کسب و کار از صفر: شروع یک سفر جدید
بسیاری از افراد بر این باورند که برای آغاز یک کسب و کار از صفر به سرمایه، مکان، امکانات و شبکه ارتباطی گسترده‌ای نیاز دارند. اما این تصور نادرست است. اگر به هر دلیلی در نقطه صفر بوده و خواهان آغاز یک فعالیت هستید، باید درک کنید که کلید موفقیت در برنامه‌ریزی، نقشه راه و مهارت‌های شما نهفته است، نه در امکانات و سرمایه و ارتباطات.
شاید عده‌ای بخواهند به‌دنبال یک شروع تازه باشند، اما به دلیل فقدان منابع و به‌اصطلاح قرار گرفتن در نقطه صفر، از این کار هراسان هستند. بسیاری بر این عقیده‌اند که برای شروع باید سرمایه، مکان، امکانات و ارتباطات زیادی در دسترس داشته باشند، اما این نگرش صحیح نیست. اگر به هر دلیلی در نقطه صفر باشید و خواهان آغاز کسب و کار از صفر باشید، باید به این درک برسید که مهم‌ترین مساله، برنامه و مهارت‌هایی است که در اختیار دارید، نه امکانات و پول و ارتباطات. این عوامل بعد از آن به دست می‌آیند.
درس اول، مدیریت دخل‌وخرج
دکتر شاه‌حسینی اولین نکته را در مدیریت دخل و خرج می‌داند؛ موضوعی که باید از قبل در شما نهادینه شده باشد. او می‌گوید: «من از دوران دوم راهنمایی دفترچه‌ای داشتم که به دفترچه پس‌انداز معروف بود. البته این کار مادرم بود. پدرم بیرون از خانه بود و مادرم با تدبیر خود ما را تربیت کرد. با همان پس‌اندازهایی که از دوران مدرسه داشتم، در زمان سربازی دچار مشکل نشدم. در خانواده‌ام آموختم که چطور پس‌انداز کنم، چطور خرج کنم و چگونه از هزینه‌های بی‌مورد پرهیز کنم.
از سوی دیگر، به شدت معتقدم که اگر فرد مثبتی باشید، توانایی اقتصادی به شما قدرت انجام کارهای متعددی خواهد داد. حتی در این صورت، این توان اقتصادی، اعتقادات شما را نیز تقویت خواهد کرد. بنابراین، درس اول می‌تواند یادگیری مدیریت دخل و خرج و درست خرج کردن باشد؛ هم برای خودمان و هم فرزندان‌مان.
با افراد خوب همکاری کنید
نکته بعدی که دکتر به آن اشاره می‌کند، همکاری با افراد خوب است. او به نصیحتی از پدرش اشاره می‌کند که همیشه به یاد داشته است؛ اینکه اگر قرار باشد طلا را از یک نفر بد و مس را از فردی خوب بخرید، حتما مس را از فرد خوب خریداری کنید و اینکه نباید تصور کنید که در تبادل خدمات و محصولات، اخلاق طرف مقابل اهمیت ندارد. این مسائل در کار تاثیرگذار هستند. او به جمله‌ای از وارن بافت، بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار جهان، اشاره می‌کند که می‌گوید با افرادی که از آنها خوشش نمی‌آید، همکاری نمی‌کند. برای او مهم است که با کسانی کار کند که به آنها اعتماد دارد و از آنها خوشش می‌آید. حالا حکایت ما نیز چنین است.
تخصصی برای خود بیابید
موضوع مهم بعدی، داشتن یک تخصص و مهارت است. این کارآفرین موفق ملی در این زمینه نظرات جالبی دارد. او می‌گوید: «سعی کنید حتماً تخصصی داشته باشید. اگر تخصص داشته باشید، می‌توانید کسب و کاری را هم راه‌اندازی کنید. تخصص به نوعی مشابه چشمه جوشان است؛ یعنی شما چیزی برای ارایه دارید. اما وقتی تخصصی نداشته باشید، این چشمه خشک می‌شود و چیزی از خود نخواهد داشت. در موارد مختلف اشاره کرده‌ام که داشتن تخصص، باعث می‌شود اتفاقات مثبت و خوشایندی برایتان بیفتد. این موارد شامل:
- تخصص درآمدتان را افزایش می‌دهد، زیرا جزو افراد اندکی خواهید بود که این کار را بلدید.
- تخصص آرامش به شما می‌دهد، چرا که کارفرما به شما نیاز دارد نه شما به کارفرما.
- تخصص محبوبیت می‌آورد چون بازار کار دیگران را راه می‌اندازید.
- تخصص اعتماد به نفس به شما می‌دهد، زیرا می‌توانید کاری را بهتر از دیگران انجام دهید.
- تخصص اقتدار و شجاعت به شما می‌بخشد که نتیجه همان اعتماد به نفس و آرامش است.
ایده‌ای که نتیجه‌بخش بود
شاه‌حسینی در ابتدا متوجه شد که در درس زبان انگلیسی ضعیف است، اما… بیایید داستان را از زبان خودش بشنوید: «تنها درسی که با نمره کم قبول شدم تا دیپلم بگیرم، زبان بود. درک نمی‌کردم که چرا می‌گویند it is book و چرا می‌گویند they are books. متوجه شدم که در این درس ضعیف هستم. بنابراین، به یک موسسه زبان مراجعه کرده و آزمون تعیین سطح دادم و در سطح نوجوانان ارزیابی شدم. ۹ ماه تمام وقت گذاشتم و به یادگیری زبان پرداختم. به قدری زبانم قوی شد که در آزمون آموزش و پرورش و میان آن همه لیسانس و دانشجو و فوق‌دیپلم، رتبه سوم را کسب کردم.» او معتقد است که باید مشاورانی آگاه و دلسوز و متخصص داشته باشید: «اگر یک مشاور آگاه به من بگوید که مثلاً صد روز از یک رودخانه عبور کنم و هر بار یک سنگریزه درون آن بیندازم، بدون چون و چرا و با اعتقاد کامل این کار را انجام می‌دهم. یعنی صد روز از این رودخانه عبور می‌کنم، نه ۹۹ روز. روزی هم یک سنگریزه می‌اندازم، نه یک مشت. خودم نمی‌گویم حالا مگر به جای یک سنگریزه، دو تا بیندازم چه می‌شود؟ من در زندگی‌ام این کار را کرده‌ام و نتیجه‌اش را نیز دیده‌ام.»
شروع کنید، حتی از جایی کوچک
بحث بعدی این کارآفرین، آغاز کوچک است. او نیز با شروع‌های کوچک به این جایگاه رسیده و بر این باور است که برای شروع، نیازی به سرمایه و مکان و امکانات زیادی نداریم. او می‌گوید: «بیشتر وقت‌ها برای شروع شاید نیاز به سرمایه خاصی نداشته باشید. تنها کافی است که دانش و مهارتی داشته باشید. من از ابتدا که در آموزش و پرورش کار می‌کردم، خیلی دوست داشتم یک آموزشگاه زبان داشته باشم. دوستانم هم این موضوع را می‌دانستند. این آرزو در دلم مانده بود.
تا اینکه روزی به مسجدی در محله اتابک تهران دعوت شدیم برای مراسم جشنی. بعد از مراسم، به اتاق بالای مسجد که متعلق به بسیج بود، رفتم. دیدم دو اتاق خالی موکت شده در اختیار دارند. به شوخی به دوستم گفتم آیا این‌ها را به ما نمی‌دهند تا زبان تدریس کنیم؟ او هم جدی گرفت و گفت چرا که نه. رفت و صحبت کرد و این دو اتاق به ما داده شد. به همین سادگی. من که زبان بلد بودم، اما سرمایه و کلاس و مکان نداشتم، از این طریق توانستم کارم را آغاز کنم. با ما شرط کردند که روزها موکت‌ها را جمع کنیم و صندلی بگذاریم و شب‌ها، صندلی‌ها را جمع کرده و موکت‌ها را پهن کنیم تا آنها هم بتوانند به برنامه‌های خود برسند.
من هم سریع رفتم و ۲۰ صندلی تاشو خریدم و یک تخته‌سیاه. یک آگهی سیاه‌وسفید هم چاپ کردم و خودم آن را در خانه‌ها پخش کردم. بعد پشت تلفن نشستم و منتظر تماس‌ها شدم. کلاس ما با ۴۰ دانش‌آموز آغاز شد.» جالب اینکه تابستان همان سال، تعداد دانش‌آموزان به ۳۵۰ نفر رسید؛ به‌طوری که یک منشی و یک معلم کمکی نیز استخدام کردند. وقتی دیدم کارم در حال گسترش است، تصمیم گرفتم یک ساختمان مستقل بگیرم.
اما من فقط یک فوق‌دیپلم مکانیک داشتم. سن و تجربه‌ام به گونه‌ای نبود که به من مجوز بدهند. تسلیم نشدم. با کسی صحبت کرده و از مجوز آنها استفاده کردیم. یعنی مجوز از آنها و کار از ما. ساختمانی را هم اجاره کردم و به این ترتیب، اولین آموزشگاه من شکل گرفت.
واقعا مقاله عالی بود! خیلی به من انگیزه داد تا بدون ترس از عدم امکانات، کسب و کارم رو شروع کنم. فقط به نظر من بهتر بود اگر مثال‌های بیشتری از افراد موفق در این مسیر می‌زدید.
ممنون از مقاله خوبتون! خیلی عالی بود که به این نکته اشاره کردید که موفقیت بیشتر به مهارت‌ها و برنامه‌ریزی بستگی داره تا به سرمایه و امکانات. امیدوارم بیشتر درباره روش‌های عملی این نکات بنویسید!