عوامل مؤثر در سرنوشت و موفقیت انسان

آیا استفاده از وسایل و ابزارهای طبیعی و مادی در مواجهه با مشکلات و سختی‌های زندگی به همراه توسل به چهارده معصوم (علیهم السلام) و دعا تضادی دارد؟

سوال: آیا استفاده از وسایل و ابزارهای طبیعی و مادی در مشکلات و سختی‌های زندگی به همراه توسل به چهارده معصوم (علیهم السلام) و دعا تضادی دارد؟

پاسخ:

عوامل مؤثر در سرنوشت انسان به دو دسته تقسیم می‌شوند:

• دسته اول: عوامل مادی مانند دارو و پزشک، رژیم غذایی، سلامتی و ورزش که همگی توسط خداوند در زندگی انسان تعیین شده‌اند و تأثیر آنها نیز از خداوند گرفته شده است. خداوند پزشک و غذا را آفریده و خواسته که این غذا یا دارو در سرنوشت انسان مؤثر باشد.
• دسته دوم: عوامل معنوی مانند توسل، دعا، صدقه و احسان که در سرنوشت انسان مؤثرند.

گناهان نیز تأثیرگذارند و ممکن است با انجام یک گناه، عمر 60 ساله به 30 سال کاهش یابد. یک حق‌کشی ممکن است انسان را دچار بدبختی کند و روزی و سلامتی او را از بین ببرد. این عوامل نیز مخلوق خدا هستند و خدا بر آنها تأثیر داده است. یعنی همان خدایی که دارو را برای سرنوشت انسان خلق کرده، دعا را نیز وسیله‌ای برای تغییر سرنوشت قرار داده است.

پیغمبر (صلی الله علیه وآله و سلم) فرمود: “الدعاء یردّ القضاء ولو یبرم إبراما” دعا قضا و سرنوشت را تغییر می‌دهد، حتی اگر سرنوشت محکم شده باشد.

با این مقدمه مشخص می‌شود که تصوری که در ذهن برخی افراد وجود دارد، این است که چرا به سراغ عوامل مادی برویم که به خدا ارتباطی ندارد و به دعا، صدقه و توسل روی آوریم در حالی که خداوند به این عوامل امر کرده است. در حالی که خدا به ما عقل و علم داده و فرموده اگر سرماخوردی، فلان دارو را مصرف کن یا به فلان پزشک مراجعه کن تا سرماخوردگی‌ات برطرف شود.

اما اگر منظور این باشد که آیا می‌توانیم این دو را با یکدیگر به کار بگیریم، پاسخ مثبت است. اگر فرد توجه داشته باشد که همه کارها به دست خداست و از طرفی پزشک، دارو، دعا و صدقه نیز ابزار هستند، به این نتیجه خواهد رسید که از هر دو ابزار برای حل مشکلاتش استفاده کند و این بهترین انتخاب است.

البته تفاوتی بین این دو دسته وجود دارد. ابزارهای مادی محدودیت دارند، اما ابزارهای معنوی اینگونه نیستند. اینطور نیست که به جایی برسیم که ابزارهای معنوی مانند دعا بگویند دیگر از من کاری ساخته نیست و به جایی برسیم که اهل بیت (علیهم السلام) بگویند دیگر کار از دست ما خارج شده و دیگر درخواست نکنید. بین دو دسته مادی و معنوی که در سرنوشت انسان تأثیر دارند، تفاوت این است که ابزارهای مادی به جایی می‌رسند که دیگر قدرتی ندارند. بیماری ممکن است به مرحله‌ای برسد که پزشک بگوید دیگر از دست من کاری برنمی‌آید. دارو ممکن است توان رفع بیماری را نداشته باشد.

بنابراین چند نکته به دست می‌آید: اولاً انسان باید دقت کند که خداوند در همه چیز مؤثر است و این ذهنیت که برخی افراد خیال می‌کنند پزشک در مقابل دعا و توسل است، ذهنیت نادرستی است زیرا هر دو در کنار هم قرار دارند. اما هر دو را خدا قرار داده که یکی محسوس و مادی است و دیگری نامحسوس و غیرمادی و معنوی.

اگر با این باور باشیم، قطعاً استفاده از هر دو این عوامل مؤثر در سرنوشت انسان صحیح‌ترین و بهترین کار است. اما در درجه اول عقل، علم و انسانیت و استعدادهایی که خدا به انسان داده حکم می‌کند که از وسایل مادی استفاده کنیم و در کنار آن نیز خوب است که دعا و توسل داشته باشیم.

منبع : تبیان

منبع : ایران مطلب