مدرسه پلی تکنیک پاریس
گفت‌وگوی اختصاصی با «فرانک پاکار»، معاون علمی و پژوهشی مدرسه پلی تکنیک پاریس که تأسیس آن به زمان ناپلئون برمی‌گردد. این مدرسه ریاضیدان‌هایی پرورش می‌دهد که به فلسفه آگاه هستند، ورزشکارند و از ادبیات نیز سررشته دارند.
این مؤسسه نسبتاً بزرگ که از زمان انقلاب فرانسه دایر شده، چندی پیش میزبان شاگردان و استادان ایرانی نیز بوده است. اما زمان زیادی از حضور ایرانی‌ها در این مدرسه پلی تکنیک پاریس می‌گذرد تا جایی که استادان آن دیگر اطلاعات چندانی از ایران و وضعیت آن ندارند.
این روزها اما دروازه‌های ارتباط روغن‌کاری شده است و هر دو طرف ایرانی و فرانسوی در تلاشند تا رابطه‌ای بهتر برقرار کنند تا استادان و دانشجویان بتوانند با یکدیگر آشنا شوند و روابط جدیدی شکل بگیرد. چند هفته پیش «وزیر آموزش عالی و تحقیقات فرانسه» به همراه هیئتی از 20 مؤسسه علمی به ایران آمد تا روابط علمی دو کشور را ارتقاء بخشد. «فرانک پاکار» معاون علمی پژوهشی مدرسه پلی تکنیک پاریس یکی از اعضای این هیئت بود.
پلی تکنیک پاریس کجاست؟
پلی تکنیک پاریس یکی از قدیمی‌ترین مدارس اروپایی و در واقع معتبرترین و قدیمی‌ترین دانشگاه فنی-مهندسی است که از زمان انقلاب فرانسه یعنی سال 1794 میلادی و همزمان با «دانشسرای عالی پاریس» تأسیس شد. هدف این مدرسه این بود که استعدادهای برتر جوان را در کنار بهترین استادان پاریسی قرار دهد تا این افراد بتوانند به کشور خود خدمت کنند.
تا سال 1814 (1093) اینجا همچنان به عنوان یک مرکز آموزش عالی شناخته می‌شد اما در این سال با حضور ناپلئون بناپارت، به یک مدرسه نظامی تبدیل گردید. پلی تکنیک پاریس، به گفته مدیر آن، فرانک پاکار، در مقایسه با بسیاری از مدارس دنیا چندان بزرگ نیست.
پلی تکنیک پاریس، که در رده‌بندی ضمیمه آموزش عالی تایمز، در میان دانشگاه‌های جهان رتبه 40 را دارد و پیش‌تر «ژان تیرول»، برنده نوبل اقتصاد و «لویی ویتون»، یکی از مدیران مشهور جهانی را پرورش داده، اکنون یک مدرسه بین‌المللی است و از کل دنیا دانشجو می‌پذیرد.
چالش‌ها و فرصت‌ها
فرانک پاکار می‌گوید: «تا کنون ایرانیان زیادی در اینجا تحصیل کرده‌اند و عملکرد تحصیلی درخشانی هم داشته‌اند، اما در سال‌های اخیر تعداد دانشجویان ایرانی در اینجا کاهش یافته است. به همین دلیل من از سال 2015 (1394) به ایران برگشتم تا ارتباط بین مدرسه پلی تکنیک پاریس و دانشگاه‌های ایرانی را دوباره برقرار کنم.»
پلی تکنیک پاریس به تدریج در نظر دارد با چند دانشگاه معتبر ایران از جمله امیرکبیر، تهران و شیراز همکاری‌های علمی دوجانبه داشته باشد. فرانک پاکار درباره انتخاب دانشگاه‌ها می‌گوید: «این کار دشواری نبود. ما در گذشته با این دانشگاه‌ها آشنا نبودیم، اما بسیاری از فارغ‌التحصیلان پلی تکنیک پاریس در این دانشگاه‌ها تدریس می‌کنند و واضح است این دانشگاه‌ها جزء بهترین‌های ایران هستند.»
تحصیل در ایران
پاکار در طول دوران کاری خود بارها با دانشجویان ایرانی مواجه شده و درباره سطح آموزش دوره دبیرستان هم اطلاعاتی دارد. او می‌گوید: «در طول تجربه‌ام با دانشجویان ایرانی برخوردهای متعددی داشتم و عملکرد آنها بسیار خوب بود. از نظر حرفه‌ای، پروژه‌های مشخصی داشتند و برای موفقیت در پروژه‌هایشان بسیار تلاش می‌کردند. از زمانی که معاون آموزش عالی و تحقیقات پلی تکنیک پاریس شدم، همواره تلاش کرده‌ام همکاری با ایران را تقویت کنم.»
نظر پاکار درباره سطح آموزش در ایران این است: «چیزی که من دیده‌ام این است که ریاضیات محض در ایران بسیار پیشرفته است اما ریاضیات کاربردی به میزان لازم توسعه نیافته است. ما در فرانسه ریاضیات محض‌مان قوی است، اما به مدت طولانی در زمینه ریاضیات کاربردی با شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی همکاری داشته‌ایم.
فارغ‌التحصیلان سرشناس
مدرسه پلی تکنیک پاریس مدیران بسیاری از شرکت‌های صنعتی بزرگ امروزی، به ویژه شرکت‌های غربی، را در زمره فارغ‌التحصیلان خود داشته است. از میان آنها می‌توان به مدیران «داسو»، «توتال»، «نیسان»، «رنو» و «پژو» اشاره کرد.
برخی از مشهورترین آنها به این ترتیب هستند: آنری بکرل، فیزیکدان برجسته و یکی از کاشفان پدیده پرتوزایی در سال 1872 (1251) دانشجوی این مدرسه بود. او نخستین کسی بود که شواهدی از پرتوزایی را کشف کرد و در سال 1903 (1283) به همراه «ماری و پیر کوری» برنده «جایزه نوبل فیزیک» شد.
به همین ترتیب، دیگر فارغ‌التحصیلان سرشناس مدرسه پلی تکنیک پاریس از جمله پائول پرت، آندره سیتروئن و بنوآ پل امبل کلاپیروناو، در حوزه‌های علمی و صنعتی به دستاوردهای قابل توجهی رسیده‌اند.
🏛️🔍✨ پژوهش