گنبد علویان همدان یکی از برجستهترین آثار تاریخی و جاذبه توریسمی همدان محسوب میشود که هر ساله گردشگران داخلی و خارجی را به سوی خود جذب میکند. این گنبد با معماری باشکوه و ارزشمند، نمادی از هنر اسلامی در ایران است و نمایانگر تلفیق مهارتهای استادکاران گذشته و زیباییهای هنری آن دوره است.
بازدید از گنبد علویان همدان به بازدیدکنندگان این فرصت را میدهد تا علاوه بر آشنایی با تاریخ و فرهنگ ایران، از نزدیک با معماری خاص و کاشیکاریهای بینظیر آن آشنا شوند. این اثر تاریخی نه تنها ارزش هنری و معماری دارد، بلکه به عنوان یک جاذبه توریسمی همدان نیز شناخته میشود و جزو مکانهای مهمی است که در برنامه بازدید از شهر همدان توصیه میشود.
گنبد علویان همدان در محله چهار باغ علویان و در نزدیکی میدان امامزاده عبدالله واقع شده است. این اثر تاریخی یکی از برجستهترین شاهکارهای معماری و گچبری پس از اسلام در همدان به شمار میرود و با شماره ۹۴ در تاریخ ۱۵/۱۰/۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بازدید از این گنبد به علاقهمندان معماری اسلامی و تاریخ ایران این امکان را میدهد که هنر استادکاران دوره اسلامی و زیباییهای تزئینی گچبری را از نزدیک مشاهده کنند و با جاذبههای توریسمی همدان بیشتر آشنا شوند.
گنبد علویان همدان کجاست؟
در دل شهر همدان، بنایی باستانی و تاریخی قرار دارد که با وجود نداشتن گنبد واقعی، به نام گنبد علویان شناخته میشود. جذابیت معماری و محل قرارگیری این بنا، آن را به یکی از پربازدیدترین جاذبههای گردشگری همدان تبدیل کرده است و اغلب در برنامه تورهای شهر همدان قرار دارد. گنبد علویان در حوالی میدان امامزاده عبدالله واقع شده و تاریخچهای پرشکوه و مرتبط با خاندان علوی دارد.
علت نامگذاری این بنا به «گنبد علویان»، ارادت مردم همدان به امام علی (ع) و مدفون بودن دو تن از بزرگان خاندان علوی در آن است. این توجه و علاقه عمومی باعث شده تا گنبد علویان بارها مرمت و نگهداری شود و همواره بهعنوان یکی از مهمترین جاذبههای تاریخی و گردشگری همدان مورد بازدید قرار گیرد.
گنبد علویان همدان را بیشتر بشناسیم
گنبد علویان یکی از آثار باستانی همدان است که بعد از اسلام، در دوران سلجوقیان ساخته شد. این بنا در ابتدا بهعنوان مسجد و محلی برای مراسمهای مذهبی بوده؛ ولی بعدها بخشهایی به آن اضافه شده است. گرچه در طولهای سالهای بعد بلااستفاده ماند؛ اما در سالهای اخیر مرمت شد.
گنبد علویان همدان در سال ۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید؛ امروزه این بنا مورد بازدید گردشگران ایرانی و خارجی قرار میگیرد و یکی از نمادهای شهر همدان شناخته میشود.
تاریخچه گنبد علویان همدان
گنبد تاریخی علویان در اواخر دوره سلجوقیان و در قرن ششم هجری ساخته شد. این بنا ابتدا توسط خاندان علویان برای برگزاری مراسمهای مذهبی احداث گردید و بعدها سردابی در زیر زمین آن ایجاد شد. همچنین گنبد علویان محل دفن چند تن از بزرگان خاندان علوی است.
پس از سالها بلااستفاده ماندن و فرسودگی، در دوره پهلوی اول گنبد علویان مورد بازسازی و مرمت قرار گرفت. در جریان بازسازی، سقف بنا با چوب پوشانده شد تا در برابر سرما و باران محافظت شود. این اثر تاریخی بر روی سکویی ساخته شده و دارای پلههایی است که بازدیدکنندگان را به داخل تالار هدایت میکند. چنین ویژگیهایی باعث شده است گنبد علویان علاوه بر اهمیت تاریخی، یکی از جاذبههای گردشگری پرطرفدار همدان باشد.
چرا گنبد علویان گنبدی شکل نیست؟
با دیدن این اثر تاریخی، احتمالاً متوجه سقف صاف ساختمان میشوید و از خود میپرسید چرا با وجود نام «گنبد علویان»، هیچ گنبدی روی آن دیده نمیشود. پاسخ این است که در گذشته، سقف این بنا گنبدی شکل بوده است، اما با گذر زمان و فرسودگی، گنبد آن از بین رفته است. امروزه گنبد علویان سقفی صاف و به شکل مکعب مربع دارد، با این حال ظاهر ساده، باصلابت و اصیل آن همچنان جذاب و چشمگیر است و این اثر را به یکی از جاذبههای تاریخی مهم همدان تبدیل کرده است.
بخشهای گنبد علویان همدان
از مهمترین بخشهای گنبد علویان، محراب آن است که محل نشستن واعظ بوده است. در پایین محراب، چند پله قرار دارد که به سرداب زیر بنا منتهی میشود. سرداب شامل شش اتاقک است و در تمامی آنها طاقهای جناغی دیده میشود. دو قبر نیز در این قسمت وجود دارد که با آجرهای فیروزهای رنگ تزئین شدهاند. علاوه بر این، چند پنجره در نزدیکی سقف تعبیه شده است که نور طبیعی را به داخل فضای بنا هدایت میکنند و جلوهای ویژه به معماری داخلی بخشیدهاند.
معماری گنبد علویان همدان
گنبد علویان همدان با استفاده از آجرهای سفالی ساخته شده و ارتفاع آن به ۱۱ متر میرسد. این بنا به شکل مکعب چهارضلعی طراحی شده و در هر گوشه آن ستونهای استوانهای شکل با ارتفاع بیش از ۹ متر و قطر ۱ متر قرار دارند. در بخش شمالی گنبد، طاقی باشکوه با ارتفاع ۱۰ متر دیده میشود که در داخل آن قاب مستطیلشکلی با ارتفاع بیش از ۵ متر تعبیه شده است. تزئینات بنا شامل آجرکاریهای زیبا و گچبریهای هنرمندانه در محراب جنوب غربی است که بعد از سالها هنوز جلوهای خاص به گنبد داده است.
علاوه بر معماری داخلی، فضای سبز اطراف گنبد علویان نیز آرامش و زیبایی خاصی به این اثر تاریخی افزوده و آن را به یکی از جذابترین جاذبههای گردشگری همدان تبدیل کرده است.
معماری بخش شمالی گنبد علویان
در سمت شمالی گنبد علویان، طاق نمایی جناقی دیده میشود که ۱۰ متر ارتفاع و ۵.۵ متر عرض دارد. این طاق جناقی از نوع ۵ و ۷ است و درون آن یک قاب مستطیل شکل با ارتفاع ۵.۶ متر و عرض ۳.۹ متر تعبیه شده است. همچنین در ورودی شمالی بنا، طاق جناقی دیگری با عرض ۱.۶ متر و ارتفاع ۳.۴ متر توجه بازدیدکنندگان را جلب میکند.
معماری ورودی گنبد علویان
در بخش ورودی گنبد علویان، چند پله سنگی شما را به سمت درب چوبی هدایت میکند. نمای خارجی بنا با آجرکاریهای زیبا تزئین شده است و از بالای سکو میتوان چشمانداز شهر همدان را مشاهده کرد. در دو طرف ورودی نیز فضای سبز و درختان تعبیه شده که محیطی دلنشین برای استراحت گردشگران فراهم میکند.
بهترین زمان بازدید از گنبد علویان
گنبد علویان همدان همهروزه از ساعت ۹ صبح تا ۱۹ برای بازدید عموم باز است و در تمامی ایام سال میتوان از آن دیدن کرد. این بنا یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری همدان محسوب میشود و دیدنش تجربهای فراموشنشدنی است. بهطور کلی، همدان آبوهوای خنک و سردی دارد و به همین دلیل گردشگران اغلب فصل بهار یا تابستان را برای بازدید انتخاب میکنند.
با این حال، اگر سرمای شهر را تحمل کنید، زمستان نیز فرصت مناسبی برای بازدید است؛ زیرا با بارش برف، شهر سفیدپوش شده و چشماندازی بینظیر به گنبد علویان میبخشد. توصیه میشود برای لذت بردن از معماری و فضای سبز اطراف گنبد علویان در طول روز و زمانی که نور طبیعی کافی است، به بازدید بروید، هرچند نورپردازی این اثر در شب نیز جذاب و دیدنی است.
مسیر دسترسی گنبد علویان
گنبد تاریخی علویان همدان در چهارباغ علویان و در نزدیکی امامزاده عبدالله واقع شده است. برای دسترسی به این اثر، پس از ورود به شهر همدان، میتوانید از میدان امام خمینی به سمت خیابان باباطاهر حرکت کنید. ادامهی مسیر شما را به میدان امامزاده عبدالله میرساند و گنبد علویان در سمت راست این میدان و با فاصله تقریبی ۳۰۰ متر از امامزاده عبدالله قرار دارد. این مسیر کوتاه و دسترسی به گنبد برای بازدیدکنندگان بسیار راحت است.
هزینه بازدید از گنبد علویان
برای بازدید از گنبد علویان همدان، در سال ۱۴۰۲، قیمت بلیط برای گردشگران ایرانی ۴,۰۰۰ تومان و برای گردشگران خارجی ۵۰,۰۰۰ تومان تعیین شده است. این هزینهی اندک، امکان بازدید از یکی از مهمترین جاذبههای تاریخی همدان را برای عموم فراهم میکند.
جاهای دیدنی نزدیک گنبد علویان
در نزدیکی گنبد علویان همدان، چندین جاذبه گردشگری مهم قرار دارند که بازدید از آنها خالی از لطف نیست. از جمله این مکانها میتوان به آرامگاه بوعلی سینا اشاره کرد که شامل تندیس ابوعلی سینا، کتابخانه و موزه ابنسینا است و فرصتی عالی برای آشنایی با تاریخ و دانش این دانشمند بزرگ فراهم میکند. همچنین شهر باستانی هگمتانه فاصله کوتاهی از گنبد علویان دارد و بازدید از آن برای هر گردشگری توصیه میشود.
موزه هگمتانه همدان در نزدیکی گنبد علویان قرار دارد و با فاصلهای حدود ۱٫۵ کیلومتر، بازدید همزمان از این دو اثر تاریخی امکانپذیر است. این نزدیکی فرصتی عالی برای آشنایی با معماری اسلامی و تاریخ غنی همدان در یک بازدید فراهم میکند.
از دیگر جاذبههای مهم نزدیک این بنا، امامزاده عبدالله و آرامگاه باباطاهر هستند که هر دو نمونهای شاخص از میراث فرهنگی و مذهبی همدان به شمار میروند و بازدید از آنها تجربهای تاریخی و معنوی برای گردشگران ایجاد میکند.
هتلها و رستورانهای نزدیک گنبد علویان همدان
در ادامه میتوانید فهرست کامل هتلها و رستورانهای اطراف گنبد علویان همدان را مشاهده کنید:
رستورانهای اطراف گنبد تاریخی علویان همدان
- رستوران موزه حمام قلعه
- رستوران سنتی شهر همدان
- کبابی بناب آذربایجان
هتلهای نزدیک گنبد علویان همدان
- هتل باباطاهر
- هتل پارسیان بوعلی
- هتل امیران
نکات جالب درباره گنبد علویان همدان
این بنا شباهت زیادی به گنبد سرخ مراغه دارد. پس از مرمت، سقف بنا با ایزوگام پوشانده شد. مهمترین ویژگی این اثر تاریخی، گچبریها و نقوش برجسته آن است. برخلاف نامش، این بنا گنبد ندارد و سقف آن بهصورت صاف ساخته شده است.
آبوهوای همدان برای بازدید از گنبد علویان همدان
همدان شهری سرد و کوهستانی است. در زمستان، بهویژه در دی ماه، دما گاهی به ۱۰ درجه زیر صفر میرسد و بارشها عمدتاً به صورت برف است. فصل پاییز نیز هوای منطقه نزدیک گنبد علویان سرد است و زمستان یخبندان و پوشیده از برف دارد.
با آغاز بهار، هوا به تدریج گرمتر میشود و بهترین زمان برای بازدید از جاهای دیدنی همدان، از اردیبهشت تا اواسط آبان است. تابستانهای همدان خنک و مطبوع هستند، هرچند در گرمترین روز سال دما تا ۳۷ درجه سانتیگراد هم میرسد.
تزئینات گنبد علویان همدان
بارزترین ویژگی تزئینی این بنا، گچبریهای استادانه و ظریف آن است. این گچبریها به شکل گلها و بوتههای درهم پیچیده طراحی شدهاند و مهارت بالای معماران و گچبران دوره ساخت گنبد علویان را به نمایش میگذارند، بهگونهای که هر بازدیدکنندهای را به تحسین وا میدارند.
محراب گنبد علویان
در ضلع جنوبی گنبد علویان، محراب بنا قرار دارد که نقطهای مهم و دیدنی محسوب میشود. این بخش نیز همانند سایر قسمتهای گنبد با گچبریهای ظریف و هنرمندانه تزیین شده و زیبایی و ظرافت معماری اسلامی را به خوبی به نمایش میگذارد.
توصیههایی برای بازدید از گنبد علویان همدان
برای بازدید از گنبد علویان، بهتر است در روزهایی که هوای همدان معتدل یا گرم است، به این اثر تاریخی سر بزنید. همدان به طور کلی شهری سرد و کوهستانی است، بنابراین فصل بهار، تابستان و ماههای مهر و آبان مناسبترین زمان برای سفر و بازدید محسوب میشوند.
اگر در تابستان به همدان سفر کردید، ساعات غروب زمان ایدهآلی برای بازدید از گنبد علویان است تا هم از هوای مطبوع بهرهمند شوید و هم مناظر زیبای اطراف را تماشا کنید. در ایام نوروز و فصلهای سرد سال نیز حتما لباس گرم به همراه داشته باشید تا بتوانید بازدیدی راحت و لذتبخش از این جاذبه تاریخی داشته باشید.
مسیر دسترسی به گنبد علویان همدان
برای بازدید از گنبد علویان ابتدا باید از تهران یا سایر شهرها به همدان سفر کنید. پس از ورود به شهر، مسیر خود را از میدان امام خمینی آغاز کرده و به خیابان بابا طاهر بروید. سپس به میدان امامزاده عبدالله برسید؛ گنبد علویان در سمت راست این میدان و در فاصله حدود ۳۰۰ متر قرار دارد. برای رسیدن به بنا، کافی است به سمت بلوار علویان حرکت کنید تا به این اثر تاریخی برسید.
جاهای دیدنی نزدیک گنبد علویان همدان
در اطراف گنبد علویان همدان، چندین جاذبه گردشگری دیگر قرار دارند که بازدید از آنها تجربه سفر شما را کامل میکند:
آرامگاه باباطاهر
یکی از مهمترین دیدنیهای تاریخی نزدیک گنبد علویان است که اهمیت بالایی در حوزه تاریخ، معماری و ادبیات دارد. این مقبره متعلق به قرن پنجم هجری است و در دوران معاصر بازسازی شده است. بنا به صورت مستطیلی ساخته شده و اطراف آن با گلهای رنگارنگ و فضای سبز مزین شده است، بهگونهای که در فصل بهار و تابستان منظرهای فوقالعاده زیبا ایجاد میکند. گنبد فیروزهای آرامگاه باباطاهر به شکل منشوری با قاعده هشتضلعی طراحی شده و بر روی تپهای کمارتفاع قرار دارد.
امامزاده عبدالله
این مکان نیز از دیگر جاذبههای نزدیک گنبد علویان است و محل دفن دو تن از افراد متدین همدان (پدر و پسر) میباشد. مردم همدان از دیرباز علاقه و ارادت ویژهای به این امامزاده داشتهاند و هر سال در مناسبتهای مذهبی به زیارت آن میروند. بر اساس باور عمومی، امامزاده عبدالله از نوادگان امام موسی کاظم (ع) است. زیبایی این زیارتگاه به معماری اسلامی آن برمیگردد که شامل یک گنبد و گلدسته میشود و مانند دیگر بناهای مذهبی ایران طراحی شده است.
موزه هگمتانه حوالی گنبد علویان همدان
اگر به دنبال شناخت تاریخ کهن هگمتانه و آثار باستانی ایران هستید، بازدید از **موزه هگمتانه** ضروری است. این موزه در نزدیکی گنبد علویان واقع شده و مجموعهای از آثار تاریخی را در خود جای داده است که قدمت برخی از آنها به بیش از ۳ هزار سال میرسد. موزه هگمتانه در سال ۱۳۱۰ به ثبت رسیده و مجموعه آن شامل اشیایی از دوران مادها، هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان است. بازدید از این موزه کمک میکند تا تصویر دقیقتری از تاریخ، فرهنگ و هنر ایران باستان به دست آورید و تجربهی سفر شما به همدان غنیتر شود.
کلام آخر درباره گنبد علویان همدان
همدان امروز به دلیل وجود آرامگاه بوعلی سینا و آرامگاه باباطاهر به یکی از مهمترین مقاصد گردشگری ایران تبدیل شده است و هر ساله گردشگران داخلی و خارجی زیادی را جذب میکند. علاوه بر این آثار، گنبد علویان همدان نیز یکی از جاذبههای تاریخی و فرهنگی شهر محسوب میشود که بازدید از آن تجربهای بینظیر برای هر علاقهمند به تاریخ و هنر معماری فراهم میکند. این گنبد تاریخی، با معماری سلجوقی و گچبریهای زیبا، نمونهای کامل از هنر دوران اسلامی در ایران است و به عنوان یکی از جاذبههای گردشگری ایران اهمیت ویژهای دارد.
اگر قصد سفر به همدان را دارید، توصیه میکنیم حتماً بازدید از گنبد علویان، آرامگاه بوعلی سینا و آرامگاه باباطاهر را در برنامه خود قرار دهید، چرا که این اماکن نه تنها از نظر تاریخی و فرهنگی ارزشمند هستند، بلکه چشماندازهای طبیعی و فضای سبز اطراف آنها نیز تجربهای متفاوت از سفر را برای شما رقم میزند. همدان با آبوهوای خنک و مطبوع در بهار و تابستان، فرصتی عالی برای گردشگری فراهم کرده و علاقهمندان به تاریخ و معماری میتوانند در طول بازدید، از جذابیتهای بصری و معنوی این شهر بهرهمند شوند.
کارشناسان و تور لیدرهای حرفهای همدان آمادهاند تا خدمات متنوعی از جمله رزرو هتل، بلیط و برنامهریزی تور را برای شما فراهم کنند. با استفاده از این خدمات، میتوانید بدون نگرانی از مسائل لجستیکی، به بازدید از جاذبههای گردشگری بپردازید و تجربهای کامل و خاطرهانگیز داشته باشید. بنابراین، اگر قصد سفر دارید، برنامهریزی مناسب و انتخاب مسیر درست، همراه با بازدید از گنبد علویان، آرامگاه بوعلی سینا و آرامگاه باباطاهر، میتواند سفر شما را به یکی از به یادماندنیترین سفرهای زندگیتان تبدیل کند.
بازدید از گنبد علویان همدان فرصتی است تا با تاریخ و فرهنگ کهن ایران بیشتر آشنا شوید. معماری منحصر به فرد، گچبریهای استادانه و طاقهای جناقی این بنا، همگان را تحت تأثیر قرار میدهد. فضای اطراف گنبد، با درختان و باغچههای کوچک، محیطی آرام و دلنشین برای گردشگران فراهم میکند. همچنین وجود راهنماهای محلی و تابلوهای اطلاعاتی کمک میکند تا تاریخچه بنا و اهمیت فرهنگی آن را بهتر درک کنید.با گشتوگذار در این منطقه، میتوانید عکسهای خاطرهانگیز بگیرید و از زیباییهای تاریخی همدان لذت ببرید. بازدید از این مکان برای تمامی سنین مناسب است.
گنبد علویان یکی از برجستهترین جاذبههای گردشگری همدان است که با معماری اسلامی زیبا و تزئینات هنرمندانهاش، جلوهای خاص به تاریخ و فرهنگ این شهر بخشیده است. این بنا با فضای آرام و دلنشین خود، مکانی مناسب برای علاقهمندان به معماری و تاریخ است. نزدیکی گنبد علویان به موزه تاریخ طبیعی همدان، این فرصت را فراهم میکند که بازدیدکنندگان بتوانند همزمان از دیدنیهای تاریخی و طبیعی شهر بهرهمند شوند و تجربهای جامع و آموزنده از سفر به همدان داشته باشند.
ارسال دیدگاه