سبک‌های تصمیم‌گیری
از انتخاب رنگ لباس تا تصمیم برای ازدواج، مغز شما تحلیل‌های مختلفی انجام می‌دهد تا به نتیجه نهایی برسد.
برای اینکه در موقعیت‌های حساس و مهم زندگی به درستی تصمیم بگیریم، باید روش‌های درست سبک‌های تصمیم‌گیری را بیاموزیم و بدانیم چگونه بهترین گزینه را از میان گزینه‌های موجود انتخاب کنیم. افراد با توجه به ویژگی‌های شخصیتی و موقعیتی متفاوتشان از سبک‌های تصمیم‌گیری و روش‌های مختلفی برای تصمیم‌گیری استفاده می‌کنند.
۱- تصمیم‌گیری احساسی:
در این حالت، احساسات و حالات درونی‌مان را مقدم می‌دانیم و بر اساس آن‌ها تصمیم می‌گیریم؛ یعنی فکرمان را نادیده می‌گیریم و به قول معروف به دلمان گوش می‌دهیم. در این شیوه سبک‌های تصمیم‌گیری، خبری از آینده‌نگری و منطق نیست و مبنای انتخاب احساسات درونی فرد است، مانند فردی که می‌گوید «به دلم افتاده این کار را انجام بدهم بهتر است.»
۲- تصمیم‌گیری اضطراری:
برخی افراد در شرایطی که مجبورند تصمیم بگیرند دچار اضطراب می‌شوند. تعارض بین انتخاب‌ها و اضطراب به قدری طاقت‌فرسا می‌شود که فرد نمی‌تواند به درستی تصمیم بگیرد.
این افراد در این شرایط بدون فکر کردن و بدون اینکه سعی کنند اطلاعاتی درباره انتخابشان به دست آورند، یکی از گزینه‌ها را انتخاب می‌کنند تا از تنش و فشار خلاص شوند. در واقع انتخاب آن‌ها به منزله فرار و رهایی از تنش موجود است.
۳- تصمیم‌گیری اجتنابی:
بعضی افراد در شرایط تصمیم‌گیری‌های مهم سعی می‌کنند از موقعیت فرار کنند. این افراد خود را ضعیف‌تر از آن می‌بینند که بتوانند تصمیم بگیرند و مدام موضوع را به تأخیر می‌اندازند یا با گفتن جملاتی مانند «بی‌خیال، همه‌چیز درست می‌شود» به آرامشی کاذب و موقتی می‌رسند.
۴- تصمیم‌گیری تکانه‌ای:
تکانه به زبان ساده یعنی هیجان‌های زودگذر و شدید که فرد را به کاری وامی‌دارد.
در تصمیم‌گیری تکانه‌ای، فرد سریع و بدون تفکر تصمیم می‌گیرد و به طور کلی بی‌خیال سبک و سنگین کردن مسائل می‌شود و بر اساس تکانه‌های آنی و زودگذر عمل می‌کند؛ تصمیم‌هایی که معمولاً خود فرد هم بعداً از انتخابش متعجب می‌شود: «خودم هم نمی‌دانم چطور این کار را کردم.» این جمله را بسیاری از این افراد می‌شنوند.
این نوع تصمیم‌گیری یکی از خطرناک‌ترین سبک‌های تصمیم‌گیری است که می‌تواند عواقب ناخوشایندی برای فرد و اطرافیانش داشته باشد؛ مانند بسیاری از افرادی که ناخواسته و بر اساس یک تصمیم آنی مرتکب جرمی شده‌اند.
۵- تصمیم‌گیری مطیعانه:
افرادی که به راحتی گوش به فرمان دیگران هستند معمولاً این‌گونه تصمیم می‌گیرند، یعنی بر اساس انتظارات دیگران. این افراد خواسته‌ها و اهداف خود را نادیده می‌گیرند و به آسانی اجازه می‌دهند دیگران به جای آن‌ها انتخاب کنند. جمله‌ی معروفی که از این افراد زیاد می‌شنویم «هرچی شما بگید» است.
این افراد به اندازه کافی اعتماد به نفس ندارند تا با مسائل و مسئولیت‌های زندگی روبه‌رو شوند و معمولاً برای فرار از پیامدهای انتخابشان حق انتخاب را به دیگران می‌سپارند.
۶- تصمیم‌گیری تقدیری:
این شیوه تصمیم‌گیری وقتی رخ می‌دهد که افراد مهارت لازم برای تصمیم‌گیری ندارند و به هیچ وجه به فکرشان هم نمی‌رسد که می‌توانند خودشان تصمیم بگیرند. آن‌ها همه چیز را به قضا و قدر نسبت می‌دهند و به خیال خود شانسی انتخاب می‌کنند. در باور این افراد، همه شکست‌ها و موفقیت‌ها به شانس و اقبال بستگی دارد.
۷- تصمیم‌گیری منطقی:
این نوع تصمیم‌گیری، سالم‌ترین و بهترین شیوه تصمیم‌گیری است زیرا فرد تلاش می‌کند که بر اساس تفکر و منطق عمل کند و سعی می‌کند همه‌ی اطلاعات لازم را جمع‌آوری کند و پس از سبک و سنگین کردن آن‌ها، به درستی تصمیم بگیرد. در واقع، همه جوانب را در نظر می‌گیرد و به پیامدهای احتمالی انتخابش به دقت فکر می‌کند و یک تصمیم کاملاً آگاهانه می‌گیرد.
💡💪🚀 سپاس