موزه تاریخ طبیعی همدان یکی از جاذبههای توریستی همدان است که با ترکیبی از علم، آموزش و زیباییهای طبیعی، تجربهای منحصربهفرد برای بازدیدکنندگان رقم میزند. این موزه که زیر نظر دانشگاه بوعلی سینا اداره میشود، مجموعهای غنی از نمونههای جانوری، گیاهی، فسیلها و سنگهای معدنی را در خود جای داده است.
با قدم گذاشتن به داخل این موزه، سفری جذاب از اعماق تاریخ زمین تا دنیای شگفتانگیز جانوران و گیاهان آغاز میشود. موزه تاریخ طبیعی همدان نهتنها محلی برای علاقهمندان به علوم طبیعی است، بلکه بهدلیل فضای آموزشی و نمایشهای علمیاش، یکی از مقاصد پرطرفدار گردشگران و خانوادهها در سفر به همدان بهشمار میآید.
موزه تاریخ طبیعی همدان؛ گنجینهای از شگفتیهای زمین و حیات
موزه تاریخ طبیعی همدان یکی از ارزشمندترین جاذبههای گردشگری این شهر است که در محوطه دانشگاه بوعلیسینا و در دانشکده کشاورزی، در انتهای چهارباغ آزادگان قرار دارد. این موزه با زیربنایی حدود ۲۰۰۰ مترمربع، یکی از کاملترین مجموعههای علمی در غرب کشور محسوب میشود و با داشتن هزاران نمونه جانوری، گیاهی و سنگواره، سفری دیدنی از اعماق طبیعت تا تاریخ حیات را پیش روی بازدیدکنندگان قرار میدهد.
در موزه تاریخ طبیعی همدان مجموعهای کمنظیر از انواع پستانداران، پرندگان، خزندگان، حشرات و آبزیان از نقاط مختلف ایران و جهان نگهداری میشود که به روشهای علمی تاکسیدرمی و طبقهبندی شدهاند. همچنین نمونههای متنوعی از سنگها، فسیلها و گیاهان بومی ایران در این موزه به نمایش درآمده است که تماشای آن برای علاقهمندان به زیستشناسی و زمینشناسی، تجربهای فراموشنشدنی خواهد بود.
این موزه در سال ۱۳۵۱ به همت گروهی از دبیران و اساتید علاقهمند در فضای کوچکی از دبیرستان پهلوی سابق بنیان گذاشته شد و با گذر زمان و توسعه فعالیتهای علمی، به یکی از مراکز تحقیقاتی و آموزشی مهم کشور تبدیل گردید.
امروزه موزه تاریخ طبیعی همدان با برخورداری از تالارهای مجهز، سالن سخنرانی و کتابخانه تخصصی، نه تنها محلی برای پژوهشگران و دانشجویان است، بلکه روزانه میزبان صدها بازدیدکننده از سراسر ایران است که برای تماشای شگفتیهای طبیعت راهی این جاذبه توریستی همدان میشوند. موزه تاریخ طبیعی همدان در راستای تحقق اهداف علمی، آموزشی و پژوهشی و با هدف معرفی غنای تاریخ طبیعی ایران و سایر نقاط جهان، در سال ۱۳۵۱ شمسی به همت مرحوم دکتر علی اقبالی، رئیس وقت مدرسه عالی کشاورزی همدان، پایهگذاری شد.
این موزه در ابتدا در فضایی کوچک به وسعت ۶۰ مترمربع فعالیت خود را آغاز کرد و پس از آن، با مدیریت جعفر محمدعلیزاده تا پایان دهه هشتاد شمسی، رشد و گسترش چشمگیری یافت. بخش عمدهای از نمونههای موجود در این مجموعه ارزشمند، با تلاشهای بیوقفه او و همکاری دانشجویان علاقهمند گردآوری شد.
در ادامه، در سال ۱۳۹۱ شمسی و با مدیریت دکتر فرشاد مسعودیان، اقدامات گستردهای برای بازسازی و توسعه موزه انجام گرفت. در این دوره، بخشهای مختلف از جمله تاسیسات، محوطهها و امکانات جانبی نوسازی شدند و همچنین بسیاری از نمونهها و دیوراماهای آسیبدیده مرمت و جایگزین گردیدند. تلاشهای انجامشده در این سالها باعث شد موزه تاریخ طبیعی همدان به یکی از کاملترین و مجهزترین موزههای علمی کشور تبدیل شود؛ مکانی که امروزه نقش مهمی در آموزش، پژوهش و آشنایی بازدیدکنندگان با تنوع زیستی و میراث طبیعی ایران ایفا میکند.
سالن خلیج فارس در موزه تاریخ طبیعی همدان
نخستین بخش از موزه تاریخ طبیعی همدان، سالن خلیج فارس نام دارد؛ سالنی که به یکی از جذابترین و علمیترین فضاهای این مجموعه تبدیل شده است. در این سالن، مجموعهای کمنظیر از گونههای آبزی خلیج فارس به نمایش گذاشته شده که شامل انواع دوکفهایها، گاستروپودها، حلزونها، سختپوستان، مرجانها و اسفنجها میباشد. این نمونهها با دقت بسیار و روشهای علمی نگهداری شدهاند تا بازدیدکنندگان بتوانند با تنوع زیستی غنی این پهنه آبی ارزشمند ایران آشنا شوند.
در کنار نمونههای بومی و ایرانی، بخشهایی از مجموعههای خارجی نیز به این سالن افزوده شده تا بازدیدکنندگان امکان مقایسه و شناخت گستردهتری از گونههای مختلف دریایی داشته باشند. ترکیب این دو بخش، یعنی مجموعههای داخلی و خارجی، موجب شده است که سالن خلیج فارس موزه تاریخ طبیعی همدان بهترین و کاملترین کلکسیون صدفهای ایران را در خود جای دهد؛ گنجینهای علمی و دیدنی که هم پژوهشگران و هم علاقهمندان به طبیعت را شگفتزده میکند.
سالن حشرات در موزه تاریخ طبیعی همدان
دومین بخش از موزه تاریخ طبیعی همدان، به دنیای شگفتانگیز حشرات اختصاص دارد؛ بخشی که با ورود به آن، بازدیدکننده با تنوعی خیرهکننده از رنگ، فرم و زندگی روبهرو میشود. در سالن حشرات، مجموعهای ارزشمند از گونههای مختلف حشرات از جمله زیباترین پروانههای ایران و جهان به نمایش گذاشته شده است. این سالن یکی از جذابترین بخشهای موزه به شمار میآید و جلوهای از هنر طبیعت را در قالب موجوداتی کوچک اما بینهایت ظریف به تصویر میکشد.
نمونههای نگهداریشده در این سالن، علاوه بر جنبهی علمی و پژوهشی، به دلیل رنگهای چشمنواز و تنوع بالای خود، توجه بازدیدکنندگان در هر سن و سلیقهای را جلب میکنند. در واقع، سالن حشرات موزه تاریخ طبیعی همدان پلی میان زیبایی طبیعت و دانش زیستشناسی است که با هدف آموزش، تحقیق و افزایش آگاهی عمومی درباره اهمیت این موجودات در چرخه حیات، طراحی شده است.
سالن پستانداران و پرندگان موزه تاریخ طبیعی همدان
سومین بخش از موزه تاریخ طبیعی همدان به نمایش مجموعهای کمنظیر از پستانداران و پرندگان ایران اختصاص دارد. این سالن از ارزشمندترین بخشهای موزه به شمار میآید و نمونههایی از گونههای بومی و نادر کشور را در خود جای داده است. در این بخش، بازدیدکنندگان میتوانند با تنوع زیستی غنی ایران آشنا شوند و از نزدیک گونههایی را ببینند که برخی از آنها در معرض خطر انقراض قرار دارند.
نمونههای تاکسیدرمیشده در این سالن با دقت علمی و هنری بالا نگهداری میشوند تا ضمن حفظ ظاهر طبیعی حیوانات، امکان مطالعه و پژوهش دقیقتر برای دانشجویان و علاقهمندان فراهم شود. ترکیب پرندگان رنگارنگ با پستانداران مختلف، جلوهای چشمنواز به این مجموعه بخشیده است و باعث شده تا سالن پستانداران و پرندگان موزه تاریخ طبیعی همدان یکی از محبوبترین بخشهای این جاذبه علمی و آموزشی باشد.
سالن چهارم موزه تاریخ طبیعی همدان، به آبزیان، خزندگان و دوزیستان اختصاص دارد. در این سالن مجموعهای گسترده و تماشایی از گونههای مختلف جانوری به نمایش گذاشته شده است. بازدیدکنندگان میتوانند در این بخش انواع ماهیهای بومی استان همدان، ماهیان دریای خزر، خلیج فارس و دریای عمان را مشاهده کنند. علاوه بر این، گونههای متنوعی از خزندگان و دوزیستان نیز در این سالن وجود دارند که هر یک نمایانگر گوشهای از تنوع زیستی کشور هستند. آکواریومهای بزرگ و زیبا در این بخش جلوهای خاص به فضا بخشیدهاند و تماشای آنها برای علاقهمندان به حیات آبزیان بسیار جذاب و آموزنده است.
دنیای سنگها، کانیها و فسیلها
سالن پنجم موزه تاریخ طبیعی همدان، یکی از چشمنوازترین و ارزشمندترین بخشهای این مجموعه است. در این سالن مجموعهای بینظیر از سنگها، کانیها و فسیلها به نمایش درآمده که از لحاظ تنوع و کیفیت در سطح کشور و حتی جهان کمنظیر است. بازدیدکنندگان در این بخش میتوانند با زیباترین و کمیابترین نمونههای طبیعی آشنا شوند؛ آثاری که هر یک بخشی از تاریخ زمینشناسی و تحولات طبیعی کره زمین را روایت میکنند. ترکیب رنگها و شکلهای خیرهکننده این سنگها و کانیها، در کنار فسیلهای باستانی، تجربهای متفاوت و جذاب برای علاقهمندان به طبیعت و زمینشناسی فراهم میآورد.
آمار و بخشهای مختلف موزه تاریخ طبیعی همدان
در موزه تاریخ طبیعی همدان مجموعهای غنی از گونههای جانوری، گیاهی و زمینشناسی در سالنهای متعدد نگهداری میشود. در سالن صدفها و مرجانها، ۲۲ ویترین با ۹۲۹ نمونه از موجودات دریایی به نمایش درآمده است. سالن حشرات و پروانهها با ۹۵ ویترین و بیش از پنج هزار نمونه از زیباترین حشرات ایران و جهان، جلوهای تماشایی دارد.
در سالن پرندگان و پستانداران، ۲۸۱ ویترین با ۹۹۶ نمونه از گونههای مختلف جانوری دیده میشود.سالن ماهیان، نهنگ و آکواریوم با ۱۱۱ ویترین و ۸۰۲ نمونه از آبزیان متنوع تزئین شده و سالن خزندگان نیز شامل ۹۲ ویترین با ۸۳۳ نمونه از گونههای خزندگان است. در نهایت، سالن زمینشناسی با ۱۳۰ ویترین و بیش از سه هزار و شصتوچهار نمونه سنگ، کانی و فسیل، از مهمترین و جذابترین بخشهای موزه به شمار میرود.
موزه تاریخ طبیعی همدان: سفری جذاب به دل تنوع زیستی ایران
موزه تاریخ طبیعی همدان که در دانشگاه بوعلیسینا قرار دارد، از نظر تنوع گونهای در کشور بینظیر است و به عنوان یکی از مهمترین جاذبههای علمی و آموزشی همدان شناخته میشود. این موزه با داشتن مجموعهای گسترده از گونههای جانوری، گیاهی، آبزیان، خزندگان و نمونههای زمینشناسی، تجربهای بینظیر از دنیای طبیعت را به بازدیدکنندگان ارائه میدهد.
بازدید از موزه تاریخ طبیعی همدان فرصتی است تا با زیباییها و تنوع شگفتانگیز گونههای بومی ایران و سایر نقاط جهان آشنا شوید. سالنهای این موزه شامل صدفها و مرجانهای رنگارنگ، پروانهها و حشرات زیبا، پرندگان و پستانداران نادر، آبزیان، خزندگان و فسیلها هستند که هر یک داستانی جذاب از زندگی و تکامل طبیعی را روایت میکنند.
این موزه نه تنها برای دانشجویان و پژوهشگران محیطی علمی و تحقیقاتی فراهم کرده است، بلکه گردشگران و علاقهمندان به طبیعت را نیز ساعتها مجذوب نمایشگاههایش میکند. با بازدید از موزه تاریخ طبیعی همدان، میتوانید ارتباطی عمیق با طبیعت، تاریخ طبیعی ایران و فرآیند تکامل گونهها برقرار کنید و از زیباییهای خیرهکننده آن لذت ببرید. این تجربه، آموزشی، سرگرمکننده و الهامبخش است و باعث میشود بازدیدکنندگان از هر سن و علاقهای، خاطرهای فراموشنشدنی از همدان با خود به خانه ببرند.
روزها و ساعات کاری موزه تاریخ طبیعی همدان
موزه تاریخ طبیعی همدان در طول هفته برای بازدیدکنندگان باز است و علاقهمندان میتوانند در ساعات مشخص از این جاذبه علمی و فرهنگی بازدید کنند. ساعتهای کاری موزه به طور کلی به شرح زیر است:
- شنبه تا پنجشنبه: از ساعت ۹ صبح تا ۵ عصر
- جمعهها و تعطیلات رسمی: از ساعت ۱۰ صبح تا ۴ عصر
لازم به ذکر است که در برخی مناسبتها و ایام خاص، ساعات بازدید ممکن است تغییر کند، بنابراین قبل از مراجعه بهتر است از طریق تماس با موزه یا سایت رسمی اطلاعات بهروز را بررسی کنید.
بخشهای مختلف موزه تاریخ طبیعی همدان
موزه تاریخ طبیعی همدان به عنوان یکی از مراکز علمی و فرهنگی برجسته ایران، از بخشهای متنوع و جذابی تشکیل شده است که هر یک دنیایی منحصر به فرد از طبیعت را به نمایش میگذارند. طراحی این بخشها به گونهای انجام شده که بازدیدکنندگان بتوانند به طور کامل با جنبههای مختلف دنیای طبیعی آشنا شوند؛ از گونههای جانوری و گیاهی گرفته تا سنگها، کانیها و فسیلها.
هر بخش از موزه با هدف آموزش و پژوهش و همچنین جذابیت برای بازدیدکنندگان طراحی شده است و تجربهای همهجانبه از تنوع زیستی و طبیعت ایران و جهان ارائه میدهد. این طراحی دقیق و علمی باعث میشود که بازدیدکنندگان با مشاهده نمونههای واقعی و دیوراماهای طبیعی، علاوه بر لذت بصری، اطلاعات علمی و تاریخی ارزشمندی نیز کسب کنند.
در ادامه میتوان هر بخش را به تفکیک بررسی کرد تا بازدیدکنندگان با جزئیات سالنها، نمونهها و گونههای موجود در موزه تاریخ طبیعی همدان آشنا شوند.
بخش جانورشناسی
یکی از مهمترین و جذابترین بخشهای موزه تاریخ طبیعی همدان، بخش جانورشناسی است. این بخش مجموعهای گسترده از گونههای مختلف جانوری شامل پرندگان، پستانداران، خزندگان، حشرات و نمونههایی از موجودات دریایی را در اختیار بازدیدکنندگان قرار میدهد. تمامی نمونهها به روش تاکسیدرمی به دقت نگهداری شدهاند و در محیطهایی شبیه زیستگاه طبیعی خود به نمایش درآمدهاند تا بینندگان بتوانند رفتارها و ویژگیهای زیستی این گونهها را از نزدیک مشاهده کنند.
در این بخش، گونههای بومی ایران که بسیاری از آنها در معرض خطر انقراض هستند، حضور دارند و همچنین نمونههایی از جانوران منقرضشده نیز نگهداری میشوند که اطلاعات ارزشمندی برای پژوهشگران و علاقهمندان به تاریخ طبیعی ارائه میکند.
بخش گیاهشناسی
بخش گیاهشناسی موزه یکی دیگر از قسمتهای ارزشمند است که مجموعهای گسترده از گیاهان بومی و غیر بومی ایران و جهان را به صورت هرباریوم (گیاهان خشکشده برای مطالعه علمی) ارائه میدهد. هر نمونه با دقت جمعآوری و طبقهبندی شده و اطلاعات کامل در مورد گونه، زیستگاه و خصوصیات آن در کنار نمونهها قرار گرفته است. این بخش نه تنها برای علاقهمندان به گیاهان جذاب است، بلکه محققان و دانشجویان زیستشناسی و گیاهشناسی نیز میتوانند از آن بهرهمند شوند.
بخش گیاهشناسی شامل گیاهان دارویی، گیاهان سمی، گیاهان مناطق مختلف ایران و حتی گونههایی از مناطق گرمسیری و سردسیری جهان است و امکان مطالعه و بررسی تطبیقی گونهها را فراهم میکند.
بخش زمینشناسی و فسیلشناسی
این بخش به نمایش سنگها، کانیها و فسیلهای باستانی میپردازد و هر نمونه نمایانگر دورهای خاص از تاریخ زمین است. مجموعه شامل سنگهای آذرین، رسوبی و دگرگونی، کانیهای کمیاب و فسیلهای قدیمی است که قدمت برخی از آنها به میلیونها سال میرسد. فسیلهای مربوط به دورههای مختلف زمینشناسی، از جمله دوره دایناسورها، در این بخش نگهداری میشوند و اطلاعات ارزشمندی درباره زیستشناسی و تکامل گونهها ارائه میکنند.
برخی از این نمونهها آنقدر نادر و منحصر به فرد هستند که تنها در تعداد معدودی از موزههای جهان یافت میشوند. این بخش فرصت منحصربهفردی برای علاقهمندان به زمینشناسی و تاریخ طبیعی فراهم میکند تا با تحولات زمین و گونههای منقرض شده آشنا شوند.
بخش محیط زیست و تنوع زیستی
یکی از اهداف اصلی موزه، افزایش آگاهی درباره حفاظت از محیط زیست و اهمیت تنوع زیستی است. این بخش بازدیدکنندگان را با چالشهای زیستمحیطی، گونههای در معرض خطر و تلاشهای جهانی برای حفظ طبیعت آشنا میکند. نمایشگرهای تعاملی، مستندهای علمی و نمایشگاههای ویژه به بازدیدکنندگان کمک میکنند تا اهمیت حفاظت از زیستگاهها و گونههای جانوری و گیاهی را درک کنند.
همچنین اطلاعات جامع درباره پارکهای ملی، زیستگاههای طبیعی ایران و گونههای منحصر به فرد کشور در این بخش ارائه میشود تا بازدیدکنندگان بتوانند ارتباطی عمیق با محیط زیست برقرار کنند.
بخش آموزش و پژوهش
این بخش به ارتقاء سطح دانش بازدیدکنندگان اختصاص یافته است و شامل کلاسها، کارگاهها و سمینارهای علمی برای گروههای سنی مختلف، از کودکان تا بزرگسالان، میباشد. علاوه بر آن، موزه با همکاری دانشگاهها و مراکز پژوهشی پروژههای تحقیقاتی در زمینه زیستشناسی، گیاهشناسی، زمینشناسی و حفاظت از محیط زیست را اجرا میکند. دانشجویان و پژوهشگران میتوانند از فرصتهای این بخش برای انجام مطالعات علمی و تحقیقات عملی استفاده کنند. نمایشگاههای دائمی و موقت این بخش نیز دستاوردهای جدید علمی و پژوهشی را در معرض دید عموم قرار میدهند و بازدیدکنندگان را با آخرین یافتههای علمی در حوزه تاریخ طبیعی آشنا میکنند.
با حضور در موزه تاریخ طبیعی همدان، بازدیدکنندگان تجربهای کامل و همهجانبه از دنیای طبیعی ایران و جهان کسب میکنند. این موزه علاوه بر جنبههای آموزشی و پژوهشی، فضایی جذاب برای گردشگری علمی فراهم کرده و فرصتی عالی برای علاقهمندان به طبیعت، دانشجویان و خانوادهها است تا با تنوع زیستی، گیاهان، حیوانات، سنگها و فسیلها به طور مستقیم آشنا شوند و ارتباطی عملی و ملموس با تاریخ طبیعی برقرار کنند.
مکانهای دیدنی نزدیک موزه تاریخ طبیعی همدان
بازدید از موزه تاریخ طبیعی همدان تجربهای آموزنده و جذاب است، اما اگر میخواهید سفری کامل و پر از تجربههای فرهنگی و تاریخی داشته باشید، بهتر است از دیگر مکانهای دیدنی نزدیک به این موزه نیز دیدن کنید. در اطراف موزه جاذبههای تاریخی، طبیعی و فرهنگی متعددی وجود دارد که بازدید از آنها میتواند سفر شما به همدان را غنیتر و لذتبخشتر کند. در ادامه، به معرفی برخی از این مکانهای دیدنی میپردازیم.
۱. آرامگاه بوعلی سینا
یکی از مهمترین و شناختهشدهترین جاذبههای تاریخی همدان، آرامگاه بوعلی سینا است که در فاصله کمی از موزه تاریخ طبیعی قرار دارد. این آرامگاه به یاد فیلسوف و دانشمند بزرگ ایرانی، ابن سینا، ساخته شده و نمادی از فرهنگ و علم ایران به شمار میآید. معماری خاص بنا و فضای آرامشبخش آن، محیطی مناسب برای تأمل و آشنایی بیشتر با زندگی و آثار این دانشمند بزرگ فراهم میکند. علاوه بر ارزش تاریخی و فرهنگی، موزهای کوچک در آرامگاه وجود دارد که برخی از آثار و نوشتههای ابن سینا را به نمایش میگذارد و بازدیدکنندگان را با دستاوردهای علمی و فلسفی او آشنا میکند.
۲. باغ موزه دفاع مقدس همدان
باغ موزه دفاع مقدس همدان نیز در نزدیکی موزه تاریخ طبیعی واقع شده و به یاد شهدای جنگ تحمیلی و حفظ خاطره این دوران تأسیس شده است. این باغ موزه شامل نمایشگاهها و یادمانهایی است که تاریخ معاصر ایران و تجربههای مردم در دوران جنگ تحمیلی را به تصویر میکشند. فضای معنوی و آرام این مجموعه، مکانی مناسب برای تأمل و یادآوری ارزشهای انسانی و ملی به بازدیدکنندگان ارائه میدهد.
۳. بازار سنتی همدان
بازار سنتی همدان یکی از قدیمیترین و پرجنبوجوشترین بازارهای ایران است و در نزدیکی موزه تاریخ طبیعی قرار دارد. معماری سنتی بازار، مغازههای متنوع و فضای زنده آن، فرصتی عالی برای تجربه خرید و آشنایی با فرهنگ بومی همدان فراهم میکند. در این بازار میتوان انواع صنایع دستی، فرشهای دستباف، شیرینیهای محلی و سوغات ارزشمند دیگر را تهیه کرد. بازدید از بازار نه تنها تجربهای خریدی است، بلکه فرصتی برای مشاهده زندگی روزمره و آداب و رسوم مردم همدان به شمار میآید.
۴. گنبد علویان
گنبد علویان یکی دیگر از بناهای تاریخی مهم همدان است که در نزدیکی موزه تاریخ طبیعی قرار دارد. این بنای چندصد ساله، نمونهای برجسته از معماری اسلامی در ایران است. گنبد علویان در اصل به عنوان مقبرهای خانوادگی برای خاندان علویان ساخته شد و امروز به عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده است. تزئینات هنرمندانه و فضای آرام داخلی آن، محیطی مناسب برای علاقهمندان به تاریخ و معماری اسلامی فراهم میکند و بازدیدکنندگان را با هنر و فرهنگ معماری سنتی ایران آشنا میسازد.
موزه تاریخ طبیعی همدان یکی از ارزشمندترین جاذبههای گردشگری ایران است که تجربهای علمی، فرهنگی و آموزشی را برای بازدیدکنندگان فراهم میکند. این موزه با مجموعهای متنوع از بخشهای جانورشناسی، گیاهشناسی، زمینشناسی و محیط زیست، فرصتی منحصربهفرد برای آشنایی با تاریخ طبیعی ایران و جهان فراهم آورده است. بازدید از این موزه نهتنها برای پژوهشگران و علاقهمندان به طبیعت جذاب است، بلکه برای گردشگران عمومی نیز تجربهای بهیادماندنی محسوب میشود.
در اطراف این مجموعه، جاذبههای گردشگری دیگری همچون آرامگاه بوعلی سینا، گنبد علویان، بازار سنتی همدان و باغ موزه دفاع مقدس قرار دارند که بازدید از آنها سفر شما را کاملتر میکند. موزه تاریخ طبیعی همدان، با ترکیب علم، تاریخ و هنر، نمادی از غنای فرهنگی و طبیعی ایران است و بازدید از آن میتواند یکی از بهترین بخشهای سفر به همدان باشد.
ارسال دیدگاه