکباتان، باباطاهر، دکتر شریعتی، بوعلی، تختی و شهدا منشعب می شود و در ابتدای هر خیابان، دو گنبد نقره ای رنگ (در مجموع 12 گنبد) قرار دارد.

در شهریور 1396، بخش ماشین رو میدان تخریب و کل آن به پیاده راه تبدیل شد. این پیاده راه در 29 اسفند 1396 افتتاح شد و هم اکنون میدان به همراه دو خیابان بوعلی و اکباتان به صورت کامل پیاده راه سازی شده است. هدف از این طرح، خارج کردن خودرو از رینگ مرکزی شهر و ایجاد فضایی برای پیاده روی، تجمع و برگزاری مراسم بود. بودجه اجرای این پروژه افزون بر 15 میلیارد تومان اعلام شده و طول مسیر پیاده راه حدود 1700 تا 1800 متر است.

 

14- برج قربان

برج قربان از جاهای دیدنی همدان و آثار تاریخی همدان در محله زندی ها، بین خیابان های طالقانی و شهید مدنی قرار دارد. این برج دوازده ضلعی آجری با گنبد هرمی شکل در قرن هفتم یا هشتم هجری ساخته شده و مدفن شیخ الاسلام حسن بن عطار همدانی و جمعی از امرای سلجوقی است. نام آن به شخصی به نام «قربان» بازمی گردد که در شورش افاغنه اواخر صفویه از این محل به عنوان سنگر دفاعی استفاده کرد. در زیر برج سردابی قرار دارد که در تعمیرات سال 1312 کشف شد. این اثر در سال 1354 با شماره 1078 در فهرست آثار ملی ثبت شده است.

برج قربان معماری ساده ای دارد و تنها با آجر و ساروج ساخته شده است. گنبد هرمی آن حدود هشت متر ارتفاع دارد و از بیرون چندوجهی و از درون کروی است. این بنا به صورت دائمی باز نیست و بیشتر برای نشست های ادبی مانند شاهنامه خوانی استفاده می شود؛ گردشگران با هماهنگی قبلی می توانند از آن بازدید کنند. برج قربان نزدیک جاذبه های دیدنی همدان مانند آرامگاه بوعلی سینا، آرامگاه باباطاهر، پیاده راه میدان امام و تپه هگمتانه قرار دارد.

15- مسجد جامع همدان

مسجد جامع همدان، که با نام های مسجد عتیق و مسجد اعظم نیز شناخته می شود، در مرکز شهر و در محدوده راسته بازارهای سنتی همدان، نزدیک میدان امام خمینی قرار دارد. بنای فعلی آن از دوره قاجار و تاریخ ساخت ایوان بزرگ آن سال 1253 هجری قمری است، اما منابع تاریخی نشان می دهد بنای اولیه مسجد به قرون نخستین اسلامی بازمی گردد. کاوش های باستان شناسی نیز نشان داده که شبستان جنوبی مسجد بر روی بخشی از یک بازار قدیمی ساخته شده و لایه هایی از دوران اشکانی در زیر آن کشف شده است.

این مسجد با پلان مستطیل شکل و چهار ایوانی ناقص، دارای صحن وسیع، سه ایوان، دو شبستان و گنبدی آجری است. شبستان اصلی مسجد 55 ستون در پنج ردیف یازده تایی دارد و گنبد آجری بزرگ بر فراز آن قرار گرفته است. در زیر حاشیه گنبد، کتیبه هایی از خشت کاشی زرد با سوره جمعه و آیات قرآن به خط ثلث دیده می شود. ایوان جنوبی با رسمی بندی آجری و کاشی معقلی تزیین شده و نام «الله» و نام پنج تن بر آن نقش بسته است. این اثر در سال 1375 با شماره 1733 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.

مسجد جامع همدان در نزدیکی جاذبه های دیدنی همدان مانند پیاده راه میدان امام، بازار سنتی همدان و تپه هگمتانه قرار دارد و به عنوان یکی از مهم ترین مساجد تاریخی شهر، علاوه بر کارکرد عبادی، از ظرفیت گردشگری ارزشمندی برخوردار است.

16- کلیسا های همدان

همدان در بافت تاریخی و اطراف تپه هگمتانه، مجموعه ای از کلیساهای تاریخی را در خود جای داده که نشان دهنده حضور دیرینه مسیحیان در این شهر است.

1- کلیسای گریگوری استپان

کلیسای گریگوری استپان (استپانوس مقدس) در ضلع شرقی تپه هگمتانه و در محله قدیم ارامنه همدان قرار دارد. این کلیسا در سال 1676 میلادی (دوره صفوی و همزمان با سلطنت شاه سلیمان) توسط ارامنه مهاجر از اصفهان و بازرگانان ارمنی روسی ساکن همدان ساخته شد. پس از آسیب های ناشی از گذشت زمان و بلایای طبیعی، در سال 1932 میلادی (1311 خورشیدی) مرمت و بازسازی شد. این بنا در سال 1310 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و پس از دو سال مرمت که هزینه آن بیش از شش میلیارد تومان اعلام شد، در مهر 1404 بار دیگر برای بازدید عمومی آماده شد.

معماری کلیسا ترکیبی از سبک ارمنی و ایرانی است. پلان آن مستطیلی با ابعاد حدود 13 در 21 متر است و سه ورودی در ضلع های غربی، شمالی و جنوبی دارد. در فضای داخلی، چهار ستون مدور به ارتفاع حدود چهار متر با قوس های جناغی به یکدیگر متصل شده اند. نمای داخلی آجری و نمای بیرونی از خشت و آجر با طاق نماهای هلالی تزئین شده است. برج ناقوس به شکل مدور و با الگوبرداری از گنبدهای رک ساخته شده و حدود 5.2 متر ارتفاع دارد. محراب کلیسا در گذشته با گچ پوشیده شده بود که در جریان مرمت ها لایه برداری شد و نمای اصیل آجری آن آشکار شد.

2- کلیسای حضرت مریم

کلیسای حضرت مریم (آنجیلی) از کلیساهای تاریخی همدان مربوط به دوره قاجار است و در محله ارامنه، ضلع شمال شرقی تپه هگمتانه قرار دارد. این کلیسا در تاریخ 3 اسفند 1377 با شماره ثبت 2237 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنای آن آجری است و طاق و قوس های آن به سبک طاق رومی ساخته شده و شامل یک سالن اصلی و یک کتابخانه است. بر اساس منابع، تاریخ ساخت آن به سال 1919 میلادی (1337 قمری) در اواخر دوره قاجار بازمی گردد و بانی آن کشیش میسیونر آمریکایی «جیمز هاکس» بوده که آن را به یادبود همسرش «بل هاکس» بنا کرده است.

در قسمت شرقی تپه هگمتانه همدان،و یکی از جاهای دیدنی همدان در محله ارامنه، دو کلیسا وجود دارد که کلیسای قدیمی تر «گریگوری استپان» و کلیسای جدیدتر «حضرت مریم» است. درباره مذهب این دو کلیسا میان منابع اختلاف وجود دارد؛ برخی کلیسای حضرت مریم را متعلق به مذهب ارتدوکس و کلیسای گریگوری استپان را پروتستان دانسته اند و برخی برعکس. در سال های اخیر مرمت کلیسای حضرت مریم و مدرسه ارامنه تپه هگمتانه در فهرست پروژه های مرمتی استان همدان قرار گرفته است.

3- کلیسای آنجلی

کلیسای آنجلی (انجیلی) یکی از جاهای دیدنی همدان در محوطه بیمارستان اکباتان (بیمارستان آمریکایی سابق) در خیابان طالقانی قرار دارد و از آثار دوره قاجار است که در تاریخ 12 آبان 1378 با شماره ثبت 2459 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این کلیسا در واقع یک بنای یادبود (Memorial Chapel) بوده که در اواخر دوره قاجار توسط «جیمز هاکس»، کشیش-میسیونر آمریکایی، ساخته شده و برخی منابع نیز ساخت آن را به «رابی اسحاق» نسبت داده اند. طبق پژوهش های اخیر، ساخت این کلیسا با الگو از سبک های رایج کلیساسازی و خانه سازی قرون نوزدهم و بیستم آمریکا انجام شده و پلان آن از نوع کلیساهای طولی با نقشه صلیبی است.

این بنا مستطیل شکل است و با مصالح لاشه سنگ و سنگ سیاه به شیوه خشکه چین ساخته شده و شامل یک سالن تمام سنگی است. فضای داخلی کلیسا دارای کلاف بندی های چوبی است و سقف شیب دار آن با ورقه های آهن پوشیده شده است که این کلاف بندی چوبی از زیباترین مشخصه های تزئینی بنا محسوب می شود. محل برگزاری مراسم مذهبی در قسمت شمالی بنا قرار دارد و ورودی اختصاصی و جداگانه ای برای آن در نظر گرفته شده است. در سال های اخیر این کلیسا به عنوان سالن اجتماعات بیمارستان اکباتان استفاده می شد و در پی وقوع تندباد دچار خسارات جدی شد که مرمت اضطراری آن انجام گرفته است.

17- موزه های همدان

موزه ها همیشه جذابیت خاص خودشان را برای گردشگران دارند. مکان هایی برای شناخت عمیق تر یک شهر مثل همدان. اگر به همدان سفر کردید بازدید از این موزه ها را نیز همچون بقیه جاهای دیدنی همدان در تابستان فراموش نکنید. جاهای دیدنی همدان در تابستان تنها به بناهای تاریخی محدود نمی شود و موزه ها بخش مهمی از آن هستند.

1- موزه هگمتانه

 

موزه هگمتانه یکی از جاهای دیدنی همدان در مرکز شهر باستانی هگمتانه واقع شده است. ساختمان آن در سال های 25-1320 شمسی با عنوان مدرسه 6 کلاسه ایجاد شده که در دهه 1350 با هدف اجرای برنامه های پژوهشی و باستان شناسی در اختیار مرکز باستان شناسی سابق درآمد. با شروع فعالیت های عمرانی و حضور باستان شناسان جهت عملیات پژوهشی و با کشف آثار تاریخی، آثار کشف شده از محوطه به داخل ساختمان منتقل شد و در نهایت تبدیل به موزه جهت نگهداری آثار گردید.

این موزه با تغییرات صورت گرفته شامل یک سالن اصلی و سرسرا و دو راهرو به نمایش دویست شیء فرهنگی، تاریخی مربوط به دوران های بیش از تاریخ، دوران تاریخی و دوران اسلامی پرداخته است. در پشت موزه حیاطی وجود دارد که در آن ستون هایی از شهر هگمتانه را هم می توانید ببینید. در کنار این موزه دو کلیسا هست که بازدید از آن ها می تواند جالب باشد. این موزه یکی از جاهای دیدنی همدان در تابستان برای علاقه مندان به تاریخ است.

2- موزه سفال

 

موزه سفال در خیابان شهدا، خانه صمدی در محله جولان، یکی از قدیمی ترین محله های شهر همدان واقع شده است. این موزه در سال 1388 شمسی با هدف جمع آوری و نگهداری سفال های کشف شده توسط پژوهشگران در سطح استان همدان راه اندازی شده است.

سایت موزه سفال در یکی از محلات تاریخی همدان با هدف نمایش مراحل ساخت سفال از گذشته تاکنون ایجاد شده است. در این سایت سیر تحول سفال نمایش داده می شود و مجموعه ای از صنایع دستی سفال قبل و بعد از اسلام و نمونه های سفال کنونی در معرض دید علاقه مندان قرار گرفته است. این موزه نیز یکی از جاهای دیدنی همدان در تابستان محسوب می شود.

3- موزه تاریخ طبیعی

این موزه تاریخی طبیعی یکی از جاهای دیدنی همدان در دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا راه اندازی شده است و با مساحت تقریبی 2000 مترمربع، مجموعه ای بی نظیر از انواع گونه های حیوانی، گیاهی و طبیعی اقلیم ایران و سایر نقاط جهان است. این موزه که از باارزش ترین سرمایه های ملی کشور محسوب می شود سه سالن دارد که شامل هزاران نمونه زنده، سنگواره و تاکسیدرمی شده از گونه های گیاهی و جانوری از گروه پستانداران، پرندگان، خزندگان، حشرات و آبزیان در آن نگهداری می شود.

4- موزه حمام محلی حاجی

نام این حمام برگرفته شده از نخستین کاروان حج در این محله است. در واقع اولین کاروان حج در این محله تشکیل شده که همین موجب ماندگاری این حمام شده است. موزه حمام محلی حاجی دو قسمت مردانه و زنانه دارد و در سال 1379 جزء فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.

از جمله موارد تزئینی در این حمام می توان به ستون ها، سرستون و قوس های اجرا شده اشاره کرد، اما آهک بری های روی دیوارهای حمام با گذشت زمان و بازسازی های اعمال شده از بین رفته و حمام فاقد کتیبه است. حمام حاجی به گونه ای ساخته شده که دارای دو شاه نشین است و بزرگان و مقامات در آن بخش استحمام می کرده اند. در حمام دالانی موجود است که از آن مشابه سونا استفاده می شده است.

5- موزه مشاهیر و مفاخر همدان

 

موزه مشاهیر همدان یکی از جاهای دیدنی همدان با مساحتی حدود 220 مترمربع از دو طبقه تشکیل شده است. در این موزه علاوه بر اطلاعاتی در خصوص زندگی نامه و سرگذشت مشاهیر همدان، مجسمه هایی از تعدادی از آنان به نمایش گذاشته شده است. مجسمه بزرگانی همچون: حیقوق نبی، بوعلی سینا، عین القضات همدانی، سیدجمال الدین اسدآبادی، کریم خان زند، میر رضی الدین آرتیمانی، خواجه رشیدالدین همدانی، دکتر زلفی گل، خانم دکتر میرهادی و …. این موزه در خانه بیژن واقع شده است.

خانه بیژن، نمونه ای شاخص از معماری نوین است که بیژن نقاش برجسته دوره قاجاری به کمک کارل فریش آلمانی طراحی آن را انجام داده و با دقت و ریزه کاری بسیار ساخته شده است.

6- باغ موزه نظری یا موزه ابن سینا

 

باغ موزه نظری یکی از جاهای دیدنی همدان و آثار ارزشمند و تاریخی دوره قاجاریه در همدان است که به دلیل زیبایی های معماری و فضای دلنشین باغ، توجه بسیاری از بازدیدکنندگان را به خود جلب می کند. این عمارت با تزئینات زیبا و طراحی منحصر به فرد، نمونه ای از هنر و فرهنگ آن دوران را به نمایش می گذارد.

تبدیل این عمارت به موزه مردم شناسی در سال 1388 خورشیدی، فرصت مناسبی برای معرفی فرهنگ و تاریخ منطقه به بازدیدکنندگان فراهم کرده است. نام «موزه ابن سینا همدان» بر سردر آن نشان دهنده اهمیت این شخصیت تاریخی در شهر همدان است، اما نام «باغ موزه نظری» بیشتر در میان مردم شناخته شده است. این مجموعه نه تنها یک جاذبه گردشگری است، بلکه به یک مرکز فرهنگی و آموزشی نیز تبدیل شده که به حفظ و نمایش فرهنگ محلی کمک می کند.

7- موزه دفاع مقدس

 

موزه دفاع مقدس یکی از جاهای دیدنی همدان با همکاری مهندسانی از کره شمالی با بهره گیری از تکنولوژی های جدید در یکی از مناطق خوش آب و هوای همدان ساخته شده است. فضای بیرونی موزه تجهیزات نظامی، تندیس تعدادی از فرماندهان شهید، مجموعه های تفریحی مثل آب نما به شکلی خاصی طراحی شده که در شب صحنه های بسیار نورانی و دلپذیری را برای بازدیدکنندگان ایجاد می کند. این موزه قدمی هرچند کوچک، در راستای زنده نگاه داشتن یاد و خاطره شهدای هشت سال دفاع مقدس ایجاد شده است.

غذاهای محلی شهر همدان

تنوع غذایی در شهر همدان بسیار زیاد است. آبگوشت ها و آش های همدانی زبانزد خاص و عام است. از جمله غذاهای این شهر: آبگوشت بزباش، آبگوشت کلم قمری، آش کاچی، آش برنج، آش خشکبار، آبگوشت فلفل، کباب سرداشی و … است که پیشنهاد می کنیم اگر به بازدید جاهای دیدنی همدان در تابستان رفتید حتما آن ها را امتحان کنید. سوغات شهر همدان نیز از چرم و سفال و فرش و گلیم تا خوراکی هایی چون باسلوق و نان کماج است.

در پایان، اگر قصد سفر به این شهر تاریخی را دارید، حتما برنامه ریزی کنید تا از تمام جاهای دیدنی همدان در تابستان دیدن کنید. جاهای دیدنی همدان در تابستان ترکیبی بی نظیر از تاریخ، طبیعت و فرهنگ را پیش روی شما قرار می دهند. امیدواریم این راهنما توانسته باشد شما را با بخشی از جاهای دیدنی همدان در تابستان آشنا کند و سفری خاطره انگیز برایتان رقم بزند.