اگر به دنبال گیاهی هستید که هم زیبایی خاصی به فضای خانه بدهد و هم نگهداری اش آن قدر سخت نباشد که شما را از گیاه داری دلسرد کند، پیچک انگلیسی یا همان آیوی با نام علمی Hedera helix یکی از بهترین انتخاب هاست. این گیاه رونده و همیشه سبز که در ایران با نام پاپیتال یا عشقه هم شناخته می شود، به سرعت رشد می کند و با شاخه های آویزانش می تواند جلوه ای جنگلی به اتاق تان ببخشد. در این راهنما، همه چیز را درباره شناخت، شرایط نگهداری، تکثیر و مشکلات رایج این گیاه محبوب مرور می کنیم تا بعد از خواندنش بتوانید یک پیچک انگلیسی شاداب و پرپشت داشته باشید.
مشخصات گل
- نام: پیچک انگلیسی (Hedera helix)
- خانواده: آرالیان (Araliaceae)
- نام های دیگر: پیچک معمولی، پیچک رونده، عشق پس، پیچک انگلیسی ابلق
- محل رویش: مناطق معتدل اروپا، غرب آسیا و شمال آفریقا
- نوع گیاه: گیاه رونده و بالارونده همیشه سبز با برگ های لوب دار و چرمی
- محل نگهداری: آپارتمان، گلخانه و محیط های اداری (در نور کافی و غیرمستقیم)
- نیاز به خورشید: نور فراوان و غیرمستقیم (نزدیک پنجره های شرقی یا غربی؛ نور مستقیم شدید باعث سوختگی برگ ها می شود)
- نیاز به آب: آبیاری متوسط و منظم؛ اجازه دهید ۲ تا ۳ سانتی متر از سطح خاک خشک شود و سپس آبیاری کنید. در زمستان آبیاری را به شدت کاهش دهید
معرفی و شناخت گیاه پیچک انگلیسی (آیوی)
پیچک انگلیسی یک گیاه همیشه سبز و رونده از خانواده آرالیاسه است که خاستگاه اصلی آن اروپا و غرب آسیا گزارش شده است. این گیاه در طبیعت دو مرحله رشد متفاوت دارد: در مرحله نابالغ یا جوان، ساقه هایی نرم و بالارونده با برگ های لوب دار (معمولاً سه تا پنج لوب) تولید می کند و با ریشه های هوایی کوچک به دیوار و درخت می چسبد. اما در مرحله بالغ، به شکل بوته ای درمی آید، برگ هایش بدون لوب و بیضی شکل می شوند و حتی ممکن است گل بدهد. همین ویژگی باعث شده در فضای آپارتمانی، بیشتر فرم جوان و رونده آن را ببینیم.
آشنایی با ویژگی ها و نام های رایج پیچک انگلیسی در ایران
در ایران، کمتر کسی این گیاه را با نام آیوی صدا می زند. اگر به گل فروشی مراجعه کنید، احتمالاً آن را با نام های پاپیتال یا عشقه می شناسند. جالب است بدانید که این گیاه در فهرست ناسا به عنوان یکی از بهترین گیاهان برای تصفیه هوا معرفی شده است؛ تحقیقات نشان می دهد پیچک انگلیسی می تواند در جذب فرمالدئید و برخی آلاینده های معلق در هوا مؤثر باشد.
برگ های آن معمولاً براق و چرمی هستند و اگر شرایط فراهم باشد، می تواند شاخه هایی با طول چند متر تولید کند. یک نکته مهم که کمتر به آن اشاره می شود این است که شیره این گیاه برای برخی افراد حساسیت زاست و در صورت تماس با پوست ممکن است باعث تحریک پوستی شود؛ پس موقع هرس بهتر است دستکش بپوشید.
انواع پیچک انگلیسی؛ از نمونه های استاندارد تا پیچک انگلیسی مینیاتوری و ابلق
وقتی صحبت از انواع پیچک انگلیسی می شود، منظور بیشتر واریته های مختلفی است که در رنگ و شکل برگ با هم فرق دارند. در بازار ایران، معمولاً سه دسته کلی را می بینید:
- پیچک انگلیسی سبز (استاندارد): همان برگ های سبز تیره و براق کلاسیک است که مقاومت بالایی دارد و در نور کمتر هم دوام می آورد.
- پیچک انگلیسی ابلق (Variegated): برگ هایش ترکیبی از سبز با حاشیه های سفید، کرم یا زرد است. این نوع به نور بیشتر نیاز دارد تا رنگ حاشیه اش حفظ شود؛ در غیر این صورت به سمت سبز یکدست می رود.
- پیچک انگلیسی مینیاتوری: واریته هایی با برگ های ریزتر که رشد جمع وجورتری دارند و برای تراریوم یا گلدان های کوچک روی میز کار عالی اند.
شناخت نوع گیاه به شما کمک می کند نور مناسب را بهتر تخمین بزنید؛ مثلاً اگر پیچک ابلق را در گوشه تاریک بگذارید، هم رنگش می پرد و هم رشدش علفی و ضعیف می شود.
شرایط نگهداری و مراقبت از گل پیچک انگلیسی
پیچک انگلیسی را می توان به نوعی گیاه مقاوم دانست، اما مقاوم بودن به معنای بی توجهی نیست. این گیاه اگر در محیط درست قرار بگیرد، با کمترین مراقبت رشد خوبی می کند و حتی اگر شاخه ای از آن بشکند یا هرس شود، خیلی زود جای خالی را پر می کند.
نیازهای نوری و بهترین محیط برای رشد پیچک انگلیسی
یکی از بزرگ ترین اشتباهات رایج درباره پیچک انگلیسی این است که فکر کنیم چون در طبیعت زیر درختان رشد می کند، پس در خانه هم باید در تاریکی مطلق باشد. در واقعیت، این گیاه در آپارتمان به نور متوسط تا زیاد و غیرمستقیم نیاز دارد. بهترین مکان، نزدیک پنجره ای است که نور از آنجا می آید اما آفتاب مستقیم و داغ ظهرگاه روی برگ ها نمی افتد. اگر نور کافی نباشد، ساقه ها لاغر و کشیده می شوند (پدیده دراز شدن ساقه)، فاصله برگ ها زیاد می شود و برگ های پایینی زرد و ریزش می کنند. برای پیچک ابلق، نور بیشتر یعنی رنگ سفید یا زرد حاشیه برگ ها پررنگ تر می ماند.
آبیاری اصولی، رطوبت مورد نیاز و خاک مناسب
درباره آبیاری، مهم ترین قانون برای پیچک انگلیسی این است: بین دو آبیاری، اجازه دهید سطح خاک کمی خشک شود. این گیاه از غرقاب شدن و ماندن آب در زیرگلدانی به شدت بدش می آید و اولین نشانه اش، زرد شدن برگ هاست. در تابستان معمولاً هفته ای یک بار (بسته به گرمای محیط) و در زمستان هر ۱۰ تا ۱۴ روز یک بار کافی است. قبل از آبیاری، انگشتتان را تا بند اول در خاک فرو کنید؛ اگر خشک بود، آب بدهید.
خاک مناسب برای این گیاه باید سبک و با زهکشی عالی باشد. ترکیبی از خاک برگ، پرلیت و کمی پیت ماس خوب است. رطوبت محیط هم برای پیچک انگلیسی مهم است؛ به ویژه در اتاق های گرم و خشک که بخاری یا شوفاژ روشن است، غبارپاشی برگ ها (حداقل هفته ای دو بار) یا استفاده از سینی شن مرطوب در زیر گلدان به شادابی برگ ها کمک زیادی می کند. دمای ایده آل هم محدوده ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی گراد است و از قرار گرفتن در معرض باد سرد کولر یا گرمای مستقیم بخاری باید پرهیز کرد.
اگر به دیگر گیاهان علاقه دارید مقاله اسپاتی فیلوم را مطالعه کنید.
روش های تکثیر و هرس گیاه پیچک انگلیسی
یکی از لذت بخش ترین بخش های نگهداری پیچک انگلیسی این است که خیلی راحت می توانید از آن قلمه بگیرید و گیاه جدید بسازید. همچنین چون این گیاه رونده است، هرس به موقع باعث می شود به جای یک شاخه بلند و لخت، یک گیاه پرپشت و شاداب داشته باشید.
چگونه پیچک انگلیسی را در خانه تکثیر کنیم؟
ساده ترین و مطمئن ترین روش تکثیر، استفاده از قلمه ساقه در آب یا خاک است. مراحل را به ترتیب انجام دهید:
- انتخاب شاخه: یک شاخه سالم و غیرخشبی (نرم) از قسمت های میانی یا انتهایی گیاه انتخاب کنید که حداقل ۱۰ سانتی متر طول داشته باشد.
- برش: زیر یک گره (محلی که برگ به ساقه می چسبد) با یک چاقو یا قیچی تیز و ضدعفونی شده برش بزنید. برگ های پایینی را جدا کنید تا فقط دو یا سه برگ در بالای قلمه باقی بماند.
- ریشه دهی در آب: قلمه را در یک ظرف آب تمیز قرار دهید و آن را در مکانی با نور غیرمستقیم بگذارید. هر چند روز یک بار آب را عوض کنید تا جلبک نزند. معمولاً بعد از دو تا سه هفته ریشه های ظریف سفید ظاهر می شوند.
- انتقال به خاک: وقتی ریشه ها حدود ۳ تا ۵ سانتی متر شدند، قلمه را به گلدانی با خاک سبک منتقل کنید و تا یک هفته اول خاک را مرطوب نگه دارید.
روش دیگر، قرار دادن مستقیم قلمه در خاک مرطوب است؛ در این صورت روی گلدان را با یک کیسه پلاستیکی شفاف بپوشانید تا رطوبت حفظ شود، اما هر چند روز یک بار برای تهویه کیسه را بردارید.
پيچك انگليسي
نکات مهم برای هرس و پرپشت کردن شاخه ها
هرس برای پیچک انگلیسی حکم آرایش را دارد. اگر شاخه های گیاه را رها کنید، ممکن است خیلی بلند و لخت شوند و برگ های پایینی بریزند. برای داشتن گیاهی پرپشت:
- سرزنی (Pinching): انتهای شاخه های بلند را با ناخن یا قیچی بزنید. این کار باعث می شود گیاه هورمون رشدش را به سمت شاخه های جانبی بفرستد و از یک شاخه، دو یا سه شاخه جدید جوانه بزند.
- حذف شاخه های ضعیف: در اوایل بهار، شاخه های خشک، زرد یا بسیار لاغر را از نزدیک ساقه اصلی حذف کنید تا انرژی گیاه صرف شاخه های سالم شود.
- کنترل اندازه: اگر گیاه بیش از حد بزرگ شده، می توانید تا یک سوم حجم شاخه ها را کوتاه کنید. پیچک انگلیسی به هرس شدید مقاوم است و دوباره برگ می دهد.
گل پیچک انگلیسی
سوال گل کاران درباره نگهداری پیچک انگلیسی
علت زرد شدن برگ های پیچک انگلیسی چیست؟
زرد شدن برگ ها معمولاً یا به خاطر آبیاری بیش از حد و پوسیدگی ریشه است، یا به دلیل کمبود مواد مغذی (مثل نیتروژن) و یا حمله کنه های قرمز در محیط خشک.
آیا پیچک انگلیسی گیاهی مقاوم برای آپارتمان است؟
بله، پیچک انگلیسی به شرط تأمین نور کافی و غیرمستقیم و آبیاری متعادل، یکی از گیاهان آپارتمانی مقاوم و کم توقع است که حتی برای مبتدی ها هم گزینه مناسبی محسوب می شود.
پیچک ابلق
در مجله دایان نظراتی حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین جای ندارد.