گل آشلانتوس چیست؟
گل آشلانتوس یکی از آن گیاهانی است که وقتی برای اولین بار می بینید، احتمالاً چند لحظه خیره می شوید. این گیاه با برگ های رنگارنگ و منحصربه فردش، به راحتی می تواند نقطه کانونی هر فضای سبز یا طاقچه آپارتمانی باشد. نام علمی آن آلترنانترا (Alternanthera) است و از خانواده آمارانتاسه یا همان تاج خروس محسوب می شود.
بسیاری از افراد آشلانتوس را با نام آشیانتوس اشتباه می گیرند، اما این دو گیاه کاملاً متفاوت هستند. آشیانتوس گیاهی آویز با گل های لوله ای قرمز است که به گل رژلبی معروف شده، در حالی که آشلانتوس گیاهی پوششی با برگ های رنگی است.
فرم برگ های آشلانتوس بسته به گونه متفاوت است. برخی برگ هایی باریک و قاشقی شکل دارند که طول آن ها به حدود ۲.۵ سانتی متر می رسد و لکه هایی به رنگ های قرمز، بنفش و برنزی روی آن ها نقش بسته است. برخی دیگر از گونه ها برگ های پهن تر و بیضی شکل دارند. آنچه آشلانتوس را متمایز می کند، همین تنوع رنگی خیره کننده در برگ هاست که از سبز زیتونی تا صورتی، قرمز و شرابی متغیر است.
این گیاه بومی مناطق گرمسیری آمریکای جنوبی است و در طبیعت به صورت چندساله رشد می کند، اما در ایران معمولاً به صورت یکساله کشت می شود. ارتفاع آن در شرایط مناسب می تواند تا حدود یک متر هم برسد، هرچند اغلب کوتاه تر و به صورت پوششی رشد می کند.
مشخصات گل آشلانتوس
- نام: آشلانتوس (گیاه برگ خونی)
- خانواده: تاج خروس (Amaranthaceae)
- نام های دیگر: آلترنانترا، گیاه برگ خونی، آشلانتوس ابلق، آشلانتوس قرمز
- محل رویش: مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری آمریکای جنوبی، آسیا و جزایر اقیانوس آرام
- نوع گیاه: گیاه همیشه سبز و پوششی با برگ های باریک یا پهن، رنگارنگ و نقش و نگاردار
- محل نگهداری: آپارتمان و گلخانه (در نور کافی)
- نیاز به خورشید: نور فراوان و مستقیم (حداقل ۴ تا ۶ ساعت آفتاب برای حفظ رنگ)
- نیاز به آب: در تابستان هفته ای ۲ تا ۳ بار، در زمستان هر ۴ تا ۵ روز یک بار
اگر به گیاهان علاقه دارید مقاله نحوه نگهداری از گیاه کراسولا قاشقی را مطالعه کنید.
چرا به آشلانتوس گیاه برگ خونی می گویند؟
نام گیاه برگ خونی یا برگ خونی به دلیل رنگ قرمز عمیق و شرابی برخی از گونه های آشلانتوس است. وقتی برگ های این گیاه در نور کامل خورشید قرار می گیرند، رنگدانه های قرمز در آن ها به شدت فعال می شوند و برگ ها حالتی شبیه به خون تازه به خود می گیرند. در برخی فرهنگ ها نیز به دلیل همین رنگ آمیزی شدید برگ ها، این نام را برای آن انتخاب کرده اند.
آیا آشلانتوس گیاهی سمی است یا بی خطر؟
یکی از سؤالات مهمی که بسیاری از علاقه مندان به گیاهان می پرسند این است که آیا آشلانتوس برای انسان یا حیوانات خانگی سمی است یا خیر. بر اساس منابع موجود، آشلانتوس گیاهی غیر سمی محسوب می شود و نگهداری آن در محیط خانه برای کودکان و حیوانات خانگی معمولاً بی خطر است. با این حال، همیشه توصیه می شود که گیاهان زینتی را دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی قرار دهید تا از خوردن تصادفی آن ها جلوگیری شود.
معرفی انواع گل آشلانتوس بر اساس رنگ و فرم برگ
تنوع رنگ در آشلانتوس واقعاً چشمگیر است. هر گونه از این گیاه، ترکیب رنگی متفاوتی دارد که می تواند سلیقه های مختلف را راضی کند. در این بخش، محبوب ترین انواع آشلانتوس را بر اساس رنگ و فرم برگ معرفی می کنیم.
آشلانتوس ابلق و دو رنگ
آشلانتوس ابلق یکی از محبوب ترین گونه هاست که با برگ های سه رنگ خود، ترکیبی از سبز، صورتی و گاهی زرد را به نمایش می گذارد. این گیاه در طراحی فضای سبز و باغچه ها بسیار پرکاربرد است، زیرا به راحتی می تواند کنتراست رنگی زیبایی با سایر گیاهان سبز ایجاد کند. برگ های این گونه در نور کامل خورشید، صورتی و زردشان به وضوح درخشان تر می شود، اما در نور کم، رنگ ها کم رنگ شده و گیاه به سمت سبزی یکدست میل می کند.
آشلانتوس قرمز و شرابی
گونه های قرمز و شرابی آشلانتوس، به دلیل رنگ عمیق و چشمگیرشان، جایگاه ویژه ای در بین علاقه مندان دارند. برگ های این گونه ها به رنگ قرمز زرشکی یا شرابی تیره است و در برخی موارد، رگه های روشن تری روی آن ها دیده می شود. این گیاهان به عنوان نقطه تمرکز در ترکیب های گیاهی عمل می کنند و می توانند به هر فضایی عمق و گرمی ببخشند.
آشلانتوس سبز و برگ پهن
برخی از گونه های آشلانتوس برگ هایی پهن تر و سبزتر دارند. این گونه ها معمولاً به عنوان گیاهان پوششی یا حاشیه ای استفاده می شوند و در ترکیب با انواع رنگی، تضاد زیبایی ایجاد می کنند. برگ های پهن این گونه ها باعث می شود گیاه پرپشت تر و انبوه تر به نظر برسد و برای پر کردن فضاهای خالی در باغچه یا گلدان های بزرگ بسیار مناسب باشند.
شرایط ایده آل نگهداری گل آشلانتوس در آپارتمان
نگهداری آشلانتوس در آپارتمان چندان دشوار نیست، به شرطی که نیازهای اساسی آن به درستی تأمین شود. این گیاه اگر در محیط مناسب قرار بگیرد، رشد سریعی خواهد داشت و رنگ برگ هایش حفظ می شود.
نور مناسب؛ راز حفظ رنگ درخشان برگ های ابلق و قرمز
نور، مهم ترین عامل در حفظ رنگ های درخشان آشلانتوس است. این گیاه به نور کامل و مستقیم خورشید برای چندین ساعت در روز نیاز دارد. بهترین مکان برای نگهداری آن در آپارتمان، پنجره های جنوبی است که نور کافی دریافت می کنند. اگر آشلانتوس را در نور کم قرار دهید، رنگ برگ ها به سرعت کم رنگ شده و گیاه به سمت سبزی یکنواخت می رود. بنابراین اگر می خواهید رنگ های صورتی و قرمز گیاهتان همیشه درخشان بمانند، آن را در پرنورترین نقطه خانه قرار دهید.
میزان و زمان بندی صحیح آبیاری
آشلانتوس به آبیاری منظم و نسبتاً زیاد نیاز دارد، اما این به معنای غرقاب کردن خاک نیست. خاک باید همیشه مرطوب ولی نه خیس باشد. بهترین روش این است که اجازه دهید سطح خاک بین دو آبیاری کمی خشک شود، اما نه تا حدی که گیاه دچار تنش خشکی شود. آبیاری بیش ازحد و باقی ماندن آب در زیرگلدانی، یکی از اصلی ترین دلایل پوسیدگی ریشه و زرد شدن برگ هاست.
دمای مطلوب و حساسیت شدید به سرما
آشلانتوس گیاهی گرمادوست است و دمای ایده آل برای رشد آن بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی گراد است. این گیاه به سرما بسیار حساس است و در دمای زیر ۱۵ درجه سانتی گراد رشدش کاهش می یابد. در دمای زیر ۴ درجه سانتی گراد، رشد گیاه متوقف شده و در دمای زیر صفر، از بین می رود. بنابراین اگر آشلانتوس را در بالکن یا فضای باز نگهداری می کنید، حتماً با شروع فصل سرد آن را به داخل ساختمان منتقل کنید.
تأمین رطوبت مورد نیاز؛ روش های غبارپاشی و ساخت جزیره
آشلانتوس رطوبت نسبی متوسط تا بالا را دوست دارد. در آپارتمان هایی که هوای خشک دارند، می توانید رطوبت مورد نیاز گیاه را از طریق غبارپاشی با آب ولرم تأمین کنید. روش دیگر، ساخت جزیره است: یک زیرگلدانی بزرگ تر را پر از سنگ ریزه کنید، کمی آب بریزید و گلدان را روی سنگ ها قرار دهید. با تبخیر آب، رطوبت اطراف گیاه افزایش می یابد. فقط دقت کنید که ته گلدان با آب در تماس نباشد تا ریشه ها نپوسند.
بهترین ترکیب خاک و برنامه کوددهی برای رشد انفجاری
آشلانتوس به خاکی سبک، غنی از مواد آلی و با زهکشی خوب نیاز دارد. ترکیبی از خاک برگ، کوکوپیت و پیت ماس یا خاک باغچه + پرلیت + خاک برگ بستر مناسبی برای رشد آن فراهم می کند. هرچه مواد آلی خاک غنی تر باشد، رشد گیاه بهتر و شاخ و برگ ها انبوه تر خواهد بود.
در مورد کوددهی، در فصل رشد (بهار و تابستان) می توانید هر ۳ تا ۴ هفته یک بار از کود مخصوص گیاهان برگی یا کود متعادل استفاده کنید. از کوددهی بیش ازحد، به ویژه کودهای نیتروژن دار بالا، خودداری کنید زیرا باعث رشد ساقه های ضعیف و کم رنگ شدن برگ ها می شود.
آموزش گام به گام تکثیر گل آشلانتوس
تکثیر آشلانتوس کار سختی نیست و حتی افراد مبتدی هم می توانند با کمی دقت، گیاه جدیدی پرورش دهند. دو روش اصلی برای تکثیر این گیاه وجود دارد: قلمه زدن و کاشت بذر.
آموزش قلمه زدن آشلانتوس (محبوب ترین و سریع ترین روش)
قلمه زدن سریع ترین و مطمئن ترین روش برای تکثیر آشلانتوس است. مراحل آن به این صورت است:
- مرحله اول: یک ساقه سالم و قوی را انتخاب کنید و با یک وسیله برنده و ضدعفونی شده، قلمه ای به طول حدود ۱۰ سانتی متر از آن جدا کنید. بهتر است برش را زیر یک گره (محل اتصال برگ به ساقه) بزنید.
- مرحله دوم: برگ های پایینی قلمه را حذف کنید تا فقط چند برگ در بالای آن باقی بماند. این کار از پوسیدگی برگ ها در بستر کاشت جلوگیری می کند.
- مرحله سوم: قلمه را در بستری سبک و مرطوب مثل مخلوط پیت ماس و پرلیت فرو کنید. می توانید از هورمون ریشه زایی هم استفاده کنید تا سرعت ریشه دهی افزایش یابد.
- مرحله چهارم: برای تأمین رطوبت، روی گلدان را با کیسه پلاستیکی شفاف بپوشانید یا از دستگاه بخور استفاده کنید. هر چند روز یک بار پلاستیک را بردارید تا هوا جریان یابد و از کپک زدن جلوگیری شود.
- مرحله پنجم: قلمه ها معمولاً طی ۲ تا ۴ هفته ریشه دار می شوند. پس از مشاهده رشد جدید، پلاستیک را به تدریج بردارید و گیاه را به گلدان اصلی منتقل کنید.
بهترین زمان برای قلمه زدن، بهار و تابستان است که گیاه در حال رشد فعال قرار دارد.
قلمه در آب یا قلمه مستقیم در خاک؟ (بررسی مزایا و معایب)
روش قلمه در آب ساده تر به نظر می رسد، اما معایبی هم دارد. قلمه هایی که در آب ریشه می دهند، ریشه هایشان ضعیف تر و شکننده تر است و هنگام انتقال به خاک، ممکن است آسیب ببینند. همچنین احتمال پوسیدگی ساقه در آب راکد وجود دارد.
در مقابل، قلمه مستقیم در خاک، ریشه های قوی تر و مقاوم تری تولید می کند و گیاه سریع تر به شرایط جدید عادت می کند. اگر تازه کار هستید، قلمه در خاک با استفاده از پوشش پلاستیکی برای حفظ رطوبت، انتخاب بهتری است.
تکثیر آشلانتوس با بذر؛ شرایط و فوت و فن جوانه زنی
تکثیر با بذر کمی زمان برتر است اما می تواند جذاب باشد. بهترین زمان کاشت بذر، اواخر زمستان و اوایل بهار است که دمای محیط حدود ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی گراد باشد. بذرها را در عمق ۱ تا ۱.۵ سانتی متری خاک بکارید و سطح بستر را مرطوب نگه دارید. بذر آشلانتوس معمولاً طی ۱۰ تا ۱۴ روز جوانه می زند. پس از جوانه زنی، گیاهان را به مکانی پرنور منتقل کنید و وقتی ارتفاع نشاها به حدود ۸ سانتی متر رسید، آن ها را به گلدان یا محل اصلی انتقال دهید.
مشکلات، بیماری ها و آفات رایج آشلانتوس و روش درمان
حتی با بهترین مراقبت ها، ممکن است آشلانتوس دچار مشکلاتی شود. شناخت این مشکلات و دانستن راه حل آن ها به شما کمک می کند گیاهتان را سریع تر نجات دهید.
علت کم رنگ شدن و سبز شدن برگ های ابلق و صورتی
اگر متوجه شدید که برگ های ابلق یا صورتی آشلانتوس تان کم رنگ شده و به سمت سبزی می روند، کمبود نور محتمل ترین دلیل است. آشلانتوس برای حفظ رنگدانه های قرمز و صورتی خود به نور مستقیم و کافی نیاز دارد. گیاه را به مکانی پرنورتر، مثل پنجره جنوبی، منتقل کنید و طی چند هفته شاهد بازگشت رنگ ها خواهید بود.
دلیل ریزش، پژمردگی و لوله شدن برگ ها
ریزش و پژمردگی برگ ها معمولاً به دو دلیل عمده رخ می دهد: آبیاری بیش ازحد یا تنش خشکی. اگر خاک همیشه خیس است و برگ ها زرد شده و می ریزند، احتمالاً ریشه ها در حال پوسیدن هستند. آبیاری را کاهش دهید و اجازه دهید خاک بین دو آبیاری کمی خشک شود. از طرف دیگر، اگر خاک کاملاً خشک است و برگ ها پژمرده و لوله شده اند، گیاه تشنه است و نیاز به آبیاری فوری دارد. لوله شدن برگ ها همچنین می تواند نشانه دمای پایین یا هوای خشک باشد.
آفات رایج (کنه تار عنکبوتی و شپشک) و نحوه سم پاشی
دو آفت رایج که آشلانتوس را تهدید می کنند، کنه تار عنکبوتی و شپشک هستند. کنه تار عنکبوتی در شرایط خشک و گرم فعال می شود و با ایجاد تارهای ریز در سطح زیرین برگ ها، باعث زردی و ریزش آن ها می شود. برای مبارزه با آن، رطوبت محیط را افزایش دهید و هر دو هفته یک بار گیاه را با سم کنه کش سم پاشی کنید. شپشک ها به صورت توده های پنبه ای سفید روی ساقه و برگ ظاهر می شوند و با مکیدن شیره گیاه، آن را ضعیف می کنند. برای مبارزه با شپشک، می توانید آن ها را با پنبه آغشته به الکل بردارید یا از سموم حشره کش سیستمیک استفاده کنید.
پرسش های گیاه داران درباره نگهداری و تکثیر آشلانتوس
بهترین زمان برای تکثیر و قلمه زدن گل آشلانتوس چه فصلی است؟
بهترین زمان، بهار و تابستان است که گیاه در رشد فعال قرار دارد و ریشه زایی سریع تر انجام می شود.
علت سوختگی یا سیاه شدن نوک برگ های آشلانتوس چیست؟
نور مستقیم و شدید خورشید در ساعات اوج روز یا کمبود رطوبت می تواند باعث سوختگی و سیاه شدن نوک برگ ها شود.
آیا آشلانتوس می تواند در بالکن یا محیط باز نگهداری شود؟
بله، در فصل گرم می تواند در بالکن باشد، اما با شروع سرمای پاییز و زمستان باید حتماً به داخل منتقل شود.
چه مدت طول می کشد تا قلمه آشلانتوس ریشه بدهد؟
معمولاً بین ۲ تا ۴ هفته طول می کشد تا قلمه ها ریشه دار شوند و رشد جدید آغاز شود.
ارسال دیدگاه