چکیده بیوگرافی مریم میرزاخانی
- نام: مریم میرزاخانی
- متولد: ۲۲ اردیبهشت ۱۳۵۶ برابر با ۱۲ مه ۱۹۷۷ – تهران، ایران
- محل زندگی: پالو آلتو، کالیفرنیا، آمریکا
- زمان فوت: ۲۳ تیر ۱۳۹۶ برابر با ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۷ در سن چهل سالگی – آمریکا
- علت درگذشت: سرطان پستان
- ملیت: ایرانی
- محل تحصیل: دبیرستان فرزانگان تهران – دانشگاه صنعتی شریف (کارشناسی) – دانشگاه هاروارد (دکتری)
- همسر: یان واندراک (ریاضیدان چک تبار و استاد دانشگاه استنفورد)
- فرزند: آناهیتا
- زمینه علمی: هندسه هذلولوی – نظریه تایشمولر – دینامیک روی سطوح مختلط
- جوایز مهم: دو مدال طلای المپیک ریاضی جهان (۱۹۹۴ و ۱۹۹۵) – جایزه فیلدز (۲۰۱۴)
- سمت علمی: استاد ریاضی دانشگاه استنفورد
- نخستین زن و نخستین ایرانی برنده جایزه فیلدز در تاریخ
- مجله دایان زندگینامه مریم میرزاخانی را منتشر کرده است
مریم میرزاخانی کیست؟
مریم میرزاخانی یک ریاضیدان زن ایرانی بود. او در سال ۱۳۵۶ در تهران متولد شد. مریم از دوران مدرسه استعداد شگفت انگیزی در ریاضیات نشان داد. او در المپیک ریاضی جهان دو مدال طلا گرفت. یکی از این مدال ها با نمره کامل تاریخ ساز شد.
مریم میرزاخانی در دانشگاه صنعتی شریف تحصیل کرد. سپس برای ادامه تحصیل به دانشگاه هاروارد آمریکا رفت. او توانست مدرک دکتری خود را با پژوهش های نوین دریافت کند. بعد از دکتری به استاد دانشگاه استنفورد تبدیل شد. مجله دایان زندگی پرفراز و نشیب این ریاضیدان بزرگ را روایت کرده است.
بزرگترین افتخار مریم میرزاخانی بردن جایزه فیلدز بود. این جایزه بالاترین نشان ریاضی جهان محسوب می شود. مریم نخستین زن و نخستین ایرانی برنده این جایزه شد. فیلدز به نوبل ریاضیات شهرت دارد. مریم این جایزه را در سال ۲۰۱۴ دریافت کرد.
مریم میرزاخانی در حوزه هندسه هذلولوی پژوهش می کرد. کار او روی سطوح منحنی و فضاهای پیچیده بود. نظریه های مریم مسائل دشوار ریاضی را حل کرد. بسیاری از دانشمندان کار او را انقلابی در ریاضیات می دانند. مریم با فروتنی و پشتکار مثال زدنی کار می کرد.
مریم میرزاخانی در سال ۱۳۹۶ بر اثر بیماری سرطان درگذشت. زادروز او یعنی ۱۲ مه به نام روز جهانی زنان در ریاضیات نامگذاری شده است. این روز هر سال به پاس تلاش مریم و دیگر زنان ریاضیدان جشن گرفته می شود. نام مریم میرزاخانی برای همیشه در تاریخ ریاضی جهان ماندگار ماند.
دلیل شهرت مریم میرزاخانی
مریم میرزاخانی به خاطر بردن جایزه فیلدز در جهان مشهور شد. جایزه فیلدز بالاترین نشان افتخار در علم ریاضیات است. هیچ زنی پیش از مریم موفق به دریافت این جایزه نشده بود. او نخستین زن برنده فیلدز در تاریخ ریاضی جهان است. این دستاورد نام مریم را در سراسر جهان پرآوازه ساخت.
مریم میرزاخانی دو مدال طلای المپیک ریاضی جهان را در کارنامه خود دارد. او در سال ۱۹۹۵ موفق به کسب نمره کامل در این مسابقه شد. هیچ دانش آموز ایرانی پیش از او نمره کامل نگرفته بود. این موفقیت در دوران دبیرستان شهرت اولیه مریم را رقم زد. او از همان نوجوانی یک نابغه ریاضی شناخته می شد.
پژوهش های نوین مریم میرزاخانی در هندسه هذلولوی انقلابی بود. او مسائل دشوار در نظریه تایشمولر را حل کرد. کار مریم روی سطوح ریمانی و فضاهای مختلط بسیار تأثیرگذار بود. دانشمندان ریاضیات مدرن وامدار کشف های مریم هستند. این پژوهش های عمیق دلیل اصلی شهرت علمی او به شمار می رود.
مریم میرزاخانی استاد دانشگاه استنفورد یکی از برترین دانشگاه های جهان بود. دعوت به همکاری از سوی استنفورد نشان دهنده جایگاه بالای علمی اوست. مریم در طول زندگی خود جوایز علمی متعددی از سراسر جهان دریافت کرد. مجله دایان بارها به تحلیل دلیل شهرت جهانی مریم پرداخته است. این موفقیت ها مریم را به یک اسطوره زنده تبدیل کرد.
نامگذاری روز جهانی زنان در ریاضیات به یاد مریم میرزاخانی انجام شده است. زادروز مریم یعنی ۱۲ مه به عنوان این روز جهانی انتخاب گردید. این تصمیم توسط اتحادیه جهانی ریاضیات گرفته شده است. هر سال در این روز از مریم و دیگر زنان ریاضیدان تجلیل می شود. این بزرگداشت نشان عمق شهرت و احترام مریم در جهان است.
زندگینامه مریم میرزاخانی از کودکی تا درگذشت
مریم میرزاخانی در سال ۱۳۵۶ در تهران متولد شد. او در یک خانواده متوسط و کتابخوان بزرگ شد. مریم در کودکی به خواندن رمان و داستان علاقه زیادی داشت. برادر او جرقه علاقه به ریاضیات را در ذهن مریم روشن کرد. مریم کمک کردن مسائل ریاضی را یک بازی شیرین می دانست.
مریم میرزاخانی دوران دبیرستان را در تهران سپری کرد. او در این سالها وارد مسابقات المپیاد ریاضی شد. مریم دو سال پیاپی مدال طلای جهان را کسب نمود. در سال دوم موفق به گرفتن نمره کامل از چهل و دو شد. این موفقیت راه او را برای ورود به دانشگاه شریف هموار ساخت.
مریم میرزاخانی تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه صنعتی شریف شروع کرد. او در این دانشگاه با استعدادهای برتر ریاضی ایران همکلاس شد. مریم بعد از گرفتن مدرک کارشناسی راهی آمریکا گردید. او برای ادامه تحصیل وارد دانشگاه هاروارد بسیار معروف شد. مریم در هاروارد مدرک دکتری خود را با موفقیت به دست آورد.
مریم میرزاخانی بعد از دکتری به عنوان استاد در استنفورد مشغول کار شد. او در همین دوران موفق به کشف نظریه های نوین در هندسه گردید. مریم در سال ۲۰۱۴ بزرگترین جایزه ریاضی جهان یعنی فیلدز را برد. مجله دایان مسیر پرافتخار زندگی او را بارها روایت کرده است. مریم تا پایان عمر استاد دانشگاه استنفورد باقی ماند.
مریم میرزاخانی در سال ۱۳۹۵ دچار بیماری سرطان شد. او با شجاعت بسیار به جنگ این بیماری خطرناک رفت. مریم در تاریخ ۲۴ تیر ماه سال ۱۳۹۶ درگذشت. محل دفن او در کشور آمریکا شهر پالو آلتو قرار دارد. زادروز مریم حالا به نام روز جهانی زنان در ریاضیات مشهور شده است.
افتخارات و مدال های مریم میرزاخانی
مریم میرزاخانی دو مدال طلای المپیک جهانی ریاضی را در کارنامه خود دارد. او در سال ۱۹۹۴ در کشور چین موفق به کسب اولین مدال طلا شد. یک سال بعد در کشور کانادا دومین مدال طلا را به دست آورد. مریم در سال ۱۹۹۵ نمره کامل چهل و دو را از آن خود کرد. هیچ دختر ایرانی پیش از او چنین موفقیت بزرگ به دست نیاورده بود.
بزرگترین افتخار مریم میرزاخانی بردن جایزه فیلدز در سال ۲۰۱۴ میلادی است. این جایزه معتبرترین نشان افتخار در جهان ریاضیات به شمار می رود. مریم نخستین زن و نخستین ایرانی برنده جایزه فیلدز شد. فیلدز هر چهار سال یک بار به ریاضیدانان زیر چهل سال داده می شود. مریم نام ایران را در تاریخ این جایزه جاودانه ساخت.
مریم میرزاخانی در سال ۲۰۰۹ موفق به دریافت جایزه بزرگ بلومنتال شد. این جایزه توسط انجمن ریاضی آمریکا به ریاضیدانان برتر داده می شود. مریم همچنین برنده جایزه ستر در سال ۲۰۱۳ گردید. مجله دایان مجموعه کاملی از افتخارات مریم را منتشر کرده است. هر یک از این جوایز نشان دهنده یک دستاورد بزرگ علمی بود.
مریم میرزاخانی در سال ۲۰۱۴ به عضویت فرهنگستان ملی علوم آمریکا درآمد. این عضویت بالاترین افتخار برای یک دانشمند در آمریکا محسوب می شود. مریم همچنین عضو پیوسته انجمن ریاضی آمریکا و فرهنگستان هنر و علوم بود. دانشگاه استنفورد کرسی استادی مریم را به نام او ماندگار کرد. این کرسی استادی یک افتخار ویژه برای ریاضیدانان برتر جهان است.
مریم میرزاخانی پس از مرگ نیز افتخارات بسیاری دریافت کرده است. آژانس فضایی اروپا یک سیارک را به نام مریم میرزاخانی نامگذاری کرد. روز دوازدهم ماه مه به مناسب زادروز مریم روز جهانی زنان در ریاضیات شد. بسیاری از دانشگاه ها و مدارس جهان جایزه مریم میرزاخانی را بنا نهادند. این افتخارات همگی جایگاه بزرگ مریم در تاریخ علم جهان را نشان می دهد.
دستاوردهای علمی و نظریه های مریم میرزاخانی
- مدال طلا. المپیاد جهانی ریاضی (هنگ کنگ ۱۹۹۴)
- مدال طلا (با نمرهٔ کامل). المپیاد جهانی ریاضی (کانادا ۱۹۹۵)
- همکار پژوهشگاه دانش های بنیادی، تهران، ایران از ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۹
- جایزهٔ افتخاری دانشگاه هاروارد در سال ۲۰۰۳
- جایزهٔ برترین فارغ التحصیلان دانشگاه هاروارد در سال ۲۰۰۳
- جایزهٔ پژوهشگر برتر بنیاد ریاضیات کلی در سال ۲۰۰۴
- جایزهٔ ای ام اس بلومنتال در سال ۲۰۰۹
- دعوت به کنگره بین المللی ریاضیات در سال ۲۰۱۰ برای سخنرانی در مورد «توپولوژی و سیستم های پویا و معادله دیفرانسیل معمولی»
- جایزه ستر از طرف انجمن ریاضی آمریکا در سال ۲۰۱۳
- انتخاب به عنوان یکی از ده فرد مهم سال ۲۰۱۴ از سوی مجله نیچر
- جایزه بنیاد ریاضیات کلی در سال ۲۰۱۴
- سخنران مدعو کنگرهٔ بین المللی ریاضی (۲۰۱۴)
- مدال فیلدز سال ۲۰۱۴ سئول
- عضویت در فرهنگستان علوم فرانسه در سال ۲۰۱۵
- عضویت در مجمع فیلسوفان آمریکا در سال ۲۰۱۵
- عضویت در آکادمی ملی علوم آمریکا در سال ۲۰۱۶
- عضویت در فرهنگستان هنر و علوم در سال ۲۰۱۷
علت درگذشت و روز درگذشت مریم میرزاخانی
مریم میرزاخانی در سال ۱۳۹۵ به بیماری سرطان سینه مبتلا شد. این بیماری به تدریج در بدن او گسترش یافت. مریم با قدرت روحی بالا به جنگ سرطان رفت. او حتی در دوره بیماری به کار علمی خود ادامه داد. مریم تا آخرین روزهای زندگی دست از پژوهش برنداشت.
بیماری سرطان در سال ۱۳۹۶ به کبد و مغز استخوان مریم سرایت کرد. پزشکان تلاش بسیاری برای درمان او انجام دادند. مریم چندین مرحله شیمی درمانی و جراحی را پشت سر گذاشت. متاسفانه درمان دیگر روی بدن او تاثیر مثبت نداشت. مجله دایان گزارش کاملی از روند بیماری مریم منتشر کرده است.
مریم میرزاخانی در تاریخ ۲۴ تیر ماه سال ۱۳۹۶ چشم از جهان فروبست. روز درگذشت او مصادف با ۱۵ ژوئیه سال ۲۰۱۷ میلادی بود. مریم در بیمارستانی در شهر استنفورد آمریکا جان داد. او در لحظه مرگ چهل سال سن داشت. مرگ مریم ضربه سنگینی به جهان ریاضیات وارد کرد.
پیکر مریم میرزاخانی در شهر پالو آلتو در کشور آمریکا به خاک سپرده شد. مراسم خاکسپاری او با حضور خانواده و همکاران علمی برگزار گردید. دانشگاه استنفورد پرچم خود را به نشانه احترام نیمه افراشته کرد. دانشمندان جهان در پیام های خود از او به عنوان یک نابغه یاد کردند. رییس جمهور ایران نیز درگذشت مریم را تسلیت گفت.
بعد از مرگ مریم میرزاخانی کارهای بزرگداشت بسیاری انجام شد. سازمان جهانی ریاضیات روز ۱۲ مه زادروز مریم را روز جهانی زنان در ریاضیات نامید. بنیاد مریم میرزاخانی برای کمک به دانش آموزان دختر راه اندازی شد. نام مریم روی یک سیارک در فضا ثبت گردید. این کارها نشان می دهد مریم هرگز از یاد جهان نخواهد رفت.
جملات معروف و نقل قول های مریم میرزاخانی
- زیبایی ریاضیات فقط در رسیدن به جواب نیست مسیر طی کردن یک مسئله شیرین ترین بخش کار است
- صبر مهمترین ویژگی یک ریاضیدان است حل مسائل دشوار نیاز به روزها و ماهها فکر کردن دارد
- دختران می توانند هر جایگاهی در ریاضیات به دست آورند به صدای درون خود اعتماد کنند
- هیچ محدودیتی برای ذهن کنجکاو یک زن وجود ندارد مریم میرزاخانی این حقیقت را ثابت کرد
- از شکست نترسید ناامیدی بخش طبیعی از مسیر کشف و خلاقیت است
- مجله دایان نقل کرده است که مریم گفت معلم خوب می تواند مسیر زندگی یک دانش آموز را عوض کند
- خانواده اولین و مهمترین مدرسه یک انسان است قدردان زحمت پدر و مادر خود باشید
- نمی خواهم اسطوره شوم من فقط یک انسان معمولی هستم که ریاضیات را دوست دارد
- موفقیت من هیچ راز پنهانی ندارد فقط نتیجه تلاش شبانه روزی یک دختر ایرانی است
- ریاضیدان خوب کسی است که تسلیم نشود و تا پیدا کردن جواب دست از تلاش بر ندارد
آموزش و تحصیلات مریم میرزاخانی از دبیرستان تا استنفورد
مریم میرزاخانی دوران دبیرستان خود را در تهران و مدرسه فرزانگان گذراند. او در این مدرسه با استعدادهای برتر ریاضی ایران همکلاس شد. مریم زیر نظر معلمان مجرب المپیاد ریاضی را به صورت حرفه دنبال کرد. او در سال سوم دبیرستان موفق به کسب مدال طلای جهانی شد. مریم در سال چهارم دبیرستان نمره کامل المپیاد را به دست آورد.
مریم میرزاخانی پس از دبیرستان وارد دانشگاه صنعتی شریف گردید. او در دانشکده ریاضی شریف به تحصیل در مقطع کارشناسی مشغول شد. مریم در این دانشگاه با اساتید برجسته ریاضی ایران آشنا گردید. فضای علمی شریف علاقه او را به پژوهش عمیق ریاضی بیشتر کرد. مریم مدرک کارشناسی خود را با رتبه عالی از شریف دریافت نمود.
مریم میرزاخانی برای ادامه تحصیل راهی دانشگاه هاروارد آمریکا شد. او در هاروارد زیر نظر استاد بزرگ کورتیس مک مولن تحقیق می کرد. مک مولن خود یک برنده جایزه فیلدز بود و مریم را راهنمایی می کرد. مریم در سال ۲۰۰۴ مدرک دکتری خود را از هاروارد دریافت نمود. رساله دکتری مریم امروز یکی از منابع مهم ریاضی جهان است.
مریم میرزاخانی بعد از دکتری به دانشگاه پرینستون رفت و مشغول پژوهش شد. او در پرینستون چهار سال به عنوان دستیار استاد فعالیت کرد. مریم در این دوران مشهورترین نظریه های خود را پایه ریزی نمود. مجله دایان از پرینستون به عنوان پله ترقی مریم یاد کرده است. مریم سپس به دانشگاه استنفورد دعوت شد تا به عنوان استاد کار کند.
مریم میرزاخانی در دانشگاه استنفورد به درجه استاد کامل رسید. او در استنفورد گروه پژوهشی خود را برای مطالعه هندسه هذلولوی تشکیل داد. مریم تا پایان عمر به عنوان استاد ریاضی در استنفورد مشغول کار بود. او در این دانشگاه به تربیت دانشجویان دکتری بسیاری پرداخت. استنفورد کرسی استادی مریم را به یاد او ماندگار کرده است.
مریم میرزاخانی هنگام دریافت مدال فیلدز از رئیسجمهوری کره جنوبی
چرا مریم میرزاخانی الگوی دختران جهان شد؟
مریم میرزاخانی نخستین زن برنده جایزه فیلدز در تاریخ ریاضیات است. این جایزه بالاترین نشان افتخار در جهان ریاضی به شمار می رود. پیش از مریم هیچ زنی موفق به دریافت این جایزه نشده بود. مریم ثابت کرد زنان می توانند در بالاترین سطح علمی جهان موفق شوند. این دستاورد بزرگ مریم را به یک الگوی جهانی برای دختران تبدیل کرد.
مریم میرزاخانی در دوران مدرسه دو مدال طلای المپیک ریاضی را به دست آورد. او در سال ۱۹۹۵ نمره کامل چهل و دو را در این مسابقه کسب کرد. هیچ دختر ایرانی پیش از مریم چنین موفقیتی نداشته است. مریم از یک دختر دبیرستانی معمولی به یک نابغه ریاضی تبدیل شد. مجله دایان مسیر پر افتخار او را الهام بخش دختران جهان می داند.
مریم میرزاخانی در تمام دوران زندگی بسیار فروتن و بی ادعا باقی ماند. او هرگز خود را یک اسطوره یا نابغه خاص نمی دانست. مریم دوست داشت به جای شهرت فقط به پژوهش و کار علمی بپردازد. او به دختران جوان توصیه می کرد به صدای درون خود اعتماد کنند. این فروتنی همراه با موفقیت بزرگ احترام همه مردم جهان را برانگیخت.
مریم میرزاخانی با وجود بیماری سخت سرطان هرگز دست از کار نکشید. او تا آخرین روزهای زندگی به تدریس و تحقیق ادامه داد. مریم شجاعت و استقامت خود را در برابر یک بیماری خطرناک نشان داد. او به جهانیان ثابت کرد اراده انسان می تواند بر هر مانعی پیروز شود. این روحیه قوی مریم را به الگوی دختران در همه زمینه های زندگی تبدیل کرد.
مریم میرزاخانی از یک خانواده معمولی ایرانی برخاست و به قله علم رسید. او هیچ پشتوانه ویژه یا خانواده ثروتمندی نداشت. مریم تنها با تکیه بر استعداد و تلاش بی وقفه خود موفق شد. این داستان به دختران سراسر جهان امید و انگیزه می دهد. مریم نشان داد هر دختری با پشتکار می تواند به بزرگترین رویاهای خود برسد.
مریم میرزاخانی در مراسم اهدای مدال فیلدز
تاثیر مریم میرزاخانی بر ریاضیات مدرن و آینده آن
مریم میرزاخانی با کشف فرمول جدید برای محاسبه حجم فضاهای تایشمولر انقلاب بزرگی ایجاد کرد. این کشف راه تازه برای پژوهش در هندسه هذلولوی و دینامیک باز کرد. بسیاری از مسائل حل نشده ریاضی با کمک روش مریم به جواب رسید. کار مریم مرزهای دانش بشر را در شاخه هندسه و توپولوژی جابجا نمود. مجله دایان این دستاورد را یکی از بزرگترین پیشرفت ریاضی مدرن می داند.
مریم میرزاخانی رابطه عمیق بین هندسه و فیزیک نظری را برای اولین بار کشف کرد. کار او نشان داد قوانین هندسه هذلولوی در پدیده کوانتوم نیز دیده می شود. فیزیکدانان امروز از روش مریم برای مطالعه رفتار ذرات زیر اتمی استفاده می کنند. این ارتباط میان دو شاخه علم مرز تازه از پژوهش را گشوده است. مریم با این کار فیزیک و ریاضیات را به هم نزدیکتر ساخت.
مریم میرزاخانی با اثبات حدس وایل-پترسون یک معمای پنجاه ساله ریاضی را حل کرد. این حدس پیش از مریم غیرقابل حل تصور می شد و ذهن ریاضیدانان را مشغول کرده بود. مریم با نبوغ خود راهی نو برای اثبات این قضیه دشوار پیدا کرد. امروز پژوهشگران ریاضی از روش مریم در دهها مسئله دیگر استفاده می کنند. این موفقیت نام مریم را در تاریخ ریاضیات جاودانه کرده است.
مریم میرزاخانی الهام بخش نسل تازه زنان برای ورود به ریاضیات شد. تعداد دختران شرکت کننده در المپیک ریاضی پس از مریم رشد چشمگیر پیدا کرد. بسیاری از دانشگاه های جهان جایزه مریم میرزاخانی را برای تشویق زنان بنا نهادند. روز جهانی زنان در ریاضیات به یاد مریم هر سال برگزار می شود. آینده ریاضیات جهان مدیون تلاش و موفقیت این زن بزرگ ایرانی است.
پژوهش مریم میرزاخانی امروز در پیشرفته ترین آزمایشگاه ریاضی جهان تدریس می شود. دانشگاه استنفورد هاروارد و پرینستون کار مریم را جزو منابع درسی اصلی قرار داده اند. هر سال دهها مقاله علمی بر اساس کشف مریم میرزاخانی منتشر می شود. نسل جدید ریاضیدانان راه مریم را ادامه می دهند و نظریه او را گسترش می بخشند. تاثیر مریم بر ریاضیات مدرن هر روز بیشتر از روز قبل می شود.
ارسال دیدگاه