گل عنکبوتی یا همان گندمی یکی از محبوب ترین و مقاوم ترین گیاهان آپارتمانی است که تقریباً هر کسی که تجربه نگهداری از گیاه را داشته، با آن آشناست. این گیاه بومی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری آفریقای جنوبی است و به دلیل برگ های باریک و آویزانش که شبیه به پاهای عنکبوت هستند، به این نام شناخته می شود. جالب است بدانید که این گیاه علاوه بر زیبایی، یک تصفیه کننده طبیعی هوا است و می تواند مواد مضر مثل بنزن، مونوکسید کربن و زایلین را از هوای خانه حذف کند.
مشخصات گل گندمی
- نام: گندمی یا کلروفیتوم کوماتوزوم (Chlorophytum comosum)
- خانواده: آسپاراژاسه (Asparagaceae)
- نام های دیگر: گیاه عنکبوتی، اسپایدر پلنت، سبزگیا، سجافی، گیاه ربان
- محل رویش: بومی آفریقای جنوبی و مناطق گرمسیری
- نوع گیاه: گیاه همیشه سبز و پایا (چندساله) با برگ های باریک، کشیده و آویزان
- محل نگهداری: آپارتمان، دفتر کار، گلدان های آویز (به دلیل حالت آبشاری برگ ها)
- نیاز به خورشید: نور غیرمستقیم و متوسط؛ نور مستقیم و شدید باعث سوختگی برگ ها می شود
- نیاز به آب: بین دو آبیاری باید ۲ تا ۳ سانتی متر از سطح خاک خشک شود؛ آبیاری بیش از حد باعث پوسیدگی ریشه می شود
ویژگی های ظاهری و انواع گل عنکبوتی
گندمی برگ هایی باریک، بلند و نواری شکل دارد که از وسط گلدان رشد می کنند و حالت آویزان پیدا می کنند. ارتفاع معمول این گیاه حدود ۲۵ تا ۳۰ سانتی متر است، اما ساقه های گل دهنده آن می توانند بلندتر شوند. ریشه های این گیاه گوشتی و غده ای هستند و آب را در خود ذخیره می کنند، به همین دلیل به خشکی مقاوم است.
انواع محبوب گندمی عبارتند از:
- گندمی سبز (Vittatum): رایج ترین نوع با برگ های کاملاً سبز یا نوارهای کرم روشن در مرکز
- گندمی ابلق (Variegatum): برگ هایی با لبه های سفید و مرکز سبز که به گورخری هم معروف است
- گندمی Bonnie: برگ های فر و پیچ خورده دارد و برای فضاهای کوچک مناسب است
- گندمی Hawaiian: کوچک و جمع وجور با برگ های سبز براق
در فصل بهار و تابستان، گندمی گل های کوچک سفید و ستاره ای تولید می کند که روی ساقه های بلند و آویزان ظاهر می شوند. روی همین ساقه ها، گیاهچه های کوچک یا همان پاجوشها رشد می کنند که بهترین روش برای تکثیر گیاه هستند.
تفاوت گل عنکبوتی با سوسن عنکبوتی
یکی از اشتباهات رایج، یکسان دانستن گندمی با سوسن عنکبوتی است. در حالی که این دو گیاه کاملاً متفاوت هستند:
- گندمی (Chlorophytum comosum): گیاه آپارتمانی و برگی است که در گلدان و فضای بسته رشد می کند. برگ های باریک و آویزان دارد و به نور غیرمستقیم نیاز دارد.
- سوسن عنکبوتی (Crinum یا Lycoris): یک گیاه پیازدار و گل دار است که بومی مناطق گرمسیری است و در باغچه یا فضای باز کاشته می شود. گل های شیپوری و معطر دارد و به نور مستقیم و خاک مرطوب نیاز دارد. جالب است بدانید که تمام قسمت های سوسن عنکبوتی سمی است.
اگر به گل ها علاقه دارید مقاله گل آگلونما را مطالعه کنید.
شرایط نگهداری گل عنکبوتی در خانه
نور، دما و رطوبت مناسب
گندمی نور زیاد اما غیرمستقیم را دوست دارد. بهترین مکان برای آن، پشت پنجره های شرقی یا شمالی است. نور مستقیم و شدید خورشید باعث سوختگی نوک برگ ها و زرد شدن آنها می شود. در نور کم هم گیاه زنده می ماند، اما رشد آن کند می شود و رگه های سفید برگ ها کم رنگ می شوند.
دمای ایده آل برای گندمی بین ۱۸ تا ۲۴ درجه سانتی گراد است. این گیاه سرمای شدید را تحمل نمی کند و دمای زیر ۱۰ درجه برایش خطرناک است. رطوبت متوسط تا بالا برایش مناسب است. در تابستان می توانید برگ ها را غبارپاشی کنید یا جزیره زیر گلدان درست کنید.
آبیاری و خاک مناسب گل عنکبوتی
مهم ترین نکته در آبیاری گندمی این است که بین دو آبیاری، سطح خاک خشک شود. در تابستان معمولاً هر ۳ تا ۴ روز و در زمستان هر ۷ تا ۱۰ روز آبیاری کافی است. آبیاری زیاد و غرقابی کردن خاک، باعث زرد شدن برگ ها و پوسیدگی ریشه می شود. در مقابل، کم آبی هم نوک برگ ها را قهوه ای می کند.
خاک مناسب برای گندمی باید سبک و با زهکشی عالی باشد. ترکیبی از خاک باغچه، ماسه و کمپوست یا کوکوپیت و پرلیت گزینه مناسبی است. توجه کنید که ریشه های گندمی گوشتی هستند و در خاک سنگین و خیس به سرعت می پوسند.
نگهداری گل عنکبوتی در فصل های مختلف
- بهار و تابستان (فصل رشد): رشد گیاه سریع است. آبیاری را منظم تر انجام دهید و هر ۲ هفته یک بار از کود مایع رقیق استفاده کنید. گیاه را از نور مستقیم دور نگه دارید.
- پاییز: رشد گیاه کمی کند می شود. آبیاری را کاهش دهید و کوددهی را متوقف کنید.
- زمستان: گیاه در حالت استراحت است. آبیاری را به حداقل برسانید و اجازه دهید خاک بین دو آبیاری کاملاً خشک شود. از قرار دادن گلدان کنار رادیاتور و وسایل گرمایشی خودداری کنید.
تکثیر و کاشت گل عنکبوتی
تکثیر گل عنکبوتی با گیاهچه های روی ساقه
ساده ترین روش تکثیر گندمی، استفاده از گیاهچه های کوچک یا پاجوشهایی است که روی ساقه های آویزان گیاه مادر رشد می کنند. این گیاهچه ها وقتی به اندازه کافی بزرگ شدند (حداقل ۴ تا ۵ برگ داشته باشند)، می توانید آنها را با یک قیچی ضدعفونی شده از ساقه مادر جدا کنید.
کاشت و تکثیر گل عنکبوتی در آب یا خاک
پس از جدا کردن گیاهچه، دو راه پیش رو دارید:
- روش آب: گیاهچه را در یک ظرف آب قرار دهید و ریشه های هوایی آن را داخل آب بگذارید. پس از ۱ تا ۲ هفته که ریشه ها به طول ۳ تا ۵ سانتی متر رسیدند، آن را در خاک بکارید.
- روش خاک: گیاهچه را مستقیماً در خاک سبک و مرطوب بکارید و ۱ هفته در سایه و محیط مرطوب نگه دارید تا ریشه بزند.
روش دیگر تکثیر، تقسیم بوته در فصل بهار است. گیاه مادر را از گلدان خارج کنید و ریشه ها را با دست یا چاقو به ۲ یا ۳ قسمت تقسیم کنید و هر قسمت را در گلدان جداگانه بکارید.
مشکلات رایج گل عنکبوتی
علت زرد شدن یا قهوه ای شدن برگ ها
- زرد شدن برگ ها: معمولاً به دلیل آبیاری زیاد، زهکشی نامناسب یا نزدیک بودن به وسایل گرمایشی است. خاک را بررسی کنید و اگر خیس و سنگین بود، آبیاری را متوقف کنید.
- قهوه ای و سوخته شدن نوک برگ ها: علت اصلی کمبود رطوبت محیط، آبیاری کم یا حساسیت به فلوراید و بور موجود در آب است. از آب بدون کلر (آبی که ۲۴ ساعت مانده) استفاده کنید و رطوبت محیط را افزایش دهید.
- لکه های قهوه ای روی برگ ها: استفاده از مواد براق کننده برگ یا قارچ کش های نامناسب می تواند باعث ایجاد لکه شود. برگ ها را با پارچه مرطوب تمیز کنید.
آفت ها و بیماری های گل عنکبوتی
گندمی گیاهی مقاوم است، اما در شرایط نامناسب ممکن است به این مشکلات دچار شود:
- شته ها: حشرات سبز رنگی که از حاشیه برگ ها تغذیه می کنند. با سموم سیستمیک یا تماسی قابل کنترل هستند.
- پوسیدگی ریشه: ناشی از آبیاری بیش از حد و قارچ های فیتیوم و ریزوکتونیا. ریشه های پوسیده را جدا کنید، با قارچ کش ضدعفونی کنید و در خاک تازه بکارید.
- سوختگی برگ ها: نور مستقیم خورشید یا کود زیاد باعث سوختگی نوک و حاشیه برگ ها می شود.
گل عنکبوتی برای گربه و حیوانات خانگی سمی است؟
خبر خوب این است که گل گندمی برای گربه ها، سگ ها و سایر حیوانات خانگی غیرسمی و بی خطر است. این گیاه یکی از بی خطرترین گیاهان آپارتمانی برای خانه هایی است که حیوان خانگی دارند. حتی اگر گربه شما عادت به جویدن برگ ها داشته باشد، جای نگرانی نیست.
خواص و نکات ایمنی نگهداری گل عنکبوتی در خانه
- تصفیه هوا: گندمی فرمالدئید، بنزن و مونوکسید کربن را از هوا جذب می کند.
- افزایش رطوبت: تعرق برگ ها رطوبت هوا را افزایش می دهد.
- ایمنی برای کودکان و حیوانات: غیرسمی بودن آن یک مزیت بزرگ است.
- نکته ایمنی: اگرچه گندمی سمی نیست، اما برگ های آن الیاف دارند که ممکن است برای گربه های حساس ایجاد ناراحتی گوارشی خفیف کند. بهتر است گلدان را دور از دسترس حیوانات کنجکاو قرار دهید.
پرسش های متداول درباره گل عنکبوتی
گل عنکبوتی به چقدر نور و آب نیاز دارد؟ به نور غیرمستقیم و متوسط و آبیاری زمانی که سطح خاک خشک شد نیاز دارد.
گل عنکبوتی را چطور تکثیر کنیم؟ با جدا کردن گیاهچه های روی ساقه و کاشت آنها در آب یا خاک تکثیر می شود.
چرا نوک برگ های گندمی قهوه ای می شود؟ به دلیل کمبود رطوبت، آبیاری کم یا حساسیت به فلوراید آب این اتفاق می افتد.
آیا گندمی برای گربه سمی است؟ خیر، گندمی غیرسمی و بی خطر برای گربه و سگ است.
بهترین مکان برای نگهداری گندمی کجاست؟ پشت پنجره شرقی یا شمالی با نور غیرمستقیم بهترین مکان است.
آیا گندمی در آب هم رشد می کند؟ بله، گیاهچه ها را می توان در آب ریشه دار کرد، اما برای رشد بلندمدت خاک مناسب تر است.
ارسال دیدگاه