حسین تهرانی نیک نژاد
– توکیو، مسیر اگرچه نه چندان دشوار، اما بسیار سختی است؛ به ویژه اگر مبدأ «ایران خودرو» باشد و مقصد «تویوتا»؛ اما حسین تهرانی نیک نژاد نه تنها از این مسیر عبور کرد، بلکه به هموار کردن مسیری جدید در صنعت خودروسازی ژاپن یاری رسانده است.
چند سالی است که از خودروهای خودران شنیدهاید، اما شاید تا کنون نمیدانستید که یکی از افرادی که برای اولین بار کلید تجاریسازی این خودروهای هوشمند را در ژاپن به حرکت درآورد، یک ایرانی بوده است.
حسین تهرانی نیک نژاد به توسعه کامپیوترها و سیستمهای هوشمندی کمک کرده است که از بروز خطا در آنها جلوگیری خواهد شد.
او چهارمین پیشرفتهای سریع و شگفتانگیز دنیای مهندسی است که او را همچنان سر ذوق نگهداشتهاند تا روزی 20 ساعت را در آزمایشگاه و دفترش سپری کند.
تهرانی، محقق برتر موسسه تحقیقات و تکنولوژی تویوتا در سال 2013 ژاپن شده و دهها حق اختراع در زمینه خودروهای خودران ثبت کرده است. دهها مقالهای که او در زمینه این فناوری پیشرفته نوشته، از منابع اصلی محققان در سراسر جهان به شمار میروند. پس از پایان ساعت کاریاش، در یک تماس اینترنتی با او درباره این پیشرفتها گفتوگو کردیم.
حسین تهرانی در دوران تحصیل، نمونه یک شاگرد درسخوان بود؛ از آن دسته که مقاطع تحصیلی را به سرعت و یک پله در میان پشت سر میگذارد. دیپلم را در مشهد – زادگاهش – اخذ کرد و در اولین سال کنکوری که داد، یعنی سال 1371، در رشته مهندسی صنایع در دانشگاه صنعتی شریف پذیرفته شد. بعد از چهار سال، بلافاصله دوره کارشناسی ارشد را در همان دانشگاه آغاز کرد و پس از یک وقفه کوتاه، دکترا را در همان رشته و این بار در دانشگاه تربیت مدرس آغاز کرد و در سال 84 به عنوان دکتر تهرانی نیک نژاد شناخته شد.
اما بر خلاف بسیاری از دانشآموزان درسخوان دیگر که تمام تلاششان صرفا پاس کردن واحدها با نمرات بالا است، او همزمان با تحصیل وارد فضای حرفهای صنعت شد. در فاز یک پارس جنوبی با شرکت «توتال» و در «پتروپارس» و در فازهای پنج تا نه با شرکت «صدرا». این فعالیتها و سوابق مدیریتی در کنترل پروژه را به حضور یکسالهاش در «ایران خودرو دیزل» به عنوان مدیر برنامهریزی و انجام پروژههای مختلف در صنایع بهخصوص صنعت خودرو اضافه کنید.
از پارس جنوبی به آسیای شرقی
فرقی نمیکند رشته شما مهندسی باشد یا نه، کار در شرکتهای نفتی معمولاً از پرطرفدارترین شغلها برای جوانان ایرانی است و سفره نفت برای کارکنانش همواره گستردهتر از دیگران است. تهرانی نیز از این قاعده مستثنی نبود. در پروژههای نفتی حقوق و مزایای خوبی ارائه میشد و شرایط کار مناسب بود اما از نظر تکنولوژی به دنبال کار سطح بالاتری میگشتم. شرکتهای خارجی کارهای اصلی را خودشان انجام میدادند و این چیزی نبود که من را راضی کند. در شرکتهای خودروسازی هم وضع به همین صورت بود و بیشتر مونتاژکاری انجام میشد و کارهایی که مربوط به طراحی خودرو و فناوریهای پیشرفته باشد، عملاً وجود نداشت. بنابراین ژاپن را انتخاب کردم.
بسیاری فکر میکنند ما اینجا راحت نشستهایم و دلارهای فراوان به حسابهایمان سرازیر میشود، اما در سالهای ابتدایی، برای روزی 20 ساعت کار، دریافتی کمتری نسبت به ایران داشتم. باید مدیران بسیار سختگیر ژاپنی، محیط سخت، فشار و استرس شدید کاری را تحمل میکردم. غم دوری از وطن و خانواده و دوستان را نیز به این موارد اضافه کنید. گاهی به ذهنم میرسید که برگردم، اما کار در گروه تویوتا همان چیزی بود که میخواستم؛ فناوریهای پیشرفته و بسیار جذاب.
پس از فارغالتحصیلی، از بین گزینههایی که برای ادامه فعالیت حرفهای و تحصیلی پیش روی حسین تهرانی نیک نژاد بود، او ژاپن را برگزید. او از طریق سفارت ژاپن برای دریافت بورس تحصیلی دولت ژاپن اقدام کرد.
از سال 2005 به بعد یعنی زمانی که بورس را دریافت کرد، تاریخ تهرانی به میلادی تنظیم میشود. سال 2009 زمانی بود که او دکترای دوم خود را این بار در رشته مهندسی مکانیک از «دانشگاه اوساکا» گرفت. پس از فارغالتحصیلی، از طریق یک آگهی اینترنتی برای استخدام در شرکت تویوتا و کار در زمینه خودروهای خودران و هوشمند آینده انتخاب شدم.
شرکت تویوتا پروژههای سنگینی برای ساخت و آزمایش خودروهای خودران دارد که پروژههای تک و بسیار پیچیدهای هستند. مسئله مهم کنونی، تجاریسازی این خودروها و تولید ارزان قیمت آنهاست تا همگان بتوانند از آن استفاده کنند.
قبل از آن در آمریکا و به وسیله آژانس دارپا (آژانس تحقیقات دفاعی آمریکا) خودروهای بدون راننده برای محیطهای خاص و کنترلشده آزمایش شده بودند. در برخی موارد، قیمت تجهیزات مورد نیاز به تنهایی دهها برابر قیمت خودرو بود. ما نه تنها باید راهحل ارزانی برای تولید این سنسورها و سیستمهای پیچیده پیدا میکردیم، بلکه باید اطمینان حاصل میشد که کارکرد آنها طولانیمدت و بدون خطا باشد.
گرفتن این تاییدیه مانند عبور از هفت خوان رستم است. این بخش از مهندسین باتجربه، بسیار باهوش و سختگیر و یکدندهای تشکیل شده است که کارشان تنها ایراد گرفتن مفرط از طرح و عملکرد محصول است. مو را از ماست بیرون میکشند. کیفیت محصولات ژاپنی نتیجه مستقیم سختگیریهای هدفمند و بدون اغماض در درون سیستم است.
گواهینامه باطل نشدنی
اهمیت کارهای حسین تهرانی نیک نژاد زمانی مشخص میشود که بدانید آینده دنیای خودروها در دستان او و محققانی چون اوست. آینده حمل و نقل و دنیای خودروها کاملاً در حال تحول است و فاصله چندانی نمانده تا خودروهای بدون راننده جایگزین تاکسیها و سامانههای حمل و نقل کنونی شوند.
پس از هفت سال تحقیق بنیادی، اکنون کاری که تهرانی و همکارانش انجام میدهند، خروج این فناوریهای پیشرفته از حیطه آزمایشگاهی و ورود آنها به دنیای واقعی است. به عبارت دیگر، به بازار آوردن بالاترین سطح تکنولوژی خودروهای خودران که به اندازه جیب مشتریان قابل تهیه باشد.
با شگفتی میپرسم: «15 سال کار بدون خطا؟ شدنی است؟» با لحن افتخارآمیزی میگوید: «این کار بسیار پیچیدهای است که ما مشغول انجام آن هستیم. امروزه بیش از 90 درصد تصادفات به خاطر خطای انسانی رخ میدهند. در خودروهای هوشمند امکان تصادف نزدیک به صفر است.» حتماً شما هم مشتاقید تا جزئیات بیشتری از این تحول را از زبان دکتر تهرانی بشنوید.
اتومبیلهای مجهز به چشم جغد
رانندگی توان زیادی از مغز انسان میگیرد. این فناوری که جایگزین انسان در رانندگی شده است، به زبان ساده از چهار جزء اصلی سنسورها، سیستمهای پردازشگر موازی، هوش مصنوعی و سامانههای کنترلی تشکیل شده است. طیف وسیعی از سنسورهای تصویری (اعم از مخصوص روز و شب)، راداری و لیزری در بخشهای مختلف خودرو نصب شدهاند تا پوشش کامل 360 درجهای از محیط اطراف خود داشته باشند.
پیشرفت هوش مصنوعی در سالهای اخیر بسیار شگفتآور بوده است. الگوریتمهای مبتنی بر شبکههای عصبی عمیق (Deep Neural Network) انقلاب عظیمی در هوش مصنوعی به وجود آوردهاند که با سرمایهگذاری میلیاردی شرکتهای بزرگ دنیا در حال تکمیل است.
خودروی خودران با پردازش هوشمند اطلاعات این سنسورها، یک نقشه سه بعدی از محیط اطراف خود ایجاد میکند. خودرو در این نقشه نه تنها اطلاعات کنونی، بلکه رفتار آینده اجزای محیط را نیز به دقت پیشبینی میکند و بر این اساس برنامهریزی حرکت آن بهصورت هوشمند انجام میشود.
تهرانی از واقعیتهای مدیریت به سبک ژاپنیها میگوید:
پادگان ژاپنی
تشبیه ژاپنیها به ساعت برای ما ایرانیها یک مثل قدیمی است و تداعیکننده کار منظم و دقیق همه اجزای یک سیستم؛ جامعهای که افراد محترم آن در انتظار مترو روی یک خط نامرئی به صف میشوند و اگر از آنها خطایی سر بزند تا آخر دنیا مشغول تعظیم هستند.
اما زیر پوست این جامعهای که به ظاهر متمدن است و شخصیت انسانی و وجدان افراد آن را بالا برده است، ماجرای دیگری در جریان است. «واقعیتهایی که من در سیستم مدیریتی اینجا دیدم هیچ شباهتی با آنچه در دانشگاههای ایران به اسم مدیریت ژاپنی تدریس و تبلیغ میشود ندارد. ماهیت واقعی مدیریت کارآمد و مؤثر ژاپنی مخفی نگهداشته شده و تاکنون تنها از آن تعریف و تمجید شده است.
مدیریت ژاپنی سیستمی کارآمد است که 20 سال قبل کرهایها و سپس چینیها، آن را از روی ژاپن کپی کردند و میبینید که صنعت و اقتصاد این کشورها به سرعت چه رشد و تحول عجیبی پیدا کرده است.
ما اگر بخواهیم توسعه سریع صنعتی داشته باشیم، باید این سیستم را با الگوی ایرانی و با فرهنگ خودمان داشته باشیم؛ سیستم شرکتهای ژاپنی کاملاً پادگانی، سلسله مراتبی و ساده است؛ همراه با «شست و شوی مغزی» با تکرار هر روزه قوانین پایه این فرمانبری «ترس شدید» است.
در صورتی که کسی اخراج شود، بهطور کلی از جامعه، خانواده و دوستانش طرد خواهد شد و انزوا و تنهایی و افسردگی پس از اخراج آنقدر شدید است که احتمالاً فرد دست به خودکشی میزند. یعنی هزینهای که بابت سرپیچی از قوانین باید پرداخت کنند، اینقدر سنگین است که اصلاً به سرپیچی کردن نمیارزد.
مشکلی که ما هم اکنون در صنعت داریم، ولنگاری، از هم گسیختگی، نپذیرفتن مسئولیت و جدی نبودن است تا نبود تکنولوژی و ماشینآلات و دانش فنی.
منبع : برترینها
واقعا خیلی جالب بود! این نشان میدهد که ایرانیها در همه زمینهها میتوانند موفق باشند.
حالا خیلی خوبه که حسین تهرانی نیک نژاد تویوتا رو راه انداخته، ولی نمیدونم چرا هیچ کدوم از این اخبار اصلاً به ما ایرانیها معرفی نمیشه. همیشه باید توی سایه بمونیم؟ یه ذره حمایت بشه از این آدمهایی که تو سختیها درخشیدن، دنیا رو میشناخت شاید بهتر بود.
🚗✨👏 تشکر