چرا ۱۵ اردیبهشت به عنوان روز شیراز نام گذاری شده است؟
۱۵ اردیبهشت در تقویم ایرانی به دلیل همزمانی با روز بزرگداشت سعدی، شاعر نامدار شیرازی، به عنوان روز شیراز انتخاب شده است. روز شیراز یادآور پیوند عمیق میان این شهر با شعر و حکمت است. سعدی، استاد سخن، نه تنها در ایران بلکه در جهان چهره ای شناخته شده است و آرامگاه او در شیراز مقصد عاشقان ادب است. به همین دلیل شورای شهر شیراز در سال ۱۳۸۵ روز شیراز را به نام روز شیراز ثبت کرد.
انتخاب روز شیراز تنها به خاطر تقویم شعری نیست؛ بلکه اردیبهشت ماه فصل شکوفایی باغ ها، عطر بهارنارنج و هوای دل انگیز شیراز است. این ماه بهترین زمان برای بازدید از شهر محسوب می شود و نام گذاری روز شیراز در چنین فصلی، پیام دعوت به تماشای زیبایی های طبیعی و فرهنگی را دارد. ۱۵ اردیبهشت نماد آغاز هفته ای فرهنگی و هنری است که ریشه در تاریخ و تمدن این کهن بوم دارد.
همچنین برخی از پژوهشگران معتقدند که ۱۵ اردیبهشت با روز ورود به بهار واقعی شیراز مقارن است؛ زمانی که نارنج ها شکوفه می دهند و فضای شهر آکنده از رایحه ای بهشتی می شود. این تقارن با ایام بزرگداشت سعدی، حال و هوایی خاص به روز شیراز می بخشد. به این ترتیب هر ساله شیرازی ها و گردشگران روز شیراز را با برنامه های متنوع جشن می گیرند.
از دیگر دلایل نمادین، پاسداشت هویت تاریخی شیراز به عنوان دارالعلم و دارالایمان است. شهر که همواره مهد فرهنگ، عرفان و هنر بوده، شایسته روز ویژه ای برای بزرگداشت میراث خود است. از این رو ۱۵ اردیبهشت بهانه ای است برای توجه دوباره به ارزش های این شهر و تکریم مفاخر آن.
برنامه ها و رویدادهای هفته شیراز (۱۵ تا ۲۱ اردیبهشت)
هفته شیراز هر سال از ۱۵ تا ۲۱ اردیبهشت با آیین گشایش در آرامگاه سعدی آغاز می شود. در این هفته، نمایشگاه های صنایع دستی، شب های شعرخوانی با حضور شاعران ملی و محلی، و اجرای موسیقی سنتی در اماکن تاریخی مانند حافظیه و ارگ کریم خانی برگزار می شود. شهرداری شیراز با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد، ویژه برنامه هایی برای کودکان و نوجوانان نیز تدارک می بیند تا نسل جوان با فرهنگ کهن آشنا شوند.
یکی از رویدادهای اصلی هفته شیراز، راه اندازی تورهای رایگان گردشگری با راهنمایان مجرب است که بازدیدکنندگان را به باغ ارم، باغ جهان نما، مسجد نصیرالملک و بازار وکیل می برند. همچنین در میدان نقش جهان (نماد شیراز) جشنواره غذاهای محلی برگزار می شود. در طول شب، نورافشانی در حرم شاهچراغ (ع) و کوچه های اطراف حافظیه جلوه ای روحانی به روزهای شیراز می بخشد.
علاوه بر این، نشست های تخصصی با عنوان «شیرازشناسی» در کتابخانه های مرکزی و دانشگاه شیراز برگزار می گردد که به معرفی نسخ خطی، معماری سنتی و سیر تحول شهری می پردازد. مسابقات فرهنگی مانند «نقاشی کودک با موضوع شیراز» و «شاهنامه خوانی» نیز در پارک های اصلی شهر دایر است. هر شب نیز گروه های تعزیه و نقالی در محله سنگ سیاه به اجرای برنامه می پردازند.
برای علاقه مندان به ورزش و طبیعت، پیاده روی خانوادگی در کوهستان دراک و کوهپایه های باباکوهی ترتیب داده می شود. هفته شیراز همچنین فرصتی است برای رونق کسب و کارهای محلی؛ غرفه های عرضه گلاب، مسقطی، نان یوخه و صنایع چوبی در خیابان های منتهی به حرم و حافظیه جان می گیرند و فضایی شاد و فرهنگی خلق می کنند.
جاذبه های گردشگری شیراز در هفته شیراز
طی هفته شیراز، تمام جاذبه های تاریخی و طبیعی شهر با جلوه ای تازه از بازدیدکنندگان استقبال می کنند. حافظیه و سعدیه (آرامگاه سعدی) به عنوان نمادهای اصلی، میزبان مراسم گل افشانی و شب نشینی های ادبی هستند. باغ ارم با سروهای بلند و عمارت قاجاری خود که از مناظر ثبت جهانی یونسکو محسوب می شود، در این ایام گلکاری ویژه ای دارد و بازدید از آن رایگان یا با تخفیف همراه است.
مسجد نصیرالملک (مسجد صورتی) که با نورگیرهای رنگارنگ شهرت جهانی دارد، در ساعات اولیه صبح در هفته شیراز صحنه حضور عکاسان حرفه ای و توریست های خارجی است. ارگ کریم خانی، حمام وکیل و بازار وکیل نیز در این هفته با برگزاری تورهای تاریخی و نمایش پوشش های دوره زندیه، فضایی زنده از تاریخ را بازآفرینی می کنند. تنگه الله اکبر و دروازه قرآن هم برای علاقمندان به طبیعت در این هفته نورپردازی می شوند.
در هفته شیراز، بازدید از آرامگاه خواجوی کرمانی و مجموعه باغ های قصردشت نیز در اولویت برنامه های گردشگری قرار دارد. اقامتگاه های بوم گردی اطراف شیراز با جشنواره های خصوصی به استقبال مسافران می روند. همچنین غار شاپور و نقش برجسته های تنگ چوگان به دلیل نزدیکی به شیراز، مقصد تورهای یک روزه هفته شیراز هستند.
جاذبه کمتر شناخته شده اما جذاب هفته شیراز، محله تاریخی گود عرب ها و خانه های قاجاری محله سنگ سیاه است که با مرمت ویژه، میزبان نمایشگاه های خوشنویسی و نگارگری می شود. در مجموع، هفته شیراز بهترین زمان برای تجربه ترکیبی از فرهنگ، تاریخ و باغ های ایرانی در آب و هوای بهشتی اردیبهشت است.
نقش حافظ و سعدی در هویت فرهنگی شیراز
حافظ و سعدی دو ستون اصلی هویت شیراز در جهان هستند. سعدی با گلستان و بوستان، آموزه های اخلاقی و اجتماعی را در قالب نثر و نظم مسجع به جهانیان عرضه کرده و شیراز را به شهر اندرز و مهربانی پیوند زده است. از سوی دیگر حافظ با غزلیات عرفانی و طنزآمیز خود، جان مردم را با مفاهیم عشق و رندی پیوند داده و ضرب المثل های فراوانی از اشعارش در فرهنگ عامه ریشه دوانده است.
هویت فرهنگی شیراز بدون حافظیه و سعدیه معنا نمی یابد؛ این دو آرامگاه هر روزه پذیرای هزاران ایرانی و خارجی اند که برای احترام به این گنجینه های ادب فارسی می آیند. در هفته شیراز، نقش این دو شاعر پررنگ تر می شود: مسابقات حافظ خوانی، فال حافظ دسته جمعی در جوار آرامگاه، و نمایشنامه های اقتباسی از بوستان در تالار حافظ برگزار می شود.
بسیاری از خیابان ها، مدارس و موسسه های فرهنگی شیراز به نام سعدی و حافظ نام گذاری شده اند. این دو شاعر نه تنها هویت ادبی شیراز، بلکه هویت زبان فارسی را در جهان زنده نگه داشته اند. به گونه ای که یونسکو نیز سال ۱۳۸۲ را به نام سعدی و سال ۱۳۸۶ را به نام حافظ بزرگداشت کرد. این موضوع نشان دهنده جایگاه بین المللی شعر شیراز است.
نقش این دو شاعر در جذب گردشگر فرهنگی نیز انکارناپذیر است؛ بسیاری از جهانگردان فقط به دلیل خواندن نام حافظ و سعدی راهی شیراز می شوند. در روز شیراز، غزل های حافظ و بوستان سعدی بر دیوارهای برخی اتوبوس ها و مترو نوشته می شود تا هر رهگذری با این دو سرمایه عظیم آشنا شود. به همین دلیل می گویند شیراز بدون سعدی و حافظ، شهری بی روح است.
شیراز؛ پایتخت شعر، ادب و تاریخ ایران
شیراز از دیرباز به عنوان پایتخت شعر و ادب ایران شناخته می شود؛ شهری که زادگاه سعدی، حافظ، خواجوی کرمانی و وصال شیرازی بوده و در دوران صفویه و زندیه به عنوان پایتخت فرهنگی کشور مطرح بود. بر خلاف تهران که مرکز سیاسی است، شیراز قلب تپنده هنر و اندیشه فارسی است. همین ویژگی باعث شد تا شورای عالی فرهنگ و هنر در اسناد بالادستی، شیراز را قطب گردشگری ادبی ایران معرفی کند.
تاریخ شیراز به پیش از اسلام می رسد؛ این شهر در مسیر جاده ابریشم واقع بوده و در دوره هخامنشیان نیز به سبب نزدیکی به تخت جمشید، رونق داشته است. اما اوج شکوه فرهنگی شیراز در ادوار اسلامی و به ویژه عصر آل بویه و اتابکان فارس بود که دانشمندانی مانند ابن مقله و قطبالدین شیرازی در آن می زیستند. مدارس قدیمی نظیر مدرسه خان و مدرسه منصوریه گواه این مدعاست.
در دوران معاصر نیز شیراز جایگاه خود را حفظ کرده؛ هر ساله ده ها جشنواره ملی شعر و داستان در شیراز برگزار می شود. خانه های تاریخی همچون خانه زینت الملک و خانه صالحی به موزه ادبیات تبدیل شده اند. حتی سبک معماری شیراز متاثر از شعر است؛ کاشی کاری ها و خطوط بنایی بر روی بناها اغلب از ابیات حافظ و سعدی مزین شده اند.
این شهر نه تنها شعر که فلسفه و عرفان را در خود پرورانده؛ آرامگاه احمد بن موسی شاهچراغ (ع) و سید علاءالدین حسین از کانون های زیارت و عرفان اسلامی هستند. بنابراین شیراز را باید «ام القری ادب ایران» نامید. در هفته شیراز، بازدید از خانه های شاعران و نشست های ادبی که در آنها سبک زندگی شاعران بازنمایی می شود، اوج این هویت فرهنگی را به نمایش می گذارد.
بهترین مکان های دیدنی شیراز در هفته شیراز
در هفته شیراز، بالاترین امتیاز بازدیدکنندگان به حافظیه و سعدیه تعلق دارد؛ چرا که برنامه های ویژه از جمله شب شعر و غزل خوانی در فضای باز این مجموعه ها برگزار می شود. پس از آن باغ ارم با عمارت تاریخی و حوض فیروزه ای و همچنین باغ عفیف آباد (موزه اسلحه) از پر بازدید ترین جاذبه ها هستند و این مکان ها جزو بهترین مکان های دیدنی شیراز به شمار می روند. همچنین ارگ کریم خانی که معماری نظامی و مسکونی دوره زند را نشان می دهد، در این هفته تورهای رایگان راهنمای گردشگری دارد.
مسجد وکیل و حمام وکیل به دلیل مرمت و نورپردازی ویژه، مقصد بی نظیری برای عکاسی شبانه هستند. بازار وکیل نیز با رایحه ادویه ها و صنایع دستی، حس تاریخی قوی ای را منتقل می کند. مجموعه باغ جهان نما و باغ دلگشا در مسیر دروازه قرآن از دیگر مکان های پیشنهادی است که اجرای موسیقی سنتی در عصرها در آنها برپاست. در هفته شیراز حتی آرامگاه خواجو نیز میزبان تئاترهای خیابانی در فضای سبز اطراف می شود.
برای تجربه یک بازدید معنوی، حرم شاهچراغ (ع) با آیین ویژه «نارنج پاشان» در عصر روز شیراز، حال و هوائی متفاوت دارد. همچنین کلیسای ارامنه (کلیسای سیروان و مریم) با درهای باز، رواداری فرهنگی شیراز را به رخ می کشد. از مکان های فرعی اما رویایی می توان به پارک بمو (در مسیر تخت جمشید) برای پیک نیک بهاری و تماشای دشت های پر گل اشاره کرد.
علاقه مندان به تاریخ باستان نیز تخت جمشید و نقش رستم را که در فاصله کوتاهی از شیراز قرار دارند، در برنامه یک روزه هفته شیراز می گنجانند. در نهایت بازارچه های صنایع دستی در اطراف درب شاهچراغ و خیابان لطفعلی خان زند بهترین مکان برای خرید سوغات و تماشای حال و هوای مردمی شیراز در هفته شیراز است.
آشنایی با آیین ها و جشن های هفته شیراز
هفته شیراز مملو از آیین های بومی و محلی است که از گذشته در فارس رواج داشته. یکی از مهم ترین آنها «نارنج پران» یا «شب بهارنارنج» است که جوانان در شب ۱۵ اردیبهشت، در محوطه حافظیه به شاخه های بهارنارنج دست می زنند و عطر آن را با خود به خانه می برند تا شگون داشته باشد. همچنین آیین «گلاب پاشی» بر مزار حافظ و سعدی توسط خادمان فرهنگی انجام می شود که یادآور ارادت مردم شیراز به شاعران است.
در روزهای هفته شیراز، مسابقات قایقرانی در دریاچه پریشان (کازرون) و همچنین رودخانه خشک (که فصلی جاری می شود) برگزار می گردد. از دیگر آیین های خاص می توان به «چهارشنبه سوری شیرازی» اشاره نکرد، اما در هفته شیراز مراسمی به نام «سعدی خوانی» بر سر مزار سعدی شکل می گیرد که در آن کودکان دبستانی اشعار سعدی را به صورت دسته جمعی می خوانند. این مراسم با پخش شیرینی مسقطی و نارگیل همراه است.
جشن «شیراز، شهر عشق و اندیشه» نیز یک شب در محله تاریخی گود عربان با چراغانی و پخت آش شیرازی (آش سبزی و آش شولی) برگزار می شود. مردم محلی لباس های دوره کریم خانی می پوشند و صنعت قالی بافی و کاشی کاری را در کوچه پس کوچه ها به نمایش می گذارند. سفره های هفت سین بهاری نیز در برخی اماکن عمومی پهن می شود، اما با رویکرد «سین شعر» شامل دفتر حافظ و قلم نی.
همچنین شامگاه ۲۰ اردیبهشت، جشن بزرگ «فانوس های کاغذی» در دروازه قرآن به پرواز درمی آید و مردم آرزوهای خود را بر روی فانوس ها می نویسند. این آیین به مدد فرهنگ ایرانی و نماد روشنایی در شب های شیراز جان گرفته و هر سال با استقبال پرشور گردشگران روبرو می شود. به طور کلی، جشن های هفته شیراز تلفیقی از معنویت، شادی و اصالت است.
تاثیر هفته شیراز در معرفی گردشگری فارس
هفته شیراز به عنوان یک رویداد نمادین، تأثیر مستقیمی بر رونق صنعت گردشگری فارس دارد. آمارها نشان می دهد که در این هفته، رزرو هتل ها و اقامتگاه های بوم گردی شیراز تا صد درصد افزایش می یابد و خطوط هوایی و ریلی به مقام شلوغ ترین روزهای سال می رسند. رسانه های داخلی و خارجی طی این هفته گزارش های گسترده ای از شیراز منتشر می کنند که سبب رایزنی تورهای جدید برای ماه های بعد می شود.
علاوه بر جذب گردشگر داخلی، هفته شیراز توجه دیپلمات های فرهنگی و سفرای کشورهای مختلف را جلب می کند. در سال های اخیر، شهرداری شیراز با دعوت از رایزن های فرهنگی کشورهای فرانسه، ایتالیا و ژاپن، بسترهایی برای خواهرخواندگی با شهرهای ادبی جهان فراهم کرده است. این موضوع منجر به معرفی جاذبه هایی چون پاسارگاد و تخت جمشید در سطح بین الملل شده است.
فروش صنایع دستی و سوغات محلی در هفته شیراز رکورد می زند؛ محصولات چرم، منبت، خاتم و مسقطی شیراز به عنوان سوغاتی های محبوب به بازارهای هدف عرضه می شوند. همچنین برگزاری وبینارها و لایوهای اینستاگرامی از سوی اینفلوئنسرهای گردشگری در این هفته، فارس را به مقصد اول علاقمندان به تاریخ و طبیعت در اردیبهشت ماه تبدیل کرده است.
در بلندمدت، تداوم برگزاری هفته شیراز باعث شده که بسیاری از زیرساخت های گردشگری استان توسعه یابد؛ از مرمت خانه های تاریخی تا آموزش راهنمایان گردشگری و چندزبانه شدن تابلوهای شهری. به عبارتی، هفته شیراز نه تنها یک جشن شهری، بلکه موتور محرکه اقتصاد گردشگری فارس در مقیاس ملی و فراملی است.
باغ های تاریخی شیراز؛ نگین سبز شهر
شیراز را شهر باغ های ایرانی می نامند؛ باغ ارم با عمارت زیبای قاجاری و درختان سرو کهن، الگویی از بهشت گونه ایرانی در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده است. باغ جهان نما با قدمتی صفوی و حوض بزرگ سنگی، و باغ دلگشا با تالار آینه، از مهم ترین باغ های تاریخی هستند که در هفته شیراز طراوت و شادابی دوچندان دارند. بازدید از این باغ ها در ساعات اولیه روز با عطر مرکبات و آواز پرندگان تجربه ای فراموش نشدنی است.
باغ عفیف آباد (موزه اسلحه) و باغ نارنجستان قوام نیز دو نگین دیگر محسوب می شوند؛ نارنجستان قوام با معماری باشکوه و ارسی های رنگین، صحنه آرای آیین های سنتی هفته شیراز است. معماری باغ های شیراز به گونه ای است که جویبارها و درختان میوه، خنکای بهاری را به ارمغان می آورند و گردشگران خسته از گشت شهری در سایه سار آنها آرامش می یابند.
در هفته شیراز، تمام باغ های تاریخی برنامه «باغ شب» را اجرا می کنند که تا نیمه شب باز هستند و با نورپردازی حرفه ای، فضایی رویایی خلق می کنند. همچنین کارگاه های آموزشی آبیاری قنات و هرس سنتی در این باغ ها برگزار می شود تا کودکان با روش های کهن باغداری آشنا شوند. باغ های شیراز فرصتی مناسب برای عکاسی حرفه ای و طبیعت گردی خانوادگی در دل تاریخ هستند.
علاوه بر باغ های معروف، باغ تخت (قصر ابونصر) در شمال شرقی شیراز، با منظره ای از شهر و آرامگاه های هخامنشی، مقصدی کمتر شناخته شده ولی محبوب در میان پژوهشگران است. حفظ و نگهداری این باغ ها اولویت شورای شهر در هفته شیراز است تا میراث سبز برای آیندگان ماندگار شود. از این روست که می گویند شیراز بدون باغ هایش مانند نگینی بدون تابش نور است.
غذاهای محلی شیراز که باید امتحان کنید
اگر در هفته شیراز به این سفر می روید، حتما کله پاچه و حلیم شیرازی (با کمی دارچین متفاوت) را در بازارچه های محلی نزدیک مسجد وکیل تست کنید. اما غذاهای نمادین شامل «آش سبزی شیراز» با کوفته ریزه، «کوفته نعنا» و «کوفته سبزی» هستند. غذای معروف دیگر «چلوکباب شیرازی» است که در آن برنج با زعفران و گوجه کبابی سرو می شود و از «خورش کنگر» نیز نباید غافل شد.
در هفته شیراز، رستوران های سنتی مثل «آشپزخانه شاطر عباس» و «حاجی ابوتراب» غذاهای ویژه ای با نام «سفره سعدی» ارائه می دهند که شامل «میرزا قاسمی»، «کشک بادمجان»، و «دوپیازه مرغ» است. یکی از سوغاتی های خوراکی محبوب، «مسقطی» (نوعی حلوا با هل و زعفران) و «نان یوخه» (نان محلی نازک) است که در بسته بندی زیبا به فروش می رسد.
از دسرهای اجباری شیراز، «فالوده شیرازی» با رشته های یخی و شربت گلاب و لیمو ترش است که مخصوص این منطقه می باشد. همچنین «شربت بهارنارنج» در روزهای اردیبهشت به وفور در تبری و خانه های قدیمی سرو می شود و خاصیت آرامش بخشی دارد. خیابان «احمدی» شهر شیراز در عصرهای هفته شیراز به راسته «طعم های فارس» تبدیل می شود.
به طور کلی سفر به شیراز بدون چشیدن «آش شولی» (آش مخصوص با انار ) و «کلم پلوی شیرازی» ناقص است. هفته شیراز بهترین فرصت برای شرکت در کوچه باغ های آشپزی است؛ جایی که مادربزرگ های شیرازی هنر پخت این غذاها را با روش های اصیل به گردشگران آموزش می دهند. این تجربه خوراک، بخشی از هویت شیراز است که نباید از دست داد.
شیراز در ادبیات فارسی و فرهنگ ایرانی
شیراز در ادبیات فارسی نه یک شهر، که یک استعاره است. از «اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را» حافظ تا «به شیراز آی و مشتاقی و مستی ز باغش پرس» سعدی، شیراز همواره نماد ناز و نعمت، زهد و رندی و عاشقی است. بسیاری از شاعران غیرشیرازی نیز شیراز را به عنوان الگوی فرهنگی یاد کرده اند؛ اقبال لاهوری و مولانا نیز در اشعارشان به باغ ها و هوای شیراز اشاره دارند.
در فرهنگ ایرانی، شیراز نماد خوش باشی و مهمان نوازی است. ضرب المثل مشهور «شیراز هوایی دارد، دلی بازایی دارد» نشان از جایگاه این شهر در ادبیات عامه دارد. همچنین در داستان های «سمک عیار» و «داراب نامه»، از شیراز به عنوان شهری پر از شگفتی یاد شده است. این بازنمایی ها سبب شده تا شیراز در اذهان ایرانی ها شهری افسانه ای و شاعرانه باشد.
تأثیر شیراز بر فرهنگ مکتوب و شفاهی چنان است که حتی تعزیه ها و نقالی های ایرانی اغلب روایتگر داستان هایی از شیراز یا شخصیت های شیرازی اند. مکتب ادبی «بازگشت ادبی» در شیراز شکل گرفت و شاعرانی چون وصال شیرازی و فروغی بسطامی از این دیار برخاستند. همچنین نخستین چاپخانه ایران در شیراز به همت میرزا محمد صالح شیرازی تاسیس شد که نقش کلیدی در گسترش ادب چاپی داشت.
به جز شعر، شیراز در ادبیات داستانی مدرن نیز جایگاه ویژه ای دارد؛ داستان های هوشنگ مرادی کرمانی (که سالیانی در شیراز زیست) یا رمان «سفر به شیراز» اثر صادق هدایت، تصویری نو از فضای فرهنگی این شهر ارائه می دهند. بنابراین شیراز همچنان منبع الهام نویسندگان معاصر است و در برنامه درسی مدارس ایران، درسنامه هایی به معرفی مشاهیر شیراز اختصاص دارد.
تاریخچه شکل گیری هفته شیراز
ایده نام گذاری روز شیراز برای نخستین بار در سال ۱۳۸۳ توسط جمعی از فعالان فرهنگی و دانشجویان دانشگاه شیراز مطرح شد. پس از تصویب در شورای اسلامی شهر شیراز در ۱۳۸۵، ۱۵ اردیبهشت رسماً روز شیراز اعلام شد. یک سال بعد، با پیشنهاد استاندار وقت فارس، روز شیراز به هفته فرهنگی شیراز تعمیم یافت تا فرصت بیشتری برای برگزاری رویدادهای گسترده وجود داشته باشد. اولین هفته شیراز در اردیبهشت ۱۳۸۷ با شعار «شیراز، شهر فروغ اندیشه» برگزار شد.
هدف اولیه از شکل گیری این هفته، جبران کمرنگ شدن توجه به میراث ناملموس شیراز در میان زندگی مدرن بود. در آن سال ها مهاجرت معکوس از شیراز رو به افزایش بود و سرمایه گذاری در گردشگری کافی نبود. برگزاری هفته شیراز توانست همبستگی شهری را افزایش دهد و به مرمت سریع تر برخی بناهای تاریخی کمک کند. به تدریج نهادهای خصوصی و سمن های گردشگری نیز به حامیان مالی این رویداد تبدیل شدند.
از سال ۱۳۹۲ هفته شیراز با شعار «شیراز؛ بهار شعر، تابستان تمدن» و با مشارکت یونسکو گسترش یافت. هر سال یک محور خاص، مثلاً «باغ های ایرانی»، «آیین های بومی» یا «زن شیرازی در تاریخ» انتخاب می شود. امروزه بیش از ۸۰ سازمان و نهاد در برگزاری هفته شیراز همکاری دارند و بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ برنامه در طول این هفته در نقاط مختلف شهر اجرا می شود.
تاریخچه هفته شیراز نشان می دهد که چگونه یک ایده مردمی می تواند به برند ملی و فراملی تبدیل شود. این هفته با وجود فراز و نشیب هایی چون محدودیت های ناشی از پاندمی کرونا، همیشه پابرجا بوده و هر سال خلاقیت های تازه ای به آن افزوده می شود. امروز هفته شیراز الگویی برای سایر شهرهای تاریخی ایران همچون اصفهان و تبریز شده است تا روزهای فرهنگی خود را بسازند.
چرا شیراز یکی از محبوب ترین شهرهای گردشگری ایران است؟
شیراز به دلیل تلفیق بی نظیر تاریخ، شعر، مذهب و طبیعت در صدر مقاصد گردشگری ایران جای دارد. وجود آثار ثبت جهانی تخت جمشید، پاسارگاد و باغ ارم در نزدیکی این شهر، شیراز را به موزه زنده تاریخ ایران تبدیل کرده است. از سوی دیگر آرامگاه شاهچراغ (ع) به عنوان یک قطب زیارتی، هر ساله میلیون ها زائر را جذب می کند. این تنوع کارکردی (تاریخی، مذهبی، ادبی و طبیعی) در کمتر شهری دیده می شود.
شیراز در رتبه بندی های بین المللی به عنوان شهر صلح آمیز و مهمان نواز معرفی شده است. مردم شیراز به گشاده رویی و علاقه به برقراری ارتباط با مسافران شهرت دارند. همچنین وضعیت اقلیمی شیراز با چهار فصل معتدل، به ویژه در اردیبهشت و مهر، آب و هوایی مطبوع برای گردش فراهم می کند. سوغات متنوع، امکانات اقامتی عالی (از هتل های پنج ستاره تا اقامتگاه های سنتی) نیز بر جذابیت آن افزوده است.
شب های زنده شیراز با حضور در حافظیه و سعدیه تا پاسی از شب، به همراه کافه های مدرن و سنتی فضایی منحصر بفرد ارائه می دهد. فرهنگ کتابخوانی و کافه کتاب های متعدد شیراز (مثل کافه کتاب قلمچی) موجب شده که شیراز را شهر روشنفکری و هنر نیز بنامند. از این رو قشر جوان و تحصیلکرده ایران نیز شیراز را به عنوان مقصدی آرام و در عین حال پرتحرک انتخاب می کنند.
نهایتاً، نام شیراز با سمبل های عشق، لطافت و مقاومت گره خورده است. جشن های باستانی نوروز، هفته شیراز، آیین های نارنج پاشی و چاووشی خوانی، حسی از تعلق و سرزندگی را به بازدیدکننده القا می کند. همه این عوامل دست به دست هم داده اند تا شیراز همواره در میان پنج شهر اول مقاصد داخلی و خارجی گردشگری ایران بدرخشد.
شیراز؛ شهر بهار نارنج و عطر بهار
بهارنارنج از نمادهای جان بخش شیراز است، به طوری که در اردیبهشت ماه عطر دل انگیز شکوفه های نارنج تمام محله های قدیمی و حاشیه باغ ها را فرا می گیرد. این عطر تند و شیرین چنان با روح شیراز عجین شده که بسیاری از شاعران، از سعدی تا شفیعی کدکنی، به آن اشاره کرده اند. هر سال جشنواره «بهارنارنج شیراز» همزمان با هفته شیراز برگزار می شود و خیابان لطفعلی خان زند تبدیل به «بلوار عطر نارنج» می شود.
عطر بهار در شیراز فقط به نارنج محدود نمی شود؛ اردیبهشت ماه همزمان با شکوفه های پرتقال، یاسمن و درختان به، هوای باغ های قصردشت و باغ ارم را معطر می کند. این عطر طبیعی، همراه با نسیم ملایم، تجربه ای درمانی و آرامش بخش برای گردشگران دارد. بسیاری از تورهای رایگان هفته شیراز با نام «پیاده روی عطرباستانی» مسیر دروازه قرآن تا حافظیه را به بازدیدکنندگان معرفی می کنند.
در فرهنگ مردم شیراز، گلاب نارنج و مربای بهار نارنج از دیرباز به عنوان داروی ضد افسردگی و تقویت اعصاب استفاده می شده است. در هفته شیراز غرفه های متعددی عطرها و گل های این گیاهان را با بسته بندی سنتی به فروش می رسانند. همچنین صنعت عطر سازی مدرن شیراز از رایحه شکوفه نارنج به عنوان یک برند جهانی بهره می برد.
بهار نارنج نماد نو شدن و طراوت در شعر و هنر شیراز است؛ عکاسان حرفه ای در هفته شیراز فرصت شکار لحظات طلایی خورشید از لابه لای شاخه های نارنج سفید را دارند. اگر بخواهید شیراز را در یک عبارت خلاصه کنید، باید بگویید: «شیراز، شهری است که نفس هایش با عطر بهار نارنج و نوای حافظ تنفس می کند». پس هفته شیراز بهترین زمان برای غرق شدن در این رایحه بهشتی است.
ارسال دیدگاه