مدیران مهندس و موفقیت آنها در رهبری
بسیاری از سازمان‌ها و شرکت‌ها تمایل دارند از افرادی که به طور خاص در رشته‌های مدیریتی تحصیل کرده‌اند برای رهبری و مدیریت استفاده کنند. اگرچه غیر از مدیریت، رشته‌های دیگری نیز مدیران مهندس موفقی را تربیت کرده و به جامعه معرفی کرده‌اند، اما به نظر می‌رسد مهندسی در این زمینه موفق‌تر از سایر رشته‌ها عمل کرده است. مدیران عاملی همچون مایکروسافت، اپل، گوگل و آمازون ممکن است تفاوت‌های زیادی با یکدیگر داشته باشند، اما یک نقطه مشترک دارند؛ آنها در رشته‌های مهندسی تحصیل کرده‌اند.
به عنوان مثال، ساتیا نادلا و جف بزوس در رشته‌ی مهندسی برق تحصیل کرده‌اند، تیم کوک مدرک مهندسی صنایع دارد و ساندار پیچای یک مهندس متالورژی است. طبیعی است که مهندسان در راس شرکت‌هایی که به نوعی با مهندسی مرتبط‌اند قرار بگیرند، اما حتی سازمان‌ها و نهادهایی که فعالیت‌هایشان کمتر به مهندسی مربوط می‌شود نیز از مدیران مهندس استفاده می‌کنند. به عنوان مثال، کلاوس شواب، رئیس مجمع جهانی اقتصاد نیز یک مهندس است.
در واقع، اکثریت قاطع لیست 500 مدیر عامل برتر فورچون، مهندس هستند. اما چرا مهندسان به بالاترین سطوح مدیریتی شرکت‌های بزرگ می‌رسند؟ آیا افرادی که به طور ذاتی ویژگی‌های لازم برای مدیریت را دارند، غالباً در رشته‌های مهندسی تحصیل می‌کنند یا این رشته مهندسی است که نگرش و دیدگاه افراد را تغییر داده و آنها را برای مدیریت آماده می‌کند؟
ویژگی‌های مهندسان و مزیت‌های آنها در مدیریت
معمولاً مهندسان درونگرا هستند، در ریاضیات مهارت بالایی دارند و به جزئیات اهمیت بسیاری می‌دهند. حل مسائل در مهندسی نه تنها به هوش بالا نیاز دارد بلکه به خلاقیت نیز احتیاج است. مهندسان همچنین دارای قدرت مدیریت ریسک بالایی هستند. با این حال، ممکن است بسیاری از مهندسان برخی از ویژگی‌های لازم برای مدیریت، از جمله هوش هیجانی بالا، توانایی مدیریت افراد و مهارت‌های ارتباطی را نداشته باشند؛ ویژگی‌هایی که می‌توان آنها را به راحتی در فرآیند گذار از مهندسی به مدیریت آموخت.
دلیل‌های تغییر شغل مهندسان به سمت مدیریت
قبل از پاسخ به این سوال که چرا مهندسان مدیران مهندس خوبی هستند، ابتدا باید دلیل اکثریت مهندسان در سطوح بالای مدیریتی را بررسی کنیم. انگیزه‌های مالی عامل مهمی است که مهندسان را به ترک شغل‌های فنی و دوست داشتنی خود و ورود به اتاق مدیریت سوق می‌دهد. وب‌سایت فوربس این سوال را برای 1280 نفر از مهندسانی که در بالاترین سطوح مدیریتی مشغول به کار هستند ارسال کرده و بیش از 300 نفر به این سوال پاسخ داده‌اند. جواب قاطع اکثریت این افراد «انگیزه مالی» بوده است.
با وجود اینکه مهندسی یکی از پردرآمدترین مشاغل به شمار می‌آید، بسیاری از مدیران مهندس در نظرسنجی فوربس به این نکته اشاره کرده‌اند که وکلا و بانکداران چندین برابر مهندسان درآمد دارند. درآمد بسیاری از مشاغل به هیچ وجه متناسب با ارزشی که آن حرفه برای جامعه ایجاد می‌کند نیست. بنابراین، زمانی که مهندسان می‌فهمند که با وجود گذراندن تحصیلات سخت و داشتن مشاغل دشوار، دستمزد آنها چندین برابر کمتر از کسانی است که در دوران تحصیل سختی چندانی نکشیده‌اند و شغل‌های آسان‌تری دارند، ترغیب می‌شوند که مسیر حرفه‌ای خود را تغییر دهند.
چالش‌های شغلی مهندسان و مدیریت
گروه دیگری از مهندسان می‌گویند که پس از درک این نکته که مشاغل سنتی مهندسی دیگر به اندازه‌ی گذشته برای آنها جذاب نیست، تصمیم به تغییر شغل می‌گیرند. در برخی موارد، افراد متوجه می‌شوند که از همان ابتدا به مهندسی علاقه‌ای نداشته‌اند. در بسیاری از نقاط جهان، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، این تفکر غالب است که از دانش‌آموزان نخبه انتظار می‌رود در رشته‌های مهندسی یا پزشکی تحصیل کنند.
این فرض به طور گسترده‌ای وجود دارد که تحصیل در مهندسی یا پزشکی به مراتب دشوارتر از تحصیل در علوم انسانی و علوم اجتماعی است. برخی از مدیران مهندسی که مورد نظرسنجی قرار گرفته‌اند اعتراف کرده‌اند که به دلیل پایین بودن نرخ بیکاری در مهندسی، این رشته به عنوان یکی از کم‌ریسک‌ترین رشته‌ها برای تحصیل در نظر گرفته می‌شود.
ماهیت مهندسی به گونه‌ای است که جعل مدرک آن چندان کارساز نیست. فارغ‌التحصیلان مهندسی دارای مجموعه‌ای از مهارت‌ها هستند که کسی نمی‌تواند کار آنها را تقلید کرده و فریب دهد. یکی از نتایج جالب نظرسنجی فوربس این است که بسیاری از مدیران مهندس، به طور فعالانه به دنبال حصول این مقام بوده‌اند نه اینکه صرفاً از طریق ارتقاء در شرکت به آن برسند.
دلیل موفقیت مهندسان در مدیریت
البته با توجه به اینکه مهندسان معمولاً بر اساس دستاوردهای فنی ارتقاء می‌یابند و نه توانایی‌های مدیریتی، این موضوع دور از انتظار نیست. یکی دیگر از ویژگی‌های متمایزکننده‌ی مهندسان این است که در مواجهه با مسائل، تنها دو راه وجود دارد: «راه درست» و «راه غلط». این یکی از دلایلی است که اکثر مهندسانی که مدیریت را برای حرفه انتخاب کرده‌اند، سبک «مدیریت ذره‌بینی» (micro-management) را انتخاب می‌کنند.
اما بیایید به موضوع اصلی برگردیم؛ یعنی «چرا مهندسان مدیران مهندس بهتری هستند». تمام مواردی که ذکر شد فقط توضیح می‌دهد که چرا در بین مدیران سطح بالا، تعداد زیادی مهندس وجود دارد. شاید این نکته که «دانش‌آموزان نخبه و با استعداد معمولاً در مهندسی تحصیل می‌کنند و هوش و نبوغ آنها می‌تواند در مشاغل دیگر نیز به کمک آنها بیاید» تنها دلیلی باشد که تا به حال درباره‌ی موفقیت مهندسان در مدیریت ذکر شده است.
دیگر دلایل موفقیت مهندسان در مدیریت شامل توجه آنها به جزئیات است. مهندسانی که کاوشگر کنجکاوی (Curiosity) را بر روی مریخ نشاندند، می‌دانستند که کوچکترین خطا می‌تواند به شکست کلی پروژه و از دست رفتن میلیاردها دلار منجر شود. سطوح مشابهی از نیاز به دقت بالا و توجه به جزئیات، حتی جزئیاتی که ممکن است به نظر ناچیز برسند، می‌تواند در اکثر رشته‌های مهندسی مشاهده شود.
مدیران عاملی که مهندس هستند بسیار به جزئیات اهمیت می‌دهند و از کارمندان خود انتظار کارهای بی‌نقص دارند. مهندسان همیشه در تلاش‌اند تا کارها را بهتر، سریع‌تر و ارزان‌تر انجام دهند و اکثر رشته‌های مهندسی به نوعی با «بهینه‌سازی» سر و کار دارند؛ از بهینه‌سازی یک موتور احتراق داخلی برای کاهش مصرف سوخت تا بهینه‌سازی کدها برای اجرا شدن سریع‌تر یک برنامه و مصرف کمتر منابع سیستمی. بازده عملکرد همواره مهندسان را هیجان‌زده می‌کند.
مدیرانی که مهندس هستند به دنبال بالاترین میزان بهره‌وری هستند. مهندسان مدیرانی سرسخت هستند. همیشه به آنها گفته می‌شود که چیزی کار نمی‌کند یا انجام کاری غیرممکن است. این موضوع باعث می‌شود که یک مهندس در مواجهه با مسائلی که حل آنها به ظاهر غیرممکن به نظر می‌رسد، فقط ناامید نشود، بلکه با اشتیاق آنها را به عنوان چالش بپذیرد. مشکلات و سختی‌ها نه تنها مهندسان را سرخورده و ناامید نمی‌کند، بلکه به آنها انگیزه می‌دهد.
مهندسی به دلیل توانایی تحلیلی و مسئولیت‌پذیری، برای مدیریت بسیار مناسب است. به نظرم همین نکته باعث موفقیت بیشتر مهندسان در سمت‌های مدیریتی می‌شود.
عالی بود! واقعاً جالب است که چطور مهندسان در رهبری موفق‌تر عمل می‌کنند. شاید بیشتر از این هم بشه در مورد نقاط قوت دیگر رشته‌ها صحبت کرد. مرسی از متن خوبت!
🔧📈👌 متشکرم