برگ بیدی و شرایط نگهداری و تکثیر

برگ بیدی یکی از آن گیاهان آپارتمانی است که تقریباً هر کسی که یک گلدان از آن داشته باشد، خیلی زود به یک باغبان آماتور تبدیل می شود؛ چرا که هم رشدش سریع است، هم قلمه هایش به راحتی ریشه می دهند و هم ظاهر رونده و آویزش، هر گوشه ای از خانه را زنده می کند. اگر شما هم به تازگی این گیاه را خریده اید یا قصد دارید آن را به مجموعه گیاهان خانگی تان اضافه کنید، این متن دقیقاً برای شماست. در ادامه، از شناخت انواع محبوب برگ بیدی گرفته تا ریزه کاری های آبیاری، نور، خاک، تکثیر و درمان مشکلات رایج، همه چیز را با زبانی ساده و کاربردی مرور می کنیم تا بتوانید یک برگ بیدی شاداب و پرپشت داشته باشید.

مشخصات گل

نام: برگ بیدی (Tradescantia zebrina)
خانواده: برگ بیدیان (Commelinaceae)
نام های دیگر: برگ بیدی ابلق، برگ بیدی راه راه، ترادسکانتیا، یهودی سرگردان
محل رویش: مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری آمریکای مرکزی و جنوبی، مکزیک و کارائیب
نوع گیاه: گیاه رونده و خزنده همیشه سبز با برگ های بیضی و راه راه سبز و بنفش
محل نگهداری: آپارتمان، گلخانه و محیط های اداری (در نور کافی و غیرمستقیم)
نیاز به خورشید: نور فراوان و غیرمستقیم (نزدیک پنجره های شرقی یا غربی؛ نور مستقیم شدید باعث سوختگی برگ ها می شود)
نیاز به آب: آبیاری متوسط و منظم؛ اجازه دهید ۲ تا ۳ سانتی متر از سطح خاک خشک شود و سپس آبیاری کنید. در زمستان آبیاری را به شدت کاهش دهید

آشنایی با گیاه برگ بیدی و ویژگی های بارز آن

گیاه برگ بیدی با نام علمی ترادسکانتیا (Tradescantia) متعلق به خانواده کملیناسه است و بومی مناطقی از جنوب کانادا تا شمال آرژانتین به شمار می رود. این گیاه حدود ۶۰ تا ۷۱ گونه مختلف دارد و در طبیعت به صورت چندساله و رونده رشد می کند. برگ های آن معمولاً بیضی یا نیزه ای شکل، گوشتی و کمی براق هستند و بسته به گونه، رنگ های متنوعی از سبز یکدست تا بنفش ارغوانی و ابلق (سبز با نوارهای سفید یا کرم) دارند. یکی از ویژگی های بارز برگ بیدی، ساقه های گوشتی و آبدار آن است که همین موضوع باعث می شود قلمه گیری و ریشه دهی آن برای افراد مبتدی هم بسیار ساده باشد. ساقه ها می توانند تا بیش از ۶۰ سانتی متر رشد کنند و به همین دلیل برای کاشت در گلدان های آویز یا قرار گرفتن روی طاقچه های بلند بسیار مناسب اند. همچنین برگ بیدی به عنوان یک گیاه با خاصیت تصفیه کنندگی شناخته می شود و همین ویژگی، آن را به گزینه ای محبوب برای فضاهای بسته و آپارتمان ها تبدیل کرده است.

انواع محبوب برگ بیدی

اگر به گل فروشی یا مراکز پرورش گیاهان آپارتمانی سر بزنید، احتمالاً با چند نوع مختلف برگ بیدی روبه رو می شوید که هر کدام ظاهر و کمی شرایط نگهداری متفاوتی دارند. در اینجا سه نوع محبوب و پرطرفدار را معرفی می کنیم:

برگ بیدی بنفش (ترادسکانتیا پالیدا / قلب ارغوان): این گونه با برگ های کشیده و رنگ بنفش ارغوانی چشمگیرش شناخته می شود. برخلاف دو نوع دیگر، برگ هایش کمتر حالت ابلق دارد و بیشتر یکدست بنفش است. در نور کم، رنگ بنفش آن کم رنگ و مایل به سبز می شود.
برگ بیدی سبز (ترادسکانتیا فلومیننسیس یا آلبا): این نوع معمولاً برگ های سبز یکدست و براقی دارد و رشد بسیار سریعی هم دارد. گاهی در برخی منابع از آن با نام زبرینا نیز یاد می شود، هرچند زبرینا معمولاً الگوی راه راه دارد.
برگ بیدی ابلق (زبرینا): محبوب ترین و رایج ترین نوع در بین علاقه مندان است. برگ های آن ترکیبی از سبز، نقره ای و بنفش است و روی سطح برگ، نوارهای موازی و راه راه دیده می شود. این نوع به نور بیشتری نسبت به گونه های سبز یکدست نیاز دارد تا رنگ هایش حفظ شوند.

نحوه نگهداری از گیاه برگ بیدی در خانه و آپارتمان

برگ بیدی را می توان یکی از کم توقع ترین گیاهان آپارتمانی دانست، اما این به معنای بی نیاز بودن کامل از توجه نیست. اگر چند اصل ساده را رعایت کنید، این گیاه ماه ها و حتی سال ها با شادابی در خانه تان می ماند.

میزان نور و دمای ایده آل برای حفظ شادابی برگ بیدی

نور، مهم ترین عامل در حفظ رنگ و فرم برگ بیدی است. این گیاه به نور زیاد ولی غیرمستقیم نیاز دارد. بهترین مکان برای آن، پشت پنجره های رو به شرق یا غرب است که نور ملایم و غیرمستقیم دریافت کند. اگر گلدان را در معرض نور مستقیم و شدید خورشید قرار دهید، برگ ها دچار سوختگی و لکه های قهوه ای می شوند. در مقابل، اگر نور کافی نباشد، گیاه رشد علفی پیدا می کند؛ یعنی فاصله برگ ها روی ساقه زیاد می شود، ساقه ها لاغر و کشیده می شوند و رنگ ابلق یا بنفش برگ ها کم رنگ می شود.

از نظر دما، محدوده ایده آل برای برگ بیدی بین ۱۸ تا ۲۷ درجه سانتی گراد است. این گیاه به سرمای زیر ۱۳ درجه سانتی گراد حساس است و اگر در محیط سرد قرار بگیرد، برگ هایش ممکن است نرم و آبکی شوند یا رنگشان تغییر کند. در زمستان، حواستان باشد که گلدان را نزدیک پنجره های سرد یا در معرض جریان هوای سرد قرار ندهید.

اصول آبیاری، رطوبت مورد نیاز و تعویض گلدان برگ بیدی

آبیاری برگ بیدی باید متعادل باشد؛ نه آنقدر کم که خاک کاملاً خشک شود و نه آنقدر زیاد که ریشه ها بپوسند. در فصل های گرم (بهار و تابستان) معمولاً هفته ای دو بار و در زمستان هفته ای یک بار کافی است. البته این تعداد ثابت نیست و به شرایط محیطی مثل نور، دما و اندازه گلدان بستگی دارد. بهترین کار این است که قبل از آبیاری، ۲ تا ۳ سانتی متر از سطح خاک را با انگشت بررسی کنید؛ اگر خشک شده بود، آب بدهید. نکته مهم دیگر اینکه آبیاری بیش از حد یکی از شایع ترین دلایل پوسیدن ساقه و ریشه برگ بیدی است، پس هرگز اجازه ندهید آب در زیرگلدانی جمع شود.

برگ بیدی به رطوبت نسبی متوسط تا بالا (حدود ۴۰ تا ۷۰ درصد) علاقه دارد. در محیط های خشک، غبارپاشی برگ ها هفته ای یک بار می تواند به شادابی آن کمک کند. البته اگر نوک برگ ها قهوه ای شد، این می تواند نشانه خشکی هوا باشد.

تعویض گلدان برگ بیدی معمولاً هر یک تا دو سال یک بار یا زمانی که ریشه ها از سوراخ های زهکشی بیرون زدند، انجام می شود. گلدان جدید را فقط ۲.۵ تا ۵ سانتی متر بزرگ تر از گلدان قبلی انتخاب کنید و حتماً از گلدانی با زهکشی مناسب استفاده کنید.

بهترین ترکیب خاک و نحوه کوددهی مناسب گیاه

خاک مناسب برای برگ بیدی باید سبک، حاصلخیز و با زهکشی خوب باشد. یکی از ترکیب های پیشنهادی، مخلوطی از خاک باغچه، ماسه و تورب است. برخی منابع نیز ترکیب پیت ماس و پرلیت را توصیه می کنند. برگ بیدی به خاک قلیایی تمایل دارد و از این نظر کمی با بسیاری از گیاهان آپارتمانی متفاوت است.

در مورد کوددهی، این گیاه به کود زیادی نیاز ندارد. در فصل رشد (از فروردین تا مهر) می توانید هر دو هفته یک بار از یک کود مایع محلول در آب با دوز ۳ گرم در لیتر استفاده کنید. یک نکته مهم: برای برگ بیدی های ابلق از کود آهن استفاده نکنید، چون ممکن است به رنگ های ابلق آن آسیب بزند. در پاییز و زمستان، کوددهی را متوقف کنید تا گیاه استراحت کند.

اگر به گل های مختلف و رنگارنگ علاقه دارید مقاله نحوه نگهداری از نخل مرداب را مالعه کنید.

روش های تکثیر، هرس و پرپشت کردن گل برگ بیدی

یکی از لذت بخش ترین بخش های نگهداری برگ بیدی، تکثیر آن است. این گیاه به قدری در ریشه دهی ماهر است که حتی اگر یک شاخه را به طور تصادفی بشکنید، می توانید همان را در آب بگذارید و یک گیاه جدید تحویل بگیرید.

چگونه قلمه زدن برگ بیدی را در آب و خاک انجام دهیم؟

قلمه زدن در آب: یک شاخه سالم و بدون گل را به طول ۱۰ تا ۱۲ سانتی متر از گیاه مادری جدا کنید. برش را دقیقاً زیر یک گره (محل اتصال برگ به ساقه) بزنید، چون ریشه ها از همان نقطه بیرون می آیند. برگ های پایینی را حذف کنید تا هیچ برگی داخل آب قرار نگیرد (در غیر این صورت می پوسد). قلمه را در یک ظرف شیشه ای با آب بدون کلر قرار دهید و آن را در مکانی با نور روشن و غیرمستقیم بگذارید. آب را هر دو تا سه روز یک بار عوض کنید. معمولاً پس از یک تا چهار هفته، ریشه های سفید و ظریفی ظاهر می شوند. وقتی ریشه ها به اندازه کافی رشد کردند (حدود ۲ تا ۳ سانتی متر)، قلمه را به خاک منتقل کنید.

قلمه زدن در خاک: همین قلمه ها را می توانید مستقیماً در یک گلدان کوچک با خاک مرطوب و سبک بکارید. گلدان را در دمای حدود ۱۸ درجه سانتی گراد و نور غیرمستقیم نگه دارید و خاک را همیشه کمی مرطوب نگه دارید (نه خیس). ریشه دهی در خاک معمولاً ۲ تا ۳ هفته طول می کشد. برای اینکه گیاه جدید پرپشت تر شود، می توانید چند قلمه را همزمان در یک گلدان بکارید.

ترفندهای ساده برای رشد سریع و پرپشت شدن شاخه ها

اگر برگ بیدی شما ساقه های بلند و لخت پیدا کرده و برگ هایش فقط در نوک ساقه متمرکز شده اند، وقت آن است که دست به کار شوید. اولین و مؤثرترین کار هرس سرشاخه ها است. در فصل بهار یا اوایل تابستان، ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر از نوک ساقه ها را با قیچی تمیز ببرید. این کار باعث می شود گیاه از پایین شروع به شاخه زنی کند و پرپشت تر شود. ساقه هایی که هرس کردید را دور نریزید؛ همان ها را می توانید به عنوان قلمه در گلدان بکارید تا گلدان تان پرتر شود. نکته دیگر اینکه هر چند وقت یک بار گلدان را بچرخانید تا نور به طور مساوی به همه طرف گیاه برسد و رشد آن متعادل بماند.

مشکلات، بیماری ها و سوالات متداول گیاه برگ بیدی (FAQ)

حتی با بهترین مراقبت ها، ممکن است برگ بیدی علائمی از نارضایتی نشان بدهد. در این بخش، رایج ترین مشکلات را بررسی می کنیم.

علت رنگ پریدگی، قهوه ای شدن یا خشک شدن برگ های برگ بیدی چیست؟

رنگ پریدگی برگ ها (به ویژه در انواع ابلق و بنفش): معمولاً به دلیل کمبود نور است. گیاه را به مکانی با نور بیشتر و غیرمستقیم منتقل کنید.
قهوه ای شدن نوک یا حاشیه برگ ها: اغلب نشانه خشکی هوا یا کم آبی است. غبارپاشی را فراموش نکنید و آبیاری را منظم تر کنید.
لکه های قهوه ای سوخته روی سطح برگ: می تواند ناشی از نور مستقیم و شدید خورشید باشد. گلدان را از تابش مستقیم دور کنید.
نرم و آبکی شدن برگ ها و ساقه ها: نشانه سرمای هوا یا آبیاری بیش از حد است. اگر هوا سرد است، گلدان را به جای گرم تر منتقل کنید و آبیاری را کاهش دهید.
پوسیدن قاعده ساقه نزدیک خاک: قطعاً به دلیل آبیاری زیاد و زهکشی نامناسب است. اجازه دهید خاک بین دو آبیاری کمی خشک شود و زهکش گلدان را بررسی کنید.

آیا گل آپارتمانی برگ بیدی برای نگهداری توسط افراد مبتدی مناسب است؟

بله، کاملاً مناسب است. برگ بیدی یکی از مقاوم ترین و کم توقع ترین گیاهان آپارتمانی برای افراد تازه کار است؛ چون رشد سریعی دارد، به راحتی قلمه می شود و حتی اگر بخشی از آن آسیب ببیند، به سرعت می توانید از ساقه های سالم آن گیاه جدید پرورش دهید.