اتاق تان پنجره ی آفتاب گیر ندارد و هر گیاهی که می خرید، چند هفته بعد پژمرده می شود؟ نگران نباشید، گیاهان کم نور آپارتمانی دقیقاً برای همین گوشه های تاریک خانه و محل کارند. مثلاً زبان مادرشوهر، پوتوس و آگلونما با چند ساعت نور غیرمستقیم هم سرحال می مانند.
در این مطلب ۱۵ گیاه کم نور و مقاوم را با عکس و روش آبیاری هر کدام معرفی می کنیم. یک نکته ی مهم را هم همین اول بگویم: گیاهی که کاملاً بدون نور زنده بماند وجود ندارد. منظور از «بدون نور خورشید»، نور مستقیم آفتاب است، یعنی گیاه با نور غیرمستقیم پنجره یا لامپ هم کنار می آید.
کدام یک از این گیاه ها الان توی خانه ی شما هست؟ تجربه تان را از نگهداری شان در بخش نظرها بنویسید.
فهرست گیاهان کم نور آپارتمانی
۱. درختچه اژدها (دراسنا)
عکس: Rosina Peixoto / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)
درختچه اژدها (Dracaena) با بیش از ۵۰ گونه، بیشتر بومی آفریقاست و با برگ های بلند و کشیده اش به هر گوشه خانه شکل و شمایل می دهد. راهنمای کامل نگهداری از دراسنا را هم بخوانید. نور غیرمستقیم و کم را تحمل می کند، ولی زیر آفتاب ظهر برگ هایش می سوزد. وقتی دو سه سانت بالای خاک خشک شد آب بدهید و هرس را هم فراموش نکنید.
۲. آناناسیان (برومیلیاد)
عکس: Satin66Flower / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
آناناسیان یا برومیلیاد (Bromeliad) در اصل گیاهی استوایی است و سایه را خوب تحمل می کند. با نور فلورسنت هم رشد می کند، برای همین گوشه اتاق و محل کار جای مناسبی برایش است. آب را داخل «لیوان» مرکز برگ ها بریزید و هر چند هفته یک بار آن را تعویض کنید، نه فقط روی خاک.
۳. پرسیاوش
عکس: Dinesh Valke from Thane, India / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)
پرسیاوش (Maidenhair fern) از سرخس های ظریف و پرطرفدار است که برگ های سبز و نازکش شبیه مو به نظر می رسد. نور کم و غیرمستقیم را دوست دارد، اما کمی بدسلیقه است: خاکش باید همیشه نمدار بماند و خشک شدن کامل آن را از پا درمی آورد. در عین حال آب جمع شدن ته گلدان هم برایش خوب نیست.
۴. نخل پارلر
عکس: David J. Stang / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
نخل پارلر (Parlor Palm) یکی از دوام دارترین نخل های آپارتمانی است و گوشه ی کم نور اتاق نشیمن را هم قبول می کند. رشدش کند است ولی در عوض زیاد دردسر نمی دهد. فقط وقتی خاک سطحی خشک شد آبیاری کنید؛ آبیاری زیاد تقریباً تنها راه از بین بردن این گیاه است.
۵. چتر پاپیروس
عکس: Forest and Kim Starr / Wikimedia Commons (CC BY 3.0 us)
چتر پاپیروس (Cyperus involucratus) از خانواده ی جگن ها است، نه نخل، و همیشه سرسبز می ماند. نور کم تا متوسط را تحمل می کند و عاشق خاک خیس است. می توانید گلدانش را روی یک سینی پر از آب بگذارید تا همیشه رطوبت کافی داشته باشد.
۶. زبان مادرشوهر (سانسوریا)
عکس: Ben PL / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
زبان مادرشوهر که به نام گیاه مار هم می شناسندش، برای کسانی است که وقت زیادی برای گیاهان ندارند. توی اتاق کم نور هم می ماند و چند هفته آبیاری نشدن را به راحتی تحمل می کند. بزرگ ترین دشمن این گیاه آبیاری زیاد است، پس خاک را تا خشک شدن کامل رها کنید.
۷. گیاه خزنده (فیکوس پومیلا)
عکس: Baluperoth / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
فیکوس پومیلا یا انجیر خزنده (Ficus pumila) برگ های کوچک، چرمی و سبز تیره ای دارد که به دیوار و قفسه می چسبد و فضا را پر می کند. رشدش در سایه نسبتاً آرام است. خاکش را کمی نمدار نگه دارید و اجازه ندهید کاملاً خشک شود.
۸. فیلودندرون
عکس: David J. Stang / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
فیلودندرون (Philodendron) در دو گونه ی رونده و بوته ای دیده می شود و با نور کم کنار می آید. خاکش باید نمدار باشد ولی خیس نباشد. قبل از هر آبیاری کمی صبر کنید تا لایه ی سطحی خاک خشک شود.
۹. کالاتیا
عکس: Chhe (talk) / Wikimedia Commons (Public domain)
کالاتیا (Calathea) برگ هایی با طرح های پرمانند و رنگارنگ دارد و در سایه روشن خوب رشد می کند. دمای آن نباید زیر ۱۳ تا ۱۵ درجه ی سانتی گراد برود. خاکش باید کمی نمدار بماند و محیطی با رطوبت بیشتر را دوست دارد. نور مستقیم آفتاب را اصلاً دوست ندارد.
۱۰. مارانتا لوکونورا
عکس: Shuvaev / Wikimedia Commons (CC BY 4.0)
مارانتا (Maranta leuconeura) که به «گیاه دعا» هم معروف است، شب ها برگ هایش را بالا می آورد و جمع می کند. جای خنک و سایه دار را دوست دارد و زیر آفتاب مستقیم برگ هایش می سوزد و رنگ می بازد. خاک را سبک نمدار نگه دارید و هوای خیلی خشک را از او دور کنید.
۱۱. سرخس شمشیری (بوستونی)
عکس: Nathaly 1106 / Wikimedia Commons (CC0)
سرخس شمشیری یا بوستونی (Nephrolepis exaltata) همیشه سبز و پرپشت است. نور مستقیم آفتاب را نمی خواهد و خاکش باید مرتب مرطوب بماند. اگر هوای خانه خشک است، گاهی برگ هایش را اسپری کنید.
۱۲. پوتوس
عکس: Mokkie / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)
پوتوس (Epipremnum aureum) از خانواده ی شیپوریان است و در آسیا به «گیاه پول» معروف شده. رونده است، آویزان می شود و در آشپزخانه، حمام و اتاق نشیمن همه جا دوام می آورد. فقط وقتی خاکش خشک شد آب بدهید. در نور خیلی کم، لکه های رنگی برگ هایش کم رنگ تر می شود.
۱۳. گیاه عنکبوتی
عکس: David J. Stang / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
گیاه عنکبوتی (Chlorophytum comosum) با برگ های سبز و حاشیه ی کرم، حتماً در گلدان آویز جایی دیده اید. زیر نور غیرمستقیم رشد می کند و بچه گیاه های کوچکش را از ساقه های بلند آویزان می کند. نور مستقیم آفتاب نوک برگ ها را قهوه ای می کند. اگر نگهداری و تکثیر گل عنکبوتی را بلد باشید، از یک گلدان چندین گلدان می سازید.
۱۴. گل برگ قاشقی (اسپاتی فیلوم)
عکس: W.carter / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
گل برگ قاشقی که به نام سوسن صلح هم می شناسندش، نور کم را تحمل می کند و در سایه هم رشد می کند، ولی برای گل دادن به نور بیشتری نیاز دارد. هر وقت برگ هایش افتاد یعنی تشنه است. طریقه نگهداری اسپاتی فیلوم را اینجا بخوانید.
۱۵. ملکه نقره ای (آگلونما)
عکس: M108t / Wikimedia Commons (CC BY 4.0)
آگلونمای ملکه نقره ای (Aglaonema Silver Queen) یکی از بادوام ترین گیاهان آپارتمانی است و برای کسی که از گیاه چیز زیادی نمی داند ایده آل است. نور کم را قبول می کند ولی سرمای زیر ۱۵ درجه را نه. راز نگهداری از این گیاه را در آموزش نگهداری و قلمه زدن آگلونما بخوانید.
نکته های نگهداری از گیاهان کم نور
- گیاهان کم نور آب کمتری مصرف می کنند. قبل از هر آبیاری انگشت تان را دو سه سانت داخل خاک کنید؛ اگر خشک بود آب بدهید. آبیاری زیاد، علت اصلی مرگ این گیاه هاست.
- در زمستان که رشد گیاه کند می شود، آبیاری را کمتر کنید.
- فقط در بهار و تابستان و حدود ماهی یک بار کود مایع مخصوص گیاه آپارتمانی را رقیق (با نصف مقدار روی بسته) بدهید.
- برای شکل و اندازه ی دلخواه، شاخه های خشک و زیادی را به موقع هرس کنید.
- گرد و غبار برگ ها را با دستمال مرطوب پاک کنید تا گیاه بهتر نور بگیرد.
- به شپشک و کنه و علف هرز گلدان حواس تان باشد؛ هر چه زودتر آفت را پیدا کنید، کار راحت تر است.
- اگر اتاق اصلاً پنجره ندارد، یک لامپ رشد گیاه (LED) چند ساعت در روز روشن بگذارید.
- پوتوس، فیلودندرون، دراسنا، زبان مادرشوهر و آگلونما برای گربه و سگ سمی هستند. اگر حیوان خانگی دارید، گیاه را دور از دسترس بگذارید.
سؤال های رایج درباره گیاهان کم نور
آیا گیاه بدون نور هم زنده می ماند؟
نه، گیاه برای فتوسنتز به نور نیاز دارد. گیاهان کم نور فقط با نور غیرمستقیم یا کم کنار می آیند. اگر اتاق پنجره ندارد، لامپ رشد گیاه لازم است.
مقاوم ترین گیاه کم نور آپارتمانی کدام است؟
زبان مادرشوهر (سانسوریا) و پوتوس معمولاً مقاوم ترین گزینه ها هستند. هر دو آبیاری نکردن چند هفته ای را هم تحمل می کنند. گل زامیفولیا هم گزینه ی خوبی است؛ معرفی گل زاموفیلیا را بخوانید.
چرا برگ های گیاه کم نورم زرد می شود؟
شایع ترین علت آبیاری زیاد است. خاک را بررسی کنید و اگر هنوز خیس است آبیاری را کم کنید. نور خیلی کم و سرما هم می تواند باعث زرد شدن شود.
کدام گیاه ها برای حیوان خانگی بی خطرند؟
نخل پارلر، گیاه عنکبوتی، مارانتا و سرخس بوستونی از گزینه های کم خطرتر هستند. با این حال بهتر است حیوان از خوردن هر گیاهی دور بماند.
اگر دنبال راهنمای بیشتر هستید، صفحه ی راهنمای گیاهان آپارتمانی انجمن سلطنتی باغبانی بریتانیا منبع خوبی است.
در مجله دایان نظراتی حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین جای ندارد.