مهارت‌های دهگانه زندگی

مهارت‌های زندگی شامل توانایی‌هایی هستند که قدرت اجتماعی و روانی فرد را ارتقا می‌دهند و به او کمک می‌کنند تا به شکلی بهتر و مؤثرتر با چالش‌ها و دشواری‌های زندگی روبرو شود. هرچه مهارت های دهگانه زندگی یک فرد بیشتر باشد، او قادر است سلامت روان و رفتار خود را بهتر حفظ کند و به روشی منطقی و کارآمد به حل مشکلات بپردازد.

مهارت های دهگانه زندگی موجب افزایش قدرت سازگاری افراد می‌شود؛ به طوری که فرد می‌تواند مسئولیت‌های اجتماعی و شخصی خود را بهتر بپذیرد، توانمندی‌هایش را بروز دهد و از آسیب‌های ناشی از ناتوانی در حل مشکلات در امان بماند. سازمان بهداشت جهانی 10 مهارت های دهگانه زندگی را معرفی کرده است که هر فرد باید برای داشتن زندگی موفق به آن‌ها مسلط باشد:

1. مهارت خودآگاهی
2. مهارت همدلی
3. مهارت روابط بین فردی
4. مهارت ارتباط مؤثر
5. مهارت مقابله با استرس
6. مهارت مدیریت هیجان
7. مهارت حل مسئله
8. مهارت تصمیم‌گیری
9. مهارت تفکر خلاق
10. مهارت تفکر نقادانه

مهارت خودآگاهی

این مهارت به فرد کمک می‌کند تا نقاط قوت و ضعف خود را بشناسد. اگر فرد بتواند تصویری واقع‌بینانه از خود را بیابد و نیازها و تمایلات خود را به خوبی درک کند، در نتیجه به حقوق فردی، اجتماعی و مسئولیت‌های خود پی می‌برد.

مهارت همدلی

همدلی به معنای درک موقعیت دیگران در هر شرایطی است؛ چه خوب و چه بد. بدین ترتیب، افراد یکدیگر را بیشتر دوست دارند و به توجه به هم می‌پردازند که به بهبود روابط اجتماعی کمک می‌کند.

مهارت روابط بین فردی

این مهارت موجب تقویت مشارکت و اعتماد متقابل و همکاری با دیگران می‌شود و به ایجاد روابط دوستانه کمک می‌کند و دوستی‌های ناسالم را خاتمه می‌دهد تا کسی از این روابط آسیب نبیند.

مهارت ارتباط مؤثر

با این مهارت، افراد یاد می‌گیرند که برای درک بهتر دیگران به طور مؤثر به صحبت‌های آن‌ها گوش دهند. همچنین، فرد می‌تواند نیازها و احساسات خود را با دیگران به اشتراک بگذارد تا نیازها و احساسات هر دو طرف تأمین گردد.

مهارت مقابله با فشار عصبی

زندگی در دنیای مدرن با فشارهای روحی و روانی بسیاری همراه است. این فشارها اگر بیش از حد باشد می‌تواند تأثیر منفی بر زندگی افراد بگذارد و سبب بروز مشکلات جدی شود. با یادگیری این مهارت، افراد توانایی شناخت هیجان‌های مثبت و منفی خود و دیگران را پیدا می‌کنند و تلاش می‌کنند واکنشی نشان دهند که این عوامل برای آن‌ها مشکل‌ساز نشود.

مهارت مدیریت هیجان

هر فرد در زندگی خود با هیجانات متنوعی از جمله غم، خشم، ترس و شادی روبرو است که همگی بر زندگی او تأثیر می‌گذارند. شناخت و کنترل این هیجانات به معنای مدیریت هیجان است. برای کسب این مهارت، فرد باید احساسات و هیجانات دیگران را نیز درک کرده و آن‌ها را کنترل کند.

مهارت حل مسئله

زندگی پر از مسائل ساده و پیچیده است. با یادگیری این مهارت می‌توانیم مشکلات و مسائلی را که در زندگی روزمره به وجود می‌آیند، بهتر مدیریت کنیم.

مهارت تصمیم‌گیری

برای هر قدمی که در زندگی برمی‌داریم، نیاز به تصمیم‌گیری داریم. مسیر زندگی هر فرد توسط تصمیم‌های او تعیین می‌شود. با یادگیری این مهارت، افراد می‌توانند اهداف خود را واقع‌بینانه تعیین کرده و از بین راه‌حل‌های مختلف بهترین گزینه را انتخاب کنند و مسئولیت عواقب آن را بپذیرند.

مهارت تفکر خلاق

تفکر یکی از مهم‌ترین مهارت‌های زندگی است. مهارت تفکر خلاق به معنای توانایی کشف، نوآوری و خلق ایده‌های جدید است. با یادگیری تفکر خلاق، افراد می‌توانند هنگام رویارویی با چالش‌ها، احساسات منفی را به مثبت تبدیل کنند. در این حالت، مشکلات دیگر مزاحم زندگی نیستند، بلکه به عنوان فرصت‌هایی برای یافتن راه‌حل‌های جدید تلقی می‌شوند.

مهارت تفکر نقادانه

این مهارت به ما کمک می‌کند تا هر موضوعی را به سادگی قبول یا رد نکنیم و قبل از هرگونه تصمیم‌گیری، آن را به دقت بررسی کنیم. با آموختن تفکر نقادانه، می‌توانیم از فریب دیگران جلوگیری کنیم و در مورد عواقب مسائل به دقت فکر کنیم و تصمیمات درستی اتخاذ کنیم.