کتاب آرزو های بزرگ یا انتظارات بزرگ اثر چارلز دیکنز

چکیده کتاب آرزوهای بزرگ

• نام کتاب: آرزوی ی بزرگ
• نویسنده: چارلز دیکنز
• کشور: انگلیس
• زبان: انگلیسی
• ژانر: رمان ی Bildungsroman (رمان ی تکوین ی)
• منتشر شده: به صورت کتاب ۱۸۶۱
• خطوط (فصل ها): ۵۹ فصل (در نسخه ی اصلی)
• موضوع اصلی: بلوغ، فقر و ثروت، عشق ی نافرجام
• شخصیت ی کلیدی: پیپ، استلا، خانم هاویشام
• اهمیت: یکی از برجسته ترین آثار ادبیات ی انگلیس

معرفی کتاب آرزو های بزرگ

کتاب آرزو های بزرگ نوشته چارلز دیکنز یکی از بهترین کتاب های جهان به شمار می آید. این داستان روایتگر زندگی پسری یتیم به نام پیپ است که در فقر و تنهایی بزرگ می شود. پیپ در مسیر زندگی خود با فراز و نشیب های فراوانی روبرو می گردد. او عاشق دختری به نام استلا می شود که در خانه خانم هاویشام بزرگ شده است. این عشق سرآغاز آرزو های بزرگ و گاه سرکش پیپ برای تغییر سرنوشت خود می باشد.

مجله دایان در تحلیلی عمیق از این رمان به پیچیدگی های شخصیت های داستان اشاره کرده است. پیپ از نوجوانی ساده دل به مردی تبدیل می شود که شیفته تجمل و مقام اجتماعی است. اما رفته رفته درمی یابد که ارزش حقیقی انسان به مال و منصب نیست. نویسنده با زبانی طنز آمیز و گزنده مفاسد جامعه طبقاتی آن زمان را به تصویر می کشد. این اثر بارها توسط منتقدان به عنوان شاهکاری بی نظیر در ادبیات کلاسیک معرفی شده است.

داستان کتاب آرزو های بزرگ در سه بخش مجزا روایت می شود. هر بخش از زندگی پیپ با رازی تازه و شگفت انگیز همراه است. منشا ثروت ناگهانی پیپ معمایی است که تا اواسط داستان پنهان می ماند. رابطه پیپ با مجرم فراری به نام مجویچ محور اصلی تحولات بعدی داستان است. دیکنز در این کتاب توانسته است ترکیبی استادانه از عشق، خیانت، بخشش و پشیمانی را ارائه دهد.

شخصیت های فرعی این رمان هر یک نماینده گروهی از جامعه ویکتوریایی هستند. وستک، وکیل خوش قلب و وفادار، نماد نجابت انسانی است. خانم هاویشام با لباس عروس پوسیده خود نماد توقف زمان و تلخی انتقام می باشد. استلا دختری سرد و بی احساس است که حاصل تربیت غلط در محیطی بیمارگونه می گردد. دیکنز در این کتاب آرزو های بزرگ را به چالش می کشد و نشان می دهد که بسیاری از این آرزوها ریشه در توهم دارند.

پایان بندی کتاب آرزو های بزرگ در دو نسخه متفاوت منتشر شده است. نسخه اول پایان تلخی دارد و پیپ و استلا برای همیشه از هم جدا می شوند. اما به درخواست یکی از دوستان نویسنده، پایان دوم با امیدواری بیشتری به نگارش درآمد. در هر دو پایان، پیپ از سادگی و نجابت اولیه خود فاصله گرفته بود. او پس از از دست دادن همه چیز دوباره ارزش های حقیقی زندگی را درک می کند. این کتاب همواره به عنوان یکی از برجسته ترین آثار دیکنز در فهرست بهترین کتاب های جهان جای دارد.

خلاصه داستان کتاب آرزو های بزرگ

داستان کتاب آرزو های بزرگ از کودکی پسر یتیمی به نام پیپ در روستایی فقیرنشین آغاز می شود. پیپ در کنار خواهر بداخلاق خود و شوهر مهربانش جو گاروجری زندگی می کند. یک روز در گورستان روستا با مجرم فراری به نام مجویچ روبرو می شود. پیپ از ترس جان خود برای آن مرد غذا و سوهان می آورد. این دیدار کوتاه سرآغاز ماجراهای شگفت انگیزی در زندگی پیپ می گردد.

پیپ به خانه ثروتمندی به نام خانم هاویشام دعوت می شود. او در آن عمارت بزرگ با دختری زیبا و سرد به نام استلا آشنا می گردد. پیپ شیفته استلا می شود اما او با او به سردی رفتار می کند. این تحقیر و عشق یکطرفه آرزوی بزرگ شدن و ثروتمند شدن را در دل پیپ شعله ور می سازد. پیپ دیگر از زندگی ساده و نجیبانه با جو خشنود نیست.

روزی وکیلی به نام جگرز به پیپ خبر می دهد که یک خیر ناشناس ثروت زیادی به او بخشیده است. پیپ گمان می کند این خیر همان خانم هاویشام است که می خواهد او را به همسری استلا برساند. پیپ به لندن می رود و زندگی اشرافی و پرخرجی را آغاز می کند. او از جو و زندگی روستایی خود شرمنده می شود و به ندرت به دیدن آنها می رود. آرزو های بزرگ پیپ به تدریج او را از ریشه های حقیقی خود دور می سازد.

در میانه داستان راز اصلی برملا می شود. مجویچ همان مجرم فراری است که پیپ در کودکی به او کمک کرده بود. مجویچ پس از تبعید به استرالیا ثروت هنگفتی به دست آورده بود. او این ثروت را برای پیپ فرستاده بود تا او را به یک آقا زاده تبدیل کند. خانم هاویشام هیچ نقشی در ثروت پیپ نداشت و فقط برای عذاب وجدان خود او را دعوت می کرد. پیپ از شنیدن این حقیقت شوکه می شود و فروپاشی زندگی اشرافی خود را می بیند.

مجویچ به انگلستان بازمی گردد و دشمنان قدیمی او را دستگیر می کنند. تمام ثروت مجویچ توسط دولت مصادره می شود و پیپ یک شبه همه چیز خود را از دست می دهد. پیپ بیمار و ورشکسته به خانه جو بازمی گردد و جو با مهربانی از او پرستاری می کند. سال ها بعد پیپ در ویرانه عمارت خانم هاویشام با استلا روبرو می شود. استلا نیز سختی های بسیاری دیده و فروتنی را آموخته است. دو انسان شکسته خورده دست در دست یکدیگر می گذارند و عمارت را در تاریکی پشت سر می گذارند.

چارلز دیکنز نویسنده کتاب آرزو های بزرگ

چارلز دیکنز نویسنده کتاب آرزو های بزرگ چارلز دیکنز می باشد. این نویسنده بزرگ انگلیسی در هفتم فوریه سال هزار و هشتصد و دوازده به دنیا آمد. دیکنز در طول زندگی خود آثار ماندگار بسیاری را به جهان ادبیات هدیه کرد. او را بسیاری از منتقدان بزرگترین رمان نویس عصر ویکتوریا می دانند. داستان های دیکنز همیشه پر از شخصیت های فراموش نشدنی و نقدهای اجتماعی تیزبینانه است.

چارلز دیکنز دوران کودکی سختی را تجربه کرد و این تجربه در آثار او نمایان است. پدر دیکنز به دلیل بدهی به زندان افتاد و چارلز نوجوان در کارخانه واکس سازی کار کرد. این سال های تلخ بعدها الهام بخش بسیاری از صحنه های کتاب آرزو های بزرگ شد. دیکنز هرگز فقر و رنج طبقه کارگر را فراموش نکرد. او با قلم خود صدای بی صدایان جامعه ویکتوریایی شد.

دیکنز در طول زندگی خود پانزده رمان بلند و داستان های کوتاه بسیاری نوشت. از مشهورترین آثار او می توان به الیور توییست، دیوید کاپرفیلد و داستان دو شهر اشاره کرد. سبک نوشتاری دیکنز ترکیبی از طنز تلخ، درام اجتماعی و شخصیت پردازی عمیق است. او توانست در کتاب آرزو های بزرگ پختگی نهایی خود را به نمایش بگذارد. این کتاب را بسیاری از منتقدان بهترین اثر دیکنز می نامند.

چارلز دیکنز در نهم ژوئن سال هزار و هشتصد و هفتاد درگذشت. او در گوشه شاعران کلیسای وست مینیستر به خاک سپرده شد. مردم در مراسم خاکسپاری او اشک ریختند و یاد او را گرامی داشتند. دیکنز در زمان مرگ خود مشهورترین نویسنده جهان انگلیسی زبان بود. کتاب آرزو های بزرگ امروز نیز در سراسر جهان خوانده می شود و محبوبیت خود را حفظ کرده است.

دیکنز در کتاب آرزو های بزرگ تجربیات شخصی خود را به زیبایی به کار گرفته است. او در این کتاب نشان می دهد که ثروت و مقام بدون اخلاق و مهربانی هیچ ارزشی ندارد. شخصیت جو گاروجری در این کتاب نماد پاکی و نجابت انسانی است. دیکنز با خلق این شخصیت ها جاودانه شد و نام خود را در تاریخ ادبیات ثبت کرد. خواندن کتاب آرزو های بزرگ برای هر دوستدار ادبیات کلاسیک یک ضرورت محسوب می شود.

شخصیت های مهم در کتاب آرزو های بزرگ

در کتاب آرزو های بزرگ شخصیت های متعددی نقش آفرینی می کنند. هر یک از این شخصیت ها نماینده یک طبقه یا یک ویژگی اخلاقی در جامعه هستند. چارلز دیکنز با مهارت بالا شخصیت های این داستان را خلق کرده است. در ادامه مهم ترین شخصیت های این رمان را معرفی می کنیم.

1. پیپ یا فیلیپ پیراپ: قهرمان اصلی داستان و راوی کتاب.
2. مجویچ: مجرم فراری که پیپ در کودکی به او کمک می کند.
3. استلا: دختر زیبا و سردی که پیپ عاشق او می شود.
4. خانم هاویشام: زن ثروتمندی که در عمارت بزرگ خود منزوی شده است.
5. جو گاروجری: شوهر خواهر پیپ و آهنگر مهربان روستا.
6. جگرز: وکیل خشن و کارآمد لندنی که امور مالی پیپ را مدیریت می کند.
7. هربرت پاکت: دوست صمیمی و مهربان پیپ در لندن.
8. بیدل: دختر ساده و زحمت کش روستا که عاشق پیپ است.
9. آقای ومیک: کارمند دفتر جگرز که زندگی دوگانه ای دارد.
10. دولورس یا مولی: خدمتکار جگرز که مادر واقعی استلا است.

این ده شخصیت اصلی کتاب آرزو های بزرگ را می سازند. هر کدام از این شخصیت ها در پیشبرد داستان نقش کلیدی دارند. روابط میان این شخصیت ها بسیار پیچیده و درهم تنیده است. دیکنز با خلق این شخصیت ها توانسته است تصویری کامل از جامعه ویکتوریایی ارائه دهد. خواننده با سفر در میان این شخصیت ها با لایه های پنهان داستان آشنا می شود.

سبک کتاب آرزو های بزرگ

سبک کتاب آرزو های بزرگ ترکیبی از رئالیسم انتقادی و طنز تلخ است. چارلز دیکنز در این اثر از زبانی ساده اما بسیار تأثیرگذار استفاده کرده است. جملات او گاهی بلند و پیچیده و گاهی کوتاه و برنده می شوند. نویسنده با مهارت بالا فضای غمگین و در عین حال امیدوارکننده ای می سازد. این سبک ویژه دیکنز او را از دیگر نویسندگان هم دوره خود جدا می کند.

دیکنز در کتاب آرزو های بزرگ از راوی اول شخص به نام پیپ استفاده کرده است. این شیوه روایت به خواننده اجازه می دهد مستقیما با احساسات و افکار قهرمان داستان همراه شود. پیپ داستان خود را از زبان یک مرد میانسال بازگو می کند. او گاه با نگاهی طعنه آمیز به حماقت های جوانی خود می خندد. این فاصله بین راوی نوجوان و راوی بزرگسال به داستان عمق و لایه های معنایی می بخشد.

استفاده از نماد و نشانه در سبک دیکنز بسیار پررنگ و هنرمندانه است. عمارت ویران خانم هاویشام نماد توقف زمان و تلخی زندگی بدون عشق است. رودخانه و مرداب های نزدیک روستا نماد خطر و رازهای پنهان می باشند. لباس عروس پوسیده خانم هاویشام نماد امیدی است که هرگز به ثمر ننشست. دیکنز با این نمادها بدون توضیح اضافه مفاهیم عمیق را به خواننده منتقل می کند.

طنز سیاه یکی از ویژگی های برجسته سبک کتاب آرزو های بزرگ به شمار می آید. دیکنز شخصیت های منفی یا ساده لوح را با زبانی کنایه آمیز به تصویر می کشد. وکیل جگرز با صورت سنگی و حرکات مکانیکی خود یک طنز تلخ از سیستم قضایی است. خواهر بداخلاق پیپ نیز نمونه دیگری از طنز سیاه دیکنز در توصیف خانواده است. این طنز هرگز از رنج واقعی شخصیت ها نمی کاهد بلکه آن را ملموس تر می کند.

ساختار کتاب آرزو های بزرگ به سه بخش مساوی تقسیم شده است. هر بخش شامل حدود بیست فصل است و روایت با یک گره داستانی به پایان می رسد. دیکنز در پایان هر بخش خواننده را مشتاق دانستن ادامه داستان نگه می دارد. او از حذف های حساب شده و افشای تدریجی رازها برای جذابیت داستان استفاده می کند. این ساختار منظم و حساب شده یکی از دلایل ماندگاری این کتاب در تاریخ ادبیات است.

جملاتی از کتاب آرزو های بزرگ

1. در تمام زندگی من هیچ حسرتی بزرگتر از این حسرت نیست که چرا روزهای ساده و بی آلایش خود را با جو سپری نکردم.
2. ما آن کسی نمی شویم که آرزویش را داشتیم بلکه می شویم آن کسی که مجبور بودیم بشویم.
3. دوستی واقعی مانند جو هیچ گاه به دنبال ثروت و مقام تو نیست بلکه فقط به دنبال خوشبختی تو است.
4. آدمی هر قدر هم ثروتمند شود باز هم ریشه های کودکی خود را نمی تواند فراموش کند.
5. خانم هاویشام به من نشان داد که انتقام چه زهر کشنده ای است که فقط قاتل خود را می کشد نه دشمن را.
6. من در آن روز فهمیدم که بزرگترین فقر فقری است که انسان نتواند برای اشتباهات خود عذرخواهی کند.
7. کودکی من در آن گورستان سرد و خلوت آغاز شد و من سال ها بعد فهمیدم همان جا بهترین درس زندگی را گرفتم.
8. مجویچ در آن لحظه به من گفت پسرم من این ثروت را برای تو جمع کردم تا تو چیزی شوی که من هرگز نتوانستم بشوم.
9. عشق حقیقی مانند عشق بیدل به من هیچ گاه فریاد نمی زند و هیچ گاه شرط نمی گذارد.
10. من در آن عمارت تاریک یاد گرفتم که بسیاری از آرزوهای بزرگ ما فقط سایه های توخالی بر دیوار هستند.

تأثیر کتاب آرزو های بزرگ بر ادبیات جهان

کتاب آرزو های بزرگ تأثیر عمیق و گسترده ای بر ادبیات جهان گذاشته است. این کتاب الگوی بسیاری از رمان های بعدی در موضوع بلوغ و از دست دادن توهمات جوانی شد. نویسندگان بسیاری از ساختار سه قسمتی و روایت اول شخص این کتاب تقلید کرده اند. دیکنز با این اثر نشان داد که یک داستان شخصی می تواند نقدی اجتماعی بر تمام یک نظام طبقاتی باشد. امروزه هیچ دانشجوی ادبیات در جهان نیست که این کتاب را نخوانده باشد.

بسیاری از منتقدان کتاب آرزو های بزرگ را انقلابی در شخصیت پردازی رمان مدرن می دانند. دیکنز پیش از این کتاب معمولا شخصیت های خوب و بد مطلق خلق می کرد. اما در این اثر هر شخصیت دارای لایه های پنهان و تناقض های درونی است. مجویچ هم جنایتکار است و هم مهربان و وفادار. این پیچیدگی شخصیت ها بعدها به ویژگی اصلی رمان قرن بیستم تبدیل شد.

کتاب آرزو های بزرگ تأثیر مستقیمی بر آثار نویسندگان بزرگی مانند گوستاو فلوبر گذاشته است. فلوبر در رمان آرزوهای بیهوده خود از ساختار داستانی دیکنز الهام گرفته بود. شارل بودلر شاعر فرانسوی نیز در یادداشت های خود از این کتاب به عنوان شاهکاری بی نظیر نام برده بود. نویسندگان روسی مانند داستایفسکی نیز شخصیت های پیچیده خود را وامدار دیکنز می دانستند. این تأثیر گذاری فراتر از مرزهای انگلستان و زبان انگلیسی رفت.

در ادبیات فارسی نیز تأثیر کتاب آرزو های بزرگ قابل مشاهده است. صادق چوبک در رمان سنگ صبور از فضای گناه و رستگاری این کتاب الهام گرفته بود. محمود دولت آبادی نیز در روایت کلیدر از ساختار چندلایه شخصیت های دیکنز استفاده کرده است. بسیاری از منتقدان شباهت هایی میان شخصیت جو گاروجری و برخی شخصیت های رمان های ایرانی یافته اند. این نشان می دهد دیکنز یک نویسنده جهانی است که مرزهای فرهنگی را درنوردیده است.

ساختار سه گانه کتاب آرزو های بزرگ الگوی بسیاری از تریلرهای روانشناختی معاصر شده است. نویسندگان امروزی نیز از تکنیک افشای تدریجی راز در سه مرحله استفاده می کنند. دیکنز در این کتاب نشان داد که می توان با زبانی ساده عمیق ترین مفاهیم فلسفی را بیان کرد. امروزه کتاب آرزو های بزرگ در تمام فهرست های بهترین رمان های تاریخ حضور دارد. این کتاب نه تنها یک اثر ادبی بلکه یک جعبه ابزار آموزشی برای نویسندگان جوان به شمار می آید.

حقایق جالب راجب کتاب آرزو های بزرگ

کتاب آرزو های بزرگ در دو نسخه متفاوت به پایان می رسد. دیکنز ابتدا پایان تلخی برای این کتاب نوشته بود که در آن پیپ و استلا هرگز یکدیگر را نمیبینند. دوست نویسنده دیکنز به نام ادوارد بولور لیتون این پایان را بسیار غمگین یافت. دیکنز به احترام نظر دوست خود پایان دوم و امیدوارکننده تری نوشت. امروزه بسیاری از ناشران نسخه دوم را چاپ می کنند اما نسخه اول نیز در برخی کتابخانه ها موجود است.

چارلز دیکنز کتاب آرزو های بزرگ را در یک مجله هفتگی به نام تمام سال انتشار می داد. او هر هفته یک یا دو فصل از داستان را در این مجله چاپ می کرد. خوانندگان مجله هر هفته با اضطراب منتظر فصل بعدی داستان می نشستند. این روش انتشار باعث می شد دیکنز نتواند فصل های گذشته را تغییر دهد. او مجبور بود از ابتدا ساختاری محکم و از پیش طراحی شده برای داستان داشته باشد.

بسیاری از مکان های کتاب آرزو های بزرگ در واقعیت وجود دارند. دیکنز از دهکده ای به نام هایام در نزدیکی شهر روچستر الهام گرفته بود. عمارت فرضی خانم هاویشام نیز بر اساس عمارت واقعی رستاخیز در روچستر ساخته شده بود. دیکنز در کودکی بارها از کنار این عمارت عبور کرده بود و به آن خیره شده بود. امروزه گردشگران ادبی می توانند از این مکان ها در انگلستان دیدن کنند.

دیکنز شخصیت مجویچ را بر اساس یک جنایتکار واقعی خلق کرده بود. نام آن جنایتکار واقعی جان وایت بود که به استرالیا تبعید شده بود. وایت پس از تبعید ثروت زیادی به دست آورد و به انگلستان بازگشت. دیکنز داستان زندگی وایت را در روزنامه ها خوانده بود. او این داستان واقعی را با تخیل خود در هم آمیخت و شخصیت فراموش نشدنی مجویچ را خلق کرد.

کتاب آرزو های بزرگ در طول تاریخ چندین بار به فیلم و سریال تبدیل شده است. اولین اقتباس سینمایی از این کتاب در سال هزار و نهصد و هفده ساخته شد. بهترین اقتباس سینمایی مربوط به سال هزار و نهصد و چهل و شش با بازی جان میلز است. همچنین دو سریال تلویزیونی موفق از بی بی سی و یک اقتباس هندی از این کتاب ساخته شده است. این تعداد اقتباس نشان دهنده محبوبیت همیشگی این کتاب در میان مردم جهان است.

چرا باید کتاب آرزو های بزرگ را بخوانیم؟

کتاب آرزو های بزرگ به شما می آموزد که ثروت و مقام بدون اخلاق هیچ ارزشی ندارند. پیپ در طول داستان ثروتمند می شود اما خوشبختی واقعی را از دست می دهد. او پس از سال ها دوری از جو و بیدل متوجه می شود که ساده ترین زندگی ارزشمند ترین زندگی است. این درس برای انسان امروزی که در دنیای مصرف گرایی گرفتار شده بسیار حیاتی است. خواندن این کتاب شما را از توهمات مدرن درباره خوشبختی بیدار می کند.

این کتاب تصویری واقعی از جامعه طبقاتی و نا عدالتی های آن ارائه می دهد. دیکنز بدون شعار دادن و مستقیما از طریق داستان فقر و رنج طبقه کارگر را نشان می دهد. شما در کنار پیپ بزرگ می شوید و از نزدیک بی عدالتی های اجتماعی را لمس می کنید. کتاب آرزو های بزرگ به شما قدرت درک شرایط انسانی دیگران را می بخشد. این همدلی بزرگترین هدیه ای است که ادبیات خوب به انسان می دهد.

شخصیت های کتاب آرزو های بزرگ فراموش نشدنی و باور پذیر هستند. شما پس از خواندن کتاب جو گاروجری را مانند یک دوست واقعی به یاد خواهید آورد. سقوط و سپس بازگشت پیپ شما را عمیقا تحت تأثیر قرار می دهد. دیکنز توانسته است در کمتر از پانصد صفحه یک جهان کامل با مردمانی زنده خلق کند. این شخصیت ها سال ها پس از خواندن کتاب در ذهن شما باقی خواهند ماند.

نثر روان و گیرنده دیکنز خواندن این کتاب را برای هر سنی لذت بخش می کند. برخلاف بسیاری از رمان های کلاسیک، زبان این کتاب بسیار ساده و صمیمی است. دیالوگ های کتاب آرزو های بزرگ طبیعی و باور پذیر از کار درآمده اند. شما می توانید این کتاب را در یک آخر هفته تمام کنید و از هر لحظه آن لذت ببرید. دیکنز استاد نگه داشتن خواننده در تعلیق و شگفتی است.

کتاب آرزو های بزرگ یکی از آن آثار نادری است که با هر بار خواندن لایه جدیدی از خود نشان می دهد. در جوانی این کتاب را به عنوان یک داستان عاشقانه و ماجراجویانه می خوانید. در میانسالی مفاهیم عمیق تری مانند رستگاری و بخشش در آن می یابید. در پیری با شخصیت های کتاب همذات پنداری می کنید و از قضاوت های عجولانه خود پشیمان می شوید. این کتاب یک همراه مادام العمر برای هر انسان جستجوگر حقیقت است.