کلمات مخرب در تربیت کودکان

هر کلمه و عمل شما تأثیرات زیادی بر تربیت فرزندتان دارد. گاهی اوقات ناخواسته جملاتی می‌زنیم که می‌تواند اثرات منفی بر ذهن و روحیه کودک بگذارد.

از گفتن این کلمات مخرب در تربیت کودکان به کودکتان پرهیز کنید

کودک شما هر آنچه را که از شما می‌شنود در دنیای خود تحلیل و تفسیر می‌کند و جملاتی که شما به او می‌گویید به باورهای قوی در ذهن و قلب او تبدیل می‌شود. بنابراین باید مراقب باشید تا هرگز این جمله‌ها را به فرزندتان نگویید. در طول روز هنگام تعامل با کودکتان جملات زیادی رد و بدل می‌کنید که گاهی اوقات ناخواسته‌اند، اما باید بدانید که استفاده از این جملات ناخواسته می‌تواند اعتماد به نفس کودک شما را از بین ببرد و یا موجب عصبانیت و سردرگمی او شود.

جملاتی که هرگز نباید به کودکتان بگویید

من را تنها بگذار!

هیچ والدینی وجود ندارد که آرزوی فرصتی برای آرامش و استراحت نداشته باشد. پس هنگامی که می‌خواهید استراحت کنید، مراقبت از کودک را به همسرتان بسپارید یا از یک پرستار کودک کمک بگیرید، یا اینکه کودکتان را حدود نیم ساعت جلوی تلویزیون بگذارید تا انرژی از دست رفته شما بازگردد.

هنگامی که سرتان شلوغ است و مشغول کار هستید، هرگز به کودکتان نگویید “راحتم بگذار” یا “کار دارم”، زیرا این پیام شما می‌تواند فکر کردن به این را ایجاد کند که حرف زدن با شما بی‌فایده است چون همیشه سرتان شلوغ است؛ بنابراین کودک در بزرگسالی نیز تمایلی به حرف زدن و مطرح کردن مسائلش با شما نخواهد داشت. در این زمان‌ها بهتر است پیش از تمام شدن کارهایتان به کودک بگویید که باید کارتان را تمام کنید و از او بخواهید در این مدت خود را با انجام کارهایی مانند نقاشی و بازی سرگرم کند.

صبر کن بابا برگرده!

این شیوه بسیار آشنا در تربیت نوع دیگری از تنبیه است که بی نتیجه است؛ زیرا انتقال مسئولیت به فرد دیگر می‌تواند موجب کاهش قدرت نفوذ شما شود. زمانی که به کودکتان می‌گویید “بگذار پدرت بیاید”، ممکن است شدت عذاب ناشی از انتظار مجازات زیادتر از حد نیاز شود. برای تأثیرگذاری خودتان کنترل شرایط را در دست بگیرید.

اشتباهات در تنبیه کلامی کودکان

پرهیز از گفتن این کلمات مخرب در تربیت کودکان به کودک

گریه نکن!

کودکان قادر به بیان احساسات خود با کلمات نیستند، به همین دلیل احساس غم خود را با گریه نشان می‌دهند. کودکان هم دچار ناراحتی و اضطراب می‌شوند، بنابراین هنگامی که کودکتان با گریه احساساتش را نشان می‌دهد، از این جملات مانند “ناراحت نباش”، “بچه نشو!” یا “دلیلی برای نگرانی وجود ندارد” استفاده نکنید و کودک را حمایت کنید. گفتن این جمله‌ها به بهبود احساسات کودک کمک نمی‌کند و پیام را به کودک منتقل می‌کند که احساساتش ارزشی ندارند و نباید ناراحت شوند یا بترسند.

به جای انکار احساسات کودک، او را از هیجانات و احساساتش مطلع کنید و با نام‌گذاری احساسات حقیقی کودک به او آموزش دهید که با استفاده از کلمات احساساتش را توصیف کند؛ برای مثال بگویید “حتما وقتی علی به تو گفت که نمی‌خواهد با تو بازی کند، خیلی ناراحت شدی”. نشان دادن همدلی باعث می‌شود که کودک کمتر گریه کند و با استفاده از کلمات احساساتش را بیان کند.

بهتر از این می‌توانستی انجام بدهی!

بیشترین چیزی که می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به کودک بزند قضاوت سریع و سخنان طعنه‌آمیز است. اگر کودک در یادگیری کاری اشتباه کند و دوباره همان اشتباه را تکرار نماید، هرگز از این جمله استفاده نکنید و از جملاتی که هم مولد و حمایتی باشند و هم ارزش شک و دودلی را به کودک بیاموزند، استفاده نمایید.

گفتن سخنان طعنه‌آمیز به کودک

این کلمات مخرب در تربیت کودکان را به کودکان نگویید

بس کن یا کاری می‌کنم که پشیمان بشوی!

تهدید کردن کودک از سوی والدین کلافه و عصبانی روشی ناکارآمد برای تغییر رفتار است. معمولاً تهدید از سوی والدینی که عصبی و کلافه هستند بی‌ثمر است. استفاده از جملات تهدیدآمیز سبب می‌شود که دیر یا زود به تهدیدتان عمل کنید یا تهدیدتان قدرتش را از دست بدهد. از مجموعه‌ای از تکنیک‌های سازنده مثل جهت‌دهی، دور کردن کودک از موقعیت یا تایم اوت استفاده کنید و به جای تهدید کردن به عواقب منفی مانند تنبیه کلامی یا پشت دست زدن روی آورید.

ای کاش بیشتر شبیه خواهرت بودی!

کودک شما منحصر به فرد است و با دیگران تفاوت دارد؛ پس او را با کودکان دیگر مقایسه نکنید زیرا مقایسه کردن بیشتر اوقات به نتیجه نامطلوبی می‌انجامد. مقایسه کودک با دیگران سبب می‌شود که کودک فکر کند شما ترجیح می‌دهید کودک دیگری داشته باشید و نه تنها به تغییر رفتار او نمی‌انجامد بلکه فشار زیادی به کودک وارد می‌کند و عزت نفس او را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به جای یادآوری نقاط ضعف کودک و مقایسه او با دیگر کودکان، به موفقیت‌های او اشاره کنید و آن‌ها را پررنگ کنید. همه والدین فرزندانشان را از نظر روند رشد یا رفتار با هم مقایسه می‌کنند، اما بهتر است این مقایسه را در حضور کودک انجام ندهید.

اشتباه والدین در مقایسه کودکان با یکدیگر

حرف‌ها و کلمات مخرب در تربیت کودکان که نباید به کودکان گفت

تو خیلی … هستی!

به کار بردن برچسب‌های طبیعی و مثبت مانند “خجالتی” یا “باهوش” از سوی والدین می‌تواند باعث ایجاد توقعات غیرضروری و نامناسب در کودک شود. اگر به کودک خود بگویید “چرا انقدر با دوستت بدجنس هستی؟” یا “چطور توانستی تا این حد بی‌دست و پا باشی؟” و یا اینکه برای معرفی فرزند خود از برچسبی استفاده کنید مانند “این یکی دختر خجالتی من است”، همه این‌ها سبب خواهد شد که وقتی کودک بزرگ می‌شود، این برچسب‌ها را بدون هیچ پرسشی بپذیرد. به همین علت برچسب‌های منفی می‌توانند به بخشی از خودانگاره کودک تبدیل شوند. بدترین برچسبی که به کودکتان نسبت می‌دهید می‌تواند برای تمام عمر در ذهن او باقی بماند. پس همیشه از به کار بردن صفات در مورد شخصیت کودک پرهیز کنید.

زود باش!

تمام پدر و مادرهای جوان فرزندی دارند که می‌خواهد کارهایش را به تنهایی انجام دهد. اگر در این شرایط از کودک بخواهید عجله کند، کاملاً در اشتباه هستید زیرا این رفتار باعث احساس گناه در کودک می‌شود و این احساس بدون ایجاد انگیزه برای انجام سریعتر کار، احساس بدی در کودک به وجود می‌آورد. بنابراین سعی کنید خودتان را کنترل کنید و زمان کافی را به فرزندتان بدهید.

اشتباهات والدین در تربیت فرزندان

تشویق مثبت!

یکی از بهترین ابزارهای تأثیرگذاری تشویق مثبت است، اما به کار بردن تشویق بی‌مورد و بی‌رویه برای هر کار کوچکی باعث از بین رفتن معنی و ارزش آن می‌شود. کودکان تفاوت میان تشویق برای انجام یک کار ساده را با تشویق برای یک تلاش واقعی تشخیص می‌دهند.